Θεατρικό μελτεμάκι

Σκηνή από τη νεανική παράσταση μιούζικαλ «Grease – Η μελωδία της εφηβείας», σε σκηνοθεσία – επιμέλεια κειμένου των Θέμιδας Μαρσέλλου και Βασιλικής Ανδρίτσου

Ομάδα συχνά ονομάζεται κάθε τυχαία, ευκαιριακή συνάντηση δύο-τριών ηθοποιών
που σε περιφερειακό, μικρό θεατράκι δοκιμάζει να πραγματοποιήσει τις
φιλοδοξίες της. Συχνά είναι φιλοδοξίες ενός, που συνήθως είναι ο σκηνοθέτης
και ταυτόχρονα πρωταγωνιστής. Αυτός μαζεύει τους δύο-τρεις απαραίτητους για το
εγχείρημά του συνεργάτες και προχωρούν. Για λόγους αυτονόητους, συγκροτούν, με
την υπογραφή ενός συμφωνητικού, εταιρική σχέση, γιατί μοιράζονται κάποια έξοδα
και διανέμουν τις συνήθως γλίσχρες εισπράξεις. Άλλοτε απολαμβάνουν μια μικρή
χορηγία ή σπεύδουν κάποιοι φίλοι και συγγενείς να συνδράμουν στα έξοδα. H
«ομάδα» διαλύεται μετά το πέρας των παραστάσεων (λίγων συνήθως – στις
παρέμβλητες θεατρικές περιόδους). Ο φιλόδοξος καλλιτέχνης μετά ένα μικρό ή
μεγάλο χρονικό διάστημα επανακάμπτει με ένα άλλο μικρό σύνολο συνεργατών με
άλλη σκηνική απόπειρα. Έτσι, εντέλει ομάδα, με πάγια χαρακτηριστικά είναι ο
ίδιος ή, στην καλύτερη περίπτωση, ένας ή δύο στενότεροι ή συχνότεροι
συνεργάτες του.

Θαρρώ πως άλλο πράγμα είναι μια «πραγματική» ομάδα, όπως συμβαίνει και σε
άλλους χώρους, όπου η δημιουργία ή η κοινωνική ή οικονομική δραστηριότητα
χρειάζεται εργασία συνόλου.

Γύρω από έναν κοινό στόχο, ένα καλλιτεχνικό όραμα συλλογικό, ή ακόμη και γύρω
από ένα άτομο που πείθει ότι διαθέτει στόχους και προσωπικό καλλιτεχνικό
όραμα, δημιουργείται μια μικρή ή μεγάλη μόνιμη ομάδα, η οποία αφοσιώνεται για
μεγάλο χρονικό διάστημα, με επανειλημμένες δημόσιες εμφανίσεις. H ομάδα αυτή,
εκ των πραγμάτων, υπηρετεί τον σκοπό της συγκρότησής της με συγκεκριμένες
αισθητικές επιλογές, επιλεγμένες και πρόσφορες γι’ αυτές τεχνικές και μεθόδους
ερμηνείας. Αυτονόητος στόχος η ενότητα ύφους και ο εμφανής ενθουσιασμός και η
πίστη στις αξιώσεις που έχουν αποφασιστεί. Για να φέρω δύο συγκεκριμένα
παραδείγματα από την πρόσφατη θεατρική μας ιστορία, θυμίζω το «Θέατρο Τέχνης»
και στην πρώτη και στη δεύτερη και μακροβιότερη πορεία του. Οι ίδιοι
συντελεστές, με άξονα τη χαρισματική προσωπικότητα του Κουν, δημιούργησαν
σχολή. Μπορεί κατά καιρούς τα πρόσωπα να άλλαζαν, ο πυρήνας ήταν σταθερός,
αλλά αμετακίνητη ήταν η αφοσίωση στο αισθητικό και μεθοδολογικό «δόγμα».

Θυμίζω επίσης την ομάδα του «Ελεύθερου Θεάτρου», που επί μία σχεδόν δεκαετία,
με μικρές προσθαφαιρέσεις προσώπων, δημιούργησε επίσης σχολή και ανανέωσε
γόνιμα τη θεματική και τη δομή της αθηναϊκής επιθεώρησης.

Μικρότερου βεληνεκούς ήταν η ομάδα του «Θεάτρου Καισαριανής» και από τις
υπάρχουσες και δρώσες καμαρώνουμε την αντοχή και την πυρηνική συνοχή τής
«Πειραματικής Σκηνής Θεσσαλονίκης». Αντίθετα, η αρχική ομάδα που συγκροτήθηκε
με φιλοδοξίες και όραμα συνέχειας ως «Σκηνή» πολυδιασπάστηκε σε δύο-τρία
χρόνια (Βογιατζής, Σμυρναίου, Παπαβασιλείου, Μπαντής, Καταλειφός, Οικονομίδη).

Εργαστήρι και όχι ομάδα θα μπορούσα να χαρακτηρίσω την ενδιαφέρουσα
πρόταση του Χουβαρδά, να έχει μεν σταθερό και μόνιμο, άρα και αισθητικά και
τεχνικά ομοιογενή πυρήνα, αλλά κάθε φορά να διατίθεται και να πειραματίζεται
υπακούοντας σε διαφορετικά σκηνοθετικά ή αισθητικά ζητούμενα.

Οι μακρές αυτές προλογικές απόψεις γράφονται για να χαιρετίσουν την εμφάνιση
μιας πραγματικά ενδιαφέρουσας θεατρικής ομάδας. Γύρω από τέσσερις ταλαντούχους
νέους καλλιτέχνες, τη μουσικό και ηθοποιό Θέμιδα Μαρσέλλου, την ηθοποιό
Βασιλική Ανδρίτσου, τον μουσικό και συνθέτη Αχιλλέα Γουάστωρ και τη χορογράφο
Ματίνα Στυλιανούδη συγκεντρώθηκαν δώδεκα νέα ταλαντούχα παιδιά (ηλικίας 16-19
ετών)· μαθητές Μουσικών Γυμνασίων, μέλη παιδικών χορωδιών, ωδείων, ροκ γκρουπ.
Καθένας έφερνε το ταλέντο του, την τεχνική του, τη σχολή του και τη λίγη ή τη
μεγάλη πείρα του. Μπαίνοντας στην ομάδα αποδέχτηκαν και με ενθουσιασμό
αφοσιώθηκαν σε ένα κοινό όραμα. Να κάνουν Μιούζικαλ. Αλλά να μαθητεύσουν πρώτα
στο ήθος, να μυηθούν, να πειραματιστούν, να δοκιμάσουν. Έπρεπε να αφήσουν απ’
έξω από τον χώρο δοκιμών τον προσωπικό τους κώδικα και να τροχίσουν τα
προσόντα τους στο προς έρευνα είδος.

Επέλεξαν ένα μιούζικαλ που δεν βίαζε κατ’ αρχάς την ηλικία τους, ούτε
τους υποχρέωνε να καμωθούν αλλότρια ήθη. Βρέθηκε πως ήταν έξοχα πρόσφορο το
μιούζικαλ «Grease», που έχει θέμα του τα ερωτικά πρώτα ψελλίσματα των μαθητών
ενός Γυμνασίου της δεκαετίας του ’50. Της εποχής της ροκ επανάστασης. H
επιλογή ήταν ευφυής, γιατί τα νέα παιδιά δεν χρειάζονταν παρά να εφεύρουν τον
εαυτό τους. Ό,τι συμβαίνει σε ένα επαρχιακό αμερικανικό Γυμνάσιο το ’50,
μεικτό, με τα πρώτα σκιρτήματα και τους χυμούς της εφηβείας, συμβαίνει
πανομοιότυπα σήμερα και στα σχολεία της Γκράβας και με την επικράτηση στα
νεανικά στέκια της αμερικανικής μουσικής το πράγμα έδεσε!

Χορός, ακροβασία, ισορροπία

Στο θέατρο «Λαμπέτη», χάρη στη γενναιοδωρία των Λεμπέσηδων και, βέβαια, στο
ένστικτό τους (πέρυσι φιλοξένησαν άλλη μια ταλαντούχα νεανική ομάδα με θέμα
την ανεργία και τις φιλοδοξίες των νέων ηθοποιών) η ομάδα αυτή φυσάει. Φυσάει
φρεσκάδα, ταλέντο, ενθουσιασμό, γούστο, μέτρο, ευφορία.

Οι τρεις «δάσκαλοί» τους, έχοντας συναποφασίσει το ύφος και τις
ερμηνευτικές τεχνικές, κατόρθωσαν να καθοδηγήσουν τα νέα αυτά παιδιά (που,
όπως εικάζω, είχαν κάποια μουσική παιδεία και μουσική πείρα στην εκτέλεση,
αλλά καμία θεατρική ή χορευτική προϊστορία) σε θαυμάσια αποτελέσματα. Κατ’
αρχάς μουσικά η παράσταση είναι άψογη. Ο ενορχηστρωτής, μαέστρος και πιανίστας
Αχιλλέας Γουάστωρ, με ζωντανή ορχήστρα εννέα ταλαντούχων νεαρών μουσικών,
δίδαξε γνήσιο ύφος της δεκαετίας του ’50. H απόδοση άψογη.

Οι νεαροί ηθοποιοί, καθοδηγημένοι από την επίσης νεαρά χορογράφο Ματίνα
Στυλιανούδη, χορεύουν, ακροβατούν, ισορροπούν μέσα στις χορευτικές φιοριτούρες
του ροκ στυλ της εποχής του Πρίσλεϊ.

Εκεί όμως που οι «δάσκαλοι» έκαναν το θαύμα τους ήταν στην υποκριτική.
Επίσης, αυτά τα παιδιά, σε εποχή όπου θριαμβεύει το τηλεοπτικό τάχαμου
τάχαμου, κατόρθωσαν να αφεθούν στο ένστικτό τους, να αντλήσουν στάσεις,
τόνους, χειρονομίες από την περιουσία τους, να μείνουν αυθεντικά παιδιά, να
μιμηθούν αυθεντικά την εποχή τους και το γούστο τους.

Επαγγελματικός ερασιτεχνισμός

H παράσταση διακρίνεται από έναν επαγγελματικό ερασιτεχνισμό και δεν
αποσύρω τον αντιφατικό χαρακτηρισμό. H συνέπεια, η τάξη, ο σεβασμός και ο
αυτοσεβασμός στη δουλειά τους, η τεχνική τους κατάρτιση τους καθιστούν
επαγγελματίες αξιοζήλευτους. Ο ενθουσιασμός τους, η απουσία μανιέρας, η
φρεσκάδα, η αφέλεια και η χαρά και το δόσιμο επί σκηνής τούς κρατά, ευτυχώς,
ερασιτέχνες.

Θα ήταν ανοησία να ξεχωρίσω ή να εξάρω κάποιον ανάμεσά τους, παρ’ όλο που
διαβλέπει κανείς μερικές χαρισματικές περιπτώσεις. Τους παραθέτω αλφαβητικά:
Βασιλάτου Μαρία, Βουτζουράκη Αλίκη, Γιατσίδης Χρήστος, Μακρής Γιάννης,
Μπουσουλόπουλος Πέτρος, Νταουσανάκης Στέργιος, Ουστά Αλεξάνδρα, Σιδερά Ελένη,
Τανισκίδης Αντώνης, Τζαβάρας Γιώργος, Σαμουηλίδου Αλεξάνδρα και Ψυχραμή
Αντιγόνη.

Ένα δροσερό, χαριτωμένο, ταλαντούχο μπουκέτο μέσα στην ερημιά της πόλεως.
θα εκπλαγώ αν η παράσταση αυτή δεν προσελκύσει ιδιαίτερα νεανικό κοινό και αν
δεν γίνει παράκλητη, αν συνεχιστεί τον χειμώνα, των οργανωμένων μαθητικών
παραστάσεων. Γιατί εκτός των άλλων είναι και ένα μάθημα προς τους
εκπαιδευτικούς που ασχολούνται με το θέατρο για παιδιά, πώς χειρίζεται κανείς
μια νεανική ομάδα.

INFO

«Grease – Η μελωδία της εφηβείας», στο θέατρο «Λαμπέτη» (Λ. Αλεξάνδρας 106,
τηλ. 210-6463.685).