Tα Mέτρα Eμπιστοσύνης στο τραπέζι

Νέες πιέσεις πρόκειται να ασκηθούν από τον Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο του
ΝΑΤΟ, ώστε να προχωρήσουν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) μεταξύ
Ελλάδας και Τουρκίας. H υπογραφή δύο μέτρων, συμβολικού μάλλον χαρακτήρα, πριν
από λίγες μόνο μέρες ουσιαστικά δεν λύνει την εκκρεμότητα ετών στην έδρα της
Συμμαχίας.

H αλληλοενημέρωση για τον χρόνο και τον τόπο διεξαγωγής των στρατιωτικών ασκήσεων στο Αιγαίο είναι ένα από τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί

H τουρκική πλευρά έχει ζητήσει την υιοθέτηση πέντε Μέτρων Οικοδόμησης
Εμπιστοσύνης, με τα οποία συμφωνούν παρασκηνιακά και οι ιθύνοντες στο ΝΑΤΟ,
αλλά δεν γίνονται δεκτά από την ελληνική πλευρά καθώς εκτιμάται ότι
περιορίζουν την εθνική κυριαρχία και τα δικαιώματα της χώρας. Από τα πέντε
αυτά μέτρα έχει συμφωνηθεί μονάχα η αλληλοενημέρωση για τον χρόνο και τον τόπο
διεξαγωγής των στρατιωτικών ασκήσεων στο Αιγαίο. Εξακολουθούν να απορρίπτονται
τα εξής:

* Να πετούν τα μαχητικά αεροπλάνα και των δύο χωρών αφοπλισμένα.

* H συνεργασία μεταξύ των δύο στρατηγείων του ΝΑΤΟ που βρίσκονται στις
δύο χώρες.

* Να μην υποβάλλουν σχέδια πτήσης τα πολεμικά αεροσκάφη.

* Να περιορισθεί ο αριθμός των ασκήσεων που διεξάγονται ετησίως.

Αντιπρόταση. Προ ενός περίπου έτους, όταν οι πιέσεις προς την Ελλάδα να
δείξει δείγματα συναίνεσης στα ΜΟΕ είχαν ενταθεί, η Αθήνα αντιπρότεινε 12 δικά
της Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τα οποία ωστόσο στο μεγαλύτερό τους μέρος
ήταν συμβολικού χαρακτήρα και στόχευαν στο να αφαιρεθεί η πρωτοβουλία από τα
χέρια της Άγκυρας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

* H συνεργασία μεταξύ των στρατιωτικών νοσοκομείων των δύο χωρών στον
τομέα της τηλεϊατρικής. Το μέτρο αυτό συμφωνήθηκε τελικώς, στην Κρήτη, στη
διάρκεια της ελληνικής προεδρίας, μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών κ.κ.
Παπανδρέου και Γκιουλ.

* H αποναρκοθέτηση της συνοριακής περιοχής του Έβρου – μέτρο που επίσης
έχει συμφωνηθεί.

* H συνεργασία στο πλαίσιο της συνθήκης «Ανοικτοί Ουρανοί» της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

* H κοινή συνεργασία για τις χώρες της Βαλκανικής και του Καυκάσου σε
θέματα ΝΑΤΟ.

* H στρατιωτική συνεργασία για την αντιμετώπιση των φυσικών
καταστροφών.

* Οι επισκέψεις πολεμικών πλοίων σε λιμάνια της μιας και της άλλης
χώρας – μέτρο, που καταρχήν έχει συμφωνηθεί διμερώς, αλλά δεν έχει συμφωνηθεί.

* H «κόκκινη γραμμή» των υπουργών Άμυνας των δύο χωρών – μέτρο που
υποτίθεται ότι έχει συμφωνηθεί, αλλά ουδέποτε έχει λειτουργήσει.

* H επέκταση του μορατόριουμ στο Αιγαίο επιπλέον των δύο μηνών που
ισχύει σήμερα. H Τουρκία δέχεται το μέτρο αυτό εφόσον και η Ελλάδα δεχθεί ένα
από τα δικά της ΜΟΕ.

Καλό κλίμα. Στις συζητήσεις μεταξύ του μόνιμου αντιπροσώπου της Ελλάδας
στο ΝΑΤΟ, πρέσβη κ. Κασκαρέλη, και του νέου Τούρκου ομολόγου του πρέσβη κ.
Ουσουμτζού, επικρατεί καλό κλίμα, αλλά όπως επεσήμαιναν διπλωματικές πηγές
αυτό κάθε άλλο παρά αρκεί για την προώθηση συγκεκριμένων ΜΟΕ. Στο πλαίσιο
εξάλλου των ελληνουρκικών σχέσεων, η προώθηση των ΜΟΕ συζητήθηκε και κατά την
τελευταία σύσκεψη που έγινε στο Μέγαρο Μαξίμου για θέματα εξωτερικής
πολιτικής. Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι υπάρχει η πολιτική βούληση των
υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας, όπως και του Πρωθυπουργού, να δοθεί μια ώθηση,
αλλά εγείρονται σοβαρές επιφυλάξεις από τους στρατιωτικούς, που είναι εν
προκειμένω και οι «ειδήμονες» για το κατά πόσον τα μέτρα θίγουν ή δεν θίγουν
κυριαρχικά δικαιώματα.