Διαστάσεις «Pίγη» από την Aμερική

Μηδέν βαθμοί. Όταν κρυώνει η Νέα Υόρκη, κρυώνει όλος ο κόσμος

Τον Ιανουάριο, το κρύο ήταν τόσο δριμύ στο λιμάνι της Νέας Υόρκης, που
χρειάστηκε να χρησιμοποιηθούν παγοθραυστικά για να απελευθερωθεί από τον πάγο
μια φορτηγίδα με πετρέλαιο.

Λόγω της κακοκαιρίας, πολλά πετρελαιοφόρα είχαν φτάσει τότε με μεγάλη
καθυστέρηση στη Νέα Υόρκη και τα άλλα λιμάνια της Νέας Αγγλίας. Το ψύχος, σε
συνδυασμό με τις πολεμικές προετοιμασίες στο Ιράκ και τη γενική απεργία στη
Βενεζουέλα, βασικό προμηθευτή αργού πετρελαίου στις ΗΠΑ, έσπρωξαν την τιμή του
πετρελαίου σε ρεκόρ δωδεκαετίας, στα 40 δολάρια το βαρέλι. Υπήρξαν όμως και
άλλες συνέπειες. Τόσο αδηφάγες είναι οι ενεργειακές ανάγκες της Αμερικής –
μιας χώρας που «καίει» το ένα τέταρτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και
εισάγει το 60% των καυσίμων της – ώστε η άνοδος των τιμών προκάλεσε
αναταράξεις σε όλον τον κόσμο, πλήττοντας τις οικονομίες άλλων χωρών. Ίσως,
λένε οι αναλυτές, αν οι ΗΠΑ ήταν καλύτερα προετοιμασμένες για να εφοδιάζουν με
καύσιμα τους καταναλωτές τους – αντί να εξαρτώνται τόσο πολύ από τις εισαγωγές
– οι παρενέργειες από τη φετινή κρίση στο αμερικανικό πετρέλαιο θέρμανσης να
ήταν πολύ μικρότερες. «Στην αμερικανική βιομηχανία πετρελαίου δεν έχουν γίνει
επενδύσεις τα τελευταία 20 χρόνια» λέει ο Μάικ Ρόθμαν, αναλυτής της Μέριλ
Λιντς στη Νέα Υόρκη. «Έτσι, μόλις διαταραχθεί η ισορροπία του πετρελαίου,
έχουμε αυτές τις ανακλαστικές παρενέργειες στις τιμές». H ζήτηση για πετρέλαιο
και πετρελαϊκά προϊόντα στις ΗΠΑ είναι τεράστια. H αμερικανική οικονομία
απορροφά έως και το 26% των 76 εκατομμυρίων βαρελιών της ημερήσιας παγκόσμιας
παραγωγής, ενώ η πετρελαϊκή παραγωγή της χώρας έχει μειωθεί από το αραβικό
εμπάργκο του 1973. Όμως, μέσα σε αυτά τα 30 χρόνια, η ζήτηση έχει εκτιναχθεί
από τα 17 στα 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Από τη δεκαετία του 1970, μόνο
ένα διυλιστήριο έχει κατασκευαστεί στις ΗΠΑ. Έτσι, κάθε φορά που κάνει
κακοκαιρία στην Αμερική, όπως είχε συμβεί τον χειμώνα του 1999, οι τιμές του
πετρελαίου ανεβαίνουν στα ύψη σε όλον τον κόσμο. Πιο πρόσφατα, πάντως, η
αμερικανική ζήτηση για πετρέλαιο είχε περιοριστεί μετά τις τρομοκρατικές
επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, καθώς οι Αμερικανοί φοβήθηκαν τα αεροπορικά
ταξίδια και η αμερικανική οικονομία ανέκοψε την ανάπτυξή της. Είναι γεγονός
ότι αν δεν υπάρξουν βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές στο αμερικανικό σύστημα
προσφοράς πετρελαίου, πετρελαϊκές αναταράξεις θα εξακολουθήσουν να γίνονται
αισθητές σε όλον τον κόσμο. «Σε κάθε 10 δολάρια αύξησης στην τιμή του
πετρελαίου, αντιστοιχεί επιβάρυνση 40 δισ. δολαρίων στις αναπτυσσόμενες χώρες
που εισάγουν πετρέλαιο, δηλαδή περίπου το ένα τοις εκατό του ακαθάριστου
εγχώριου προϊόντος τους» εκτιμά η Παγκόσμια Τράπεζα.