διακοπές Ένα παραμύθι για τις Kυκλάδες

Μια φορά κι έναν καιρό, ο Ποσειδώνας, θεός και άρχοντας της θάλασσας,
θύμωσε πολύ με τις νύμφες Κυκλάδες και τις μεταμόρφωσε σε νησίδες.
Άλλοι λένε ότι το όνομά τους σχετίζεται με τον νοητό κύκλο που σχηματίζουν
γύρω από το ιερό νησί της Δήλου και άλλοι ότι φυσούσαν (και φυσούν)
τόσο δυνατοί άνεμοι, που κάνουν τα πλοία να στριφογυρίζουν. Ακόμα και σήμερα
πάντως οι καπετάνιοι φυλάγονται από τα στενά ανάμεσα στα νησιά και
χρησιμοποιούν σημάδια για να προβλέψουν τον επερχόμενο κακό. Αν δηλαδή το
βουνό Τσικνιάς της Τήνου μαζέψει αρκετά σύννεφα ώστε να διακρίνεται με
δυσκολία, τότε το στενό Τήνου – Μυκόνου καλύτερα να το αποφύγεις! Τα παραμύθια
για τις Κυκλάδες, τόσο εκείνα της μυθολογίας όσο και τα νεώτερα, πάντα
συντρόφευαν τους κατοίκους τους. Άλλωστε σε μυθικές μορφές αποδίδεται και η
ίδρυση κάθε πόλης τους ξεχωριστά.

H γεωγραφική θέση τους στη μέση του Αιγαίου και ανάμεσα στην ηπειρωτική
Ελλάδα, την Ασία και την Αφρική δεν ώθησε μονάχα το εμπόριο, αλλά βοήθησε στην
εξάπλωση και του πολιτισμού. H ζωή στις Κυκλάδες φαίνεται πως έχει τις ρίζες
της πολλές χιλιάδες χρόνια πριν. Σύμφωνα με αρχαιολογικά ευρήματα από τη Μήλο,
η ανθρώπινη παρουσία στο αιγαιακό νησί ανάγεται στην ανώτερη παλαιολιθική
(11η χιλιετία π.X.). Το μαρτυρά ο οψιανός, το φυσικό μαύρο φυσικό γυαλί
που βρέθηκε στη Μήλο αλλά και σε άλλα κυκλαδονήσια.

H κατοίκηση των Κυκλάδων άρχισε να πυκνώνει από τη νεώτερη και τελική
νεολιθική εποχή, από το 5.300 π.X. και μετά. Οι πολλοί διασκορπισμένοι
οικισμοί με πληθυσμό 50 κατοίκων εξελίσσονται σε πολυάνθρωπα αστικά κέντρα,
κυρίως στα τέλη της εποχής του Χαλκού. Ο διάσπαρτος πληθυσμός άρχισε να
συγκεντρώνεται στα μεγαλύτερα νησιά, οργανώνοντας μεγάλους οικισμούς.

Ο κοσμοπολίτικος χαρακτήρας των νησιών αυτών αποκαλύπτεται στα ευρήματα της
υστεροκυκλαδικής εποχής: στα πλούσια σπίτια των εμπόρων – μνημεία της
αιγαιοπελαγίτικης αρχιτεκτονικής – τους χώρους λατρείας και στην τοιχογραφία
που απεικονίζει ανθρώπους της υστεροκυκλαδικής κοινωνίας στο φυσικό τους
περιβάλλον, σε καθημερινές και αθλητικές ασχολίες, σε θρησκευτικές
τελετουργίες και σε ειρηνικές ή πολεμικές επιχειρήσεις.

Πορεία αιώνων

Αλλά οι Κυκλάδες δεν κατοικήθηκαν μόνο από πλουσίους. Συγκέντρωσαν όλα τα
κοινωνικά – οικονομικά στρώματα. Κι αυτό το δείχνουν καθαρά τα κτερίσματα που
βρέθηκαν στους πρωτοκυκλαδικούς τάφους. Τάφοι με διαδήματα, περιδέραια,
βραχιόλια και αγγεία από ασήμι και άλλα υλικά συνυπάρχουν σε νεκροταφεία με
τάφους που συνοδεύονται π.χ. από ένα μόνο μαρμάρινο ειδώλιο!

H ανάπτυξη που γνώρισαν στην αρχαιότητα δεν ακολούθησε τις Κυκλάδες στο
πέρασμα προς τη βυζαντινή περίοδο. Κύρια αιτία ήταν οι απανωτές επιδρομές
των πειρατών. Αυτές οι λεηλασίες συνεχίστηκαν και όταν οι Κυκλάδες έγιναν
το Δουκάτο του Αιγαίου, υπό τη βενετική κατοχή που κράτησε στις Κυκλάδες και
μετά την Άλωση της Πόλης. Εκείνη την εποχή θυμίζουν και σήμερα τα κάστρα
και οι πύργοι που σώζονται στα κυκλαδονήσια.

Τελικά η τουρκική κατοχή δεν τα άφησε ανέγγιχτα, μέχρι το 1830 που έγιναν ένα
με το ελεύθερο ελληνικό κράτος. Κυρίως από τη δεκαετία του 1960 και μετά, οι
Κυκλάδες άρχισαν να παίρνουν το πρόσωπο που έχουν σήμερα, με την ανάπτυξη του τουρισμού.