Tο μέλλον της Tουρκίας και το δίλημμα των στρατηγών

H ώρα της λήψης και, κυρίως, της εφαρμογής των αποφάσεων που κρίνονται
αναγκαίες για το μέλλον της Τουρκίας έφθασε. Μετά τις ενδοευρωπαϊκές
διαβουλεύσεις και αποφάσεις, που περιελάμβαναν και τη στρατηγική επιλογή της
Ελλάδας να υποστηρίξει την ευρωπαϊκή πορεία της γείτονος, όπως και τις ενίοτε
πιεστικές παρεμβάσεις των ΗΠΑ στις καθοριστικές συνόδους κορυφής του Ελσίνκι
το 1999 και της Κοπεγχάγης το 2002, η Άγκυρα τίθεται πλέον προ των ευθυνών της
και καλείται να δικαιώσει όσους πιστεύουν, προσβλέπουν και υπολογίζουν στον
ευρωπαϊκό προσανατολισμό της, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι κ.κ.
Σημίτης και Παπανδρέου.

H γειτονική χώρα γνωρίζει ότι για να κινηθεί προς την Ευρώπη, και να λάβει
ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων τον Δεκέμβριο του 2004, πρέπει
να αλλάξει συνήθειες και συμπεριφορές και να αποδείξει έμπρακτα ότι είναι
έτοιμη να προβεί στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, κορυφαία εκ των οποίων είναι ο
περιορισμός του ρόλου του στρατού. Πρέπει επίσης να λύσει το Κυπριακό και να
εξομαλύνει πλήρως τις σχέσεις της με την Ελλάδα, με την παραπομπή του θέματος
του Αιγαίου στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Όλα αυτά πρέπει να γίνουν εντός
του 2004, όπως ορίζει η απόφαση του Ελσίνκι και επιβάλλει το χρονοδιάγραμμα
της Κοπεγχάγης.

Με δεδομένο το πλαίσιο αυτό, η τουρκική Εθνοσυνέλευση έκανε την περασμένη
Τετάρτη το πρώτο μεγάλο βήμα, ψηφίζοντας τον περιορισμό των αρμοδιοτήτων του
Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας. H κίνηση αυτή θέτει πλέον τους στρατηγούς, και
«στυλοβάτες» του κοσμικού χαρακτήρα του κεμαλικού καθεστώτος, ενώπιον ενός
προδιαγεγραμμένου κορυφαίου διλήμματος: θα συναινέσουν στον περιορισμό του
ρόλου και της επιρροής τους, συμβάλλοντας με τη στάση τους στον περαιτέρω
εκδημοκρατισμό της χώρας και στη μελλοντική ενσωμάτωσή της στην E.E. ή θα
αντιδράσουν, θέτοντας τις βάσεις για μήνες αβεβαιότητας και αστάθειας, που θα
κλονίσουν την «πορεία της προς την Ευρώπη»;

Θα δεχθούν να απολέσουν την εξουσία τους και να υποταχθούν πλήρως στην
πολιτική ηγεσία μιας Τουρκίας που θα είναι απλά ένα από τα περίπου τριάντα
μέλη μιας υπερεθνικής οντότητας και θα λειτουργεί υπό τους περιορισμούς που
αυτή θα επιβάλλει ή θα επιμείνουν να είναι αυτοί οι ουσιαστικοί κηδεμόνες μιας
Τουρκίας που συμπεριφέρεται ως περιφερειακή δύναμη και οραματίζεται για τον
εαυτό της έναν ρόλο εφάμιλλο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας;