«Eπίθεση» με τιτάνια επένδυση 352 εκατ. ευρώ

Η αγορά τσιμέντου των βαλκανικών χωρών δεν θα παραμείνει μικρή για πολύ καιρό
ακόμη. Γι’ αυτό και αναδεικνύεται σε έναν νέο ζωτικό χώρο, αλλά και πεδίο
έντονου ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών τσιμεντοβιομηχανιών,
συμπεριλαμβανομένης και της Τιτάν, η οποία έχει ήδη «χτίσει» θέσεις στα
Βαλκάνια. Με εξαγορές τριών εργοστασίων – στις χώρες Σκόπια, Βουλγαρία, Σερβία
– την τελευταία πενταετία, η ελληνική εταιρεία προσπαθεί να ενισχύει τις
θέσεις αυτές και να ανταγωνιστεί πέντε μεγάλους Ομίλους που κυριαρχούν
παγκοσμίως (ο γαλλικός Lafarge, ο ελβετικών συμφερόντων Holcim, ο μεξικανικός
Cemex, ο γερμανικός Heidelberger και ο ιταλικός Italcementi) και ελέγχουν
σήμερα το 43% της παγκόσμιας παραγωγής (εκτός Κίνας), αφού προηγουμένως
απορρόφησαν όσους δεν άντεξαν στον ανταγωνισμό.

«H τσιμεντοβιομηχανία που δεν εκσυγχρονίζεται διαρκώς και δεν παράγει προϊόντα
ανταγωνιστικά, δεν μπορεί να σταθεί όρθια στην παγκόσμια αγορά τσιμέντου»,
πιστεύουν τα στελέχη του Τιτάνα, και λένε ότι οι επενδύσεις αποτελούν
μονόδρομο προκειμένου η εταιρεία να διατηρήσει τη 15η θέση που κατέχει σήμερα
στην παγκόσμια αγορά, αλλά και το μερίδιό της στην ελληνική.

Μεγάλες επενδύσεις

Στον στόχο αυτόν εντάσσεται και η μεγάλη επένδυση των 100 εκατ. ευρώ, που
πραγματοποιεί αυτήν την περίοδο η εταιρεία στο εργοστάσιό της στη Θεσσαλονίκη.
Με αυτήν αντικαθιστώνται τρεις γραμμές παραγωγής παλαιάς τεχνολογίας με
αντίστοιχες σύγχρονες που θα μειώσουν το κόστος παραγωγής και θα κάνουν πιο
ανταγωνιστικά τα προιόντα της εταιρείας. H επένδυση αυτή αντιστοιχεί στο ένα
τρίτο, περίπου, του τριετούς (2000 – 2003) επενδυτικού προγράμματος του Ομίλου
και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους. Στο πρόγραμμα της
εταιρείας είναι να ακολουθήσουν και άλλες τέτοιες μεγάλες επενδύσεις τα
επόμενα χρόνια που θα της δώσουν ώθηση στην αγορά των Βαλκανίων.

Στη συγκεκριμένη περιοχή ο Τιτάνας θα έχει απέναντί του, εκτός των άλλων, τον
ίδιο ανταγωνιστή που αντιμετωπίζει και στην Ελλάδα: τη γαλλική Lafarge, η
οποία, μέσω αλλεπάλληλων εξαγορών, έχει «πατήσει πόδι» σε όλες σχεδόν τις
χώρες της Νοτιοαναντολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων και των Βαλκανίων.

Για τον λόγο αυτόν, η ελληνική τσιμεντοβιομηχανία δεν αρκείται στις εξαγορές
των τριών εργοστασίων που απέκτησε στα Βαλκάνια, αλλά είναι υποχρεωμένη να τα
εκσυγχρονίζει συνεχώς. Στη Βουλγαρία που, προς το παρόν, καταναλώνει 1,6 εκατ.
τόνους τσιμέντου ετησίως – έναντι των περίπου 10 εκατ. τόνων της ελληνικής
αγοράς – απέκτησε την εταιρεία Plevenski Cement. Στα Σκόπια (0,7 εκατ. τόνοι
τσιμέντου) συμμάχησε με την ελβετική Holderbank και απέκτησαν από κοινού την
εταιρεία USJE. Από τις τελευταίες εξαγορές του Τιτάνα ήταν η απόκτηση της
σερβικής τσιμεντοβιομηχανίας Cementara Kosjeric, η παραγωγική δυνατότητα της
οποίας ανέρχεται σε 600.000 τόνους ετησίως, έναντι των 2,5 εκατ. τόνων που
είναι η συνολική κατανάλωση τσιμέντου στη Σερβία. Ενώ όμως στην Ελλάδα, όπως
και σε πολλά άλλα σημεία της παγκόσμιας αγοράς τσιμέντου, ο Τιτάνας βρίσκεται
αντιμέτωπος με τη γαλλική Lafarge, στην Αίγυπτο «τα έχουν βρει» οι δύο
εταιρείες και ελέγχουν την αγορά εδώ και μερικά χρόνια. Οι δύο όμιλοι –
ανταγωνιστές και σύμμαχοι ταυτόχρονα – έχουν συστήσει κοινοπρακτικό σχήμα, το
οποίο ελέγχει δύο τσιμεντοβιομηχανίες στην Αίγυπτο, την Beni Suef και την
Alexandria Portland Cement, οι οποίες παράγουν συνολικά 3,5 εκατ. τόνους
τσιμέντο, κατέχοντας έτσι το 10% της αγοράς. Οι Έλληνες «τσιμεντάδες»
αποτελούσαν πάντα μια υπολογίσιμη δύναμη στη διεθνή αγορά τσιμέντου και δεν
είναι λίγες οι φορές που μπαίνοντας στις «σφαίρες επιρροής» των μεγάλων του
ευρωπαϊκού καρτέλ προκαλούσαν τις έντονες αντιδράσεις τους. Μάλιστα, όταν στις
αρχές της δεκαετίας του 1980 ο Τιτάνας ίδρυσε στην Αγγλία σταθμό διανομής, οι
εγχώριες εταιρείες ανησύχησαν τόσο που δεν δίστασαν να ζητήσουν τη βοήθεια της
τότε Πρωθυπουργού Μάργκαρετ Θάτσερ.

H εποχή όμως του κρατικού παρεμβατισμού αποτελούσε πλέον παρελθόν και έτσι, η
τηλεφωνική παρέμβαση της νεοφιλελεύθερης Πρωθυπουργού της Βρετανίας στον τότε
Πρωθυπουργό της Ελλάδας Ανδρέα Παπανδρέου δεν είχε κανένα αποτέλεσμα.

Το «μυστικό»

Ποιο είναι όμως το «μυστικό» που έχει αναδείξει τα ελληνικά τσιμέντα και τα
έχει ανεβάσει σε μία από τις πρώτες θέσεις της παγκόσμιας αγοράς; Κάποιοι
υποστηρίζουν ότι σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα είναι η ποιότητα της πρώτης
ύλης, αλλα και τα ιδιόκτητα λιμάνια που διαθέτουν, τόσο ο Τιτάνας όσο και η
ΑΓΕΤ Ηρακλής, η οποία ελέγχεται πλέον από τον γαλλικό Όμιλο Lafarge.

Ωστόσο xωρίς επενδύσεις συνεχούς αναβάθμισης της παραγωγικής τους βάσης, οι
γραμμές άμυνας των ελληνικών τσιμεντοβιομηχανιών θα είχαν σπάσει και οι
καραδοκούντες ανταγωνιστές τους θα είχαν εισβάλει στην ελληνική αγορά.
Μάλιστα, πριν από περίπου πέντε χρόνια, ο μεξικανικός όμιλος CEMEX, ένας από
τους μεγαλύτερους του κόσμου, είχε αποτολμήσει να μπει, μέσω εισαγωγών, στην
ελληνική αγορά τσιμέντου. H απόπειρα αυτή δεν πέτυχε, επειδή τα ελληνικά
τσιμέντα ήταν ανταγωνιστικότερα από τα μεξικάνικα.

Ο όμιλος Τιτάν, μόνο το 2002, πραγματοποίησε συνολικές επενδύσεις 232 εκατ.
ευρώ, από τα οποία 100 εκατ. πήγαν για εξαγορές, ενώ τα υπόλοιπα 132 αφορούσαν
στον εκσυγχρονισμό της παραγωγικής του βάσης.

Στην αγορά των ΗΠΑ

H αναζήτηση νέου ζωτικού χώρου οδήγησε τη διοίκηση του Τιτάνα στην απόφαση να
αναβαθμίσει την παρουσία του Ομίλου και στην αγορά τσιμέντου των Ηνωμένων
Πολιτειών, στην οποία η ετήσια κατανάλωση ανήλθε το 2002 σε 110 εκατ. τόνους,
έναντι 89 εκατ. τόνων το 2001. H στροφή (λόγω και των τυφώνων) της οικοδομικής
δραστηριότητας στις ανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ από τις ξύλινες κατασκευές
στις τσιμεντένιες, διαμόρφωσε νέες επενδυτικές ευκαιρίες για τον ελληνικό
Όμιλο, ο οποίος, μέσω εξαγορών, έχει πλέον δικές του παραγωγικές μονάδες στην
πολιτεία της Φλόριντας και στις κεντροανατολικές Βιρτζίνια και Βόρεια
Καρολίνα.

Στη 15η θέση της παγκόσμιας αγοράς

Με 11 εργοστάσια, τα οποία είναι σε θέση να παράγουν 14 εκατ. τόνους τσιμέντου
ετησίως, ο όμιλος του Τιτάνα κατέχει σήμερα τη 15 θέση, όσον αφορά τα μερίδια
της παγκόσμιας αγοράς. Από τις 11 μονάδες παραγωγής τσιμέντου του Ομίλου,
τέσσερις βρίσκονται στην Ελλάδα, δύο στις Ηνωμένες Πολιτείες, τρεις στα
Βαλκάνια και δύο στην Αίγυπτο. Όλες μαζί είναι σε θέση να παράγουν 14,5 εκατ.
τόνους τσιμέντου σε ετήσια βάση.

Στο δυναμικό του Ομίλου ανήκουν, εκτός από τα 11 εργοστάσια, επτά κέντρα
διανομής τσιμέντου (δύο στις ΗΠΑ, δύο στην Αίγυπτο και από ένα στις χώρες
Ιταλία, Αγγλία, Γαλλία). Ακόμη, διατηρεί 67 μονάδες έτοιμου σκυροδέματος, 10
λατομεία και τρία ορυχεία, ενώ διαθέτει και μία μονάδα παραγωγής κονιαμάτων,
καθώς και μια μονάδα παραγωγής επιτραπέζιας πορσελάνης.

H ετήσια δυναμικότητα παραγωγής τσιμέντου της εταιρείας στην Ελλάδα ανέρχεται
σε 6 εκατ. τόνους και ο Όμιλος κατέχει περίπου το 40% της αγοράς.

Το τριετές επενδυτικό πρόγραμμα του Ομίλου, ύψους 352 εκατ. ευρώ, το οποίο
ολοκληρώνεται το 2003, προβλέπει επενδύσεις εκσυγχρονισμού και επέκτασης της
παραγωγικής δυναμικότητας σε τρία εργοστάσιά του (Θεσσαλονίκης, Φλόριντας και
Αιγύπτου).

Ο κύκλος εργασιών του Ομίλου ανήλθε, το 2002, σε 1.063 εκατ. ευρώ και τα κέρδη
προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων σε 292 εκατ. ευρώ.