Yπάρχει ζωή έξω από την τηλεόραση;

Υποθέτω ότι κάθε ρηξικέλευθη ανακάλυψη επανατοποθετεί τον υπαρξιακό μας πήχυ.
Φαντασθείτε πως, μόλις πριν από δύο αιώνες, κανένας άνθρωπος δεν είχε
ταξιδέψει με ταχύτητα μεγαλύτερη από την ταχύτητα του αλόγου. Πολλοί
διαπρεπείς επιστήμονες, εκείνη την εποχή, ισχυρίζονταν ότι ο ανθρώπινος
οργανισμός δεν είναι φτιαγμένος για να αντέχει ταχύτητες ανώτερες του
καλπασμού. Ήδη στα τέλη της δεκαετίας του 1880, στα βάθη του Τέξας,
ηλικιωμένοι ραντσέρηδες – οι γνωστοί «κοκκινολαίμηδες», που ενδημούν στα ίδια
μέρη έως σήμερα – θα ξαπόσταιναν γύρω από τη φωτιά, θα μασούλαγαν ταμπάκο και
θ’ αναρωτιόνταν αν υπήρχε πράγματι ζωή πριν από την έλευση του σιδηροδρόμου. H
οντολογική απορία παραμένει ουσιαστικά αναλλοίωτη με το πέρασμα του χρόνου,
μολονότι πολύ συχνά – κάθε δέκα χρόνια κατά μέσο όρο, σίγουρα στο μέλλον και
συχνότερα – αντικαθίσταται ο ένας από τους δύο συντελεστές της εξίσωσης.
Υπήρχε ζωή πριν από τον τηλέγραφο; Πριν από το τηλέφωνο; Πριν από το
αυτοκίνητο; Πριν από το αεροπλάνο; Πριν από την τηλεόραση; Πριν από τον
ηλεκτρονικό υπολογιστή; Πριν από τα κινητά; Μάλλον υπήρχε – θα σας απαντήσει
ένας σημερινός έφηβος, χωρίς να είναι απολύτως βέβαιος.

Κατά πάσα πιθανότητα, σε πολύ αρχέγονη μορφή. Ο Δαρβίνος είχε άδικο, ως
γνωστόν. Δεν μεσολάβησε καμία εξελικτική διαδικασία. H ζωή πέρασε κατευθείαν
από τις αμοιβάδες στα ριάλιτι.

O ίδιος έφηβος, μολαταύτα, θα παρακάμψει και τον τελευταίο του δισταγμό, εάν
τροποποιήσουμε ελαφρώς το ερώτημα. Εντάξει, η ζωή μάλλον υπήρχε πριν από την
τηλεόραση, έστω και σε υπανάπτυκτο στάδιο διαμόρφωσης – υπάρχει όμως σήμερα
έξω από την τηλεόραση; Αναμφίβολα δεν υπάρχει – θα σας πιστοποιήσουν οι
ηθοποιοί που είναι αναγνωρίσιμοι στον δρόμο όσον καιρό παίζουν σε κάποιο
σίριαλ και ως διά μαγείας εξαφανίζονται όταν το σίριαλ σταματά να προβάλλεται.
Θα σας το πιστοποιήσουν και οι δημοσιογράφοι, τουλάχιστον εκείνοι οι
ανεγκέφαλοι που εγκαταλείπουν τα ηλεκτρονικά μέσα – ή, συνήθως,
εγκαταλείπονται άσπλαχνα από δαύτα – και μπουντρουμιάζονται στα ανήλιαγα
γραφεία κάποιας φυλλάδας. Θα σας το πιστοποιήσει κάθε σώφρων πολίτης. Δεν
χρειάζεται να περάσετε από το ληξιαρχείο της περιοχής σας. Αρκεί η προφορική
διαβεβαίωση «σας είδα στην τηλεόραση» για να πεισθεί και ο πλέον Άπιστος Θωμάς
ότι γεννηθήκατε, βαπτισθήκατε κι εξακολουθείτε να κατοικείτε στην επιφάνεια
του πλανήτη. Εάν πάλι θελήσετε να μετακομίσετε κάτω από το γρασίδι, μη μπείτε
στον κόπο να ρυπάνετε τη γειτονιά σας με αγγελτήρια θανάτου. Φτάνει να μην
εμφανιστείτε για κάνα μήνα στο γυαλί.

Τις ανωτέρω πικρές διαπιστώσεις γνωρίζουν περίφημα όλοι οι συντελεστές στη
δίκη της 17 Νοέμβρη. Τόσον εκείνοι που ήθελαν εξαρχής τις κάμερες όσο κι
εκείνοι που εξαρχής δεν τις ήθελαν. Δεν μου αρέσει να επιδεικνύω την
κακοπιστία μου, αλλά δυσκολεύομαι σφόδρα να πιστέψω ότι η κυβέρνηση πέρασε –
με τη συγκατάθεση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ας μην το ξεχνάμε – το
νομοσχέδιο που καθιστούσε απαγορευτική την τηλεοπτική αναμετάδοση, μόνο και
μόνο για να προστατεύσει το επίπεδο της δικαστικής διαδικασίας. Ναι, σιγά,
τώρα τη μάρανε το επίπεδο – όπως τώρα ενθυμήθηκε και πόσο ευαίσθητους
δακρυγόνους αδένες έχουν οι ένορκοι ή πόσο ευάλωτοι είναι στις εν δυνάμει
απειλές και φρόντισε να αποκλείσει την παρουσία τους με το μαγικό της ραβδάκι.
Από την άλλη μεριά, και με όλο το σέβας, αρνούμαι να δεχθώ ότι η υπεράσπιση
δεν πόνταρε – ούτε με την πίσω πλευρά του μυαλού της – σε αυτούς ακριβώς τους
δακρυγόνους αδένες, όταν επέμενε για την παρουσία των ενόρκων και για την
τηλεοπτική αναμετάδοση.

Εάν ο θίασος της 17 Νοέμβρη κατάφερνε να ξεπεράσει σε μονάδες τηλεθέασης τον
θίασο της «Λάμψης» και κέρδιζε τα σκήπτρα στην απογευματινή ζώνη, πιθανόν και
να μαλάκωνε η κρύα καρδιά του προέδρου Μαργαρίτη. Τώρα πια είναι αργά για
δάκρυα. Αργά και για κάμερες. Ο κύριος Αγιοστρατίτης έχει δίκαιο. Οι
κατηγορούμενοι δεν προλαβαίνουν να προετοιμαστούν για ν’ αντιμετωπίσουν
αξιοπρεπώς τον Φώσκολο. Τους λείπουν πρόβες. Τους λείπουν επεισόδια.

Ο Πέτρος Τατσόπουλος είναι συγγραφέας