Πρόσωπα Eστιάτορας στην Kαμπούλ

Λαλίτα Τονγκαμκάν. “Για καλό φαγητό, υπάρχει πάντα μια αγορά”

Λίγο να καταλαγιάσει ο αχός της μάχης και να σου η Λαλίτα Τονγκαμκάν. Το νέο
ταϊλανδέζικο εστιατόριο που άνοιξε στην Καμπούλ έχει συγκεντρώσει το… “ανφάν
γκατέ” της αφγανικής πρωτεύουσας. Στο “Λάι Τάι”, στη συνοικία Ουαζίρ Ακμπάρ
Χαν όπου άλλοτε σύχναζαν αρχηγοί της αλ-Κάιντα και διοικητές των Ταλιμπάν,
λυγερές σερβιτόρες με μεταξωτά σαρόνγκ βοηθούν τους πελάτες να βγάλουν τα
αλεξίσφαιρα γιλέκα τους και να απολαύσουν την ταϊλανδέζικη κουζίνα στον
περιτοιχισμένο κήπο του εστιατορίου. Ογκώδεις σωματοφύλακες περιμένουν
υπομονετικά στα δεκάδες 4X4 που είναι σταθμευμένα απ’ έξω.

H κα Τονγκαμκάν, 52 χρόνων, έχει κάνει επάγγελμα να μεταφέρει την ταϊλανδέζικη
κουζίνα στα θερμά σημεία του πλανήτη. Διαζευγμένη και μητέρα τριών παιδιών,
άφησε την Μπανγκόκ για να ανοίξει εστιατόριο στην Καμπότζη και από τότε δεν
σταμάτησε να μετακινείται. Έχει ανοίξει εστιατόρια στη Σομαλία, τη Ρουάντα, το
Ανατολικό Τιμόρ και το Κόσοβο. Και τώρα, έπειτα από μόλις τέσσερις μήνες στην
Καμπούλ, σχεδιάζει ήδη το νέο “Λάι Τάι” της Βαγδάτης. Την γοητεύει άραγε ο
κίνδυνος; “Δεν φοβάμαι”, λέει στον Γιαν Μακγκίρκ του βρετανικού “Ιντιπέντεντ”
που τη συνάντησε στην Καμπούλ. “Είναι απλώς ένα μικρό εστιατόριο που το
διευθύνει μια μεγάλη γυναίκα. Γιατί να με ενοχλήσουν; Άλλωστε ο άνθρωπος
πεθαίνει μόνο μία φορά. Δεν μπορείς να πεθάνεις δύο φορές, έτσι δεν χρειάζεται
να ανησυχείς για τον θάνατο”. Για χάρη των πελατών της πάντως έχει προσλάβει
δύο Αφγανούς που φρουρούν με Καλάσνικοφ την είσοδο του εστιατορίου. “Όλα τα
κορίτσια μου έχουν πιστόλι και ξέρουν πώς να το χρησιμοποιήσουν”, προσθέτει.

Ακόμη και μετά τους Ταλιμπάν, ο ενδυματολογικός κώδικας παραμένει εξαιρετικά
αυστηρός στο Αφγανιστάν. Οι περισσότερες Αφγανές φορούν φαρδιά παντελόνια κάτω
από μακριά φορέματα και δεν κοιτούν ποτέ κατάματα έναν άνδρα με τον οποίο δεν
συνδέονται συγγενικά. Στο “Λάι Τάι” όμως σε υποδέχεται και σε οδηγεί στο
τραπέζι σου μια χαμογελαστή Ταϊλανδέζα με κραγιόν. “Μόλις κλείσεις την πόρτα
πίσω σου, βρίσκεσαι σε ένα διαφορετικό κόσμο”, λέει η κα Τονγκαμκάν. Κάθε
βράδυ, το εστιατόριό της είναι γεμάτο, κυρίως με ξένους που βρίσκονται στην
Καμπούλ (εργαζόμενοι σε οργανώσεις αρωγής, διπλωμάτες, στρατιωτικοί). Δίνει
επίσης φαγητά σε πακέτα, ενώ υπάρχει και η παραδοσιακή ταϊλανδέζα μασέζ. Στο
Κόσοβο είχε προσθέσει μια σάουνα στο εστιατόριο, ενώ διαθέτει επίσης
μπλουζάκια ως σουβενίρ, τα οποία παραγγέλνει στην Μπανγκόκ.

Το μοναδικό μέρος όπου η επιχείρηση της κας Τονγκαμκάν δεν πήγε καλά ήταν το
Σίδνεϊ, όπου πηγαίνουν σχολείο τα τρία παιδιά της. Υπήρχαν άλλα 200
ταϊλανδέζικα εστιατόρια και ο ανταγωνισμός ήταν μεγάλος. Έτσι το 1999 η Λαλίτα
πήρε το γουόκ της, πήγε στο Ανατολικό Τιμόρ και δεν ξανακοίταξε πίσω. Το
έμβλημα της είναι πως “για καλό φαγητό, υπάρχει πάντα μια αγορά”.