Mαούνα… 1.800 ετών

Περί το 180 μ.X., επί της βασιλείας του Μάρκου Αυρηλίου ή ίσως του
Κομμόδου, ένα ρωμαϊκό πλήρωμα στρατιωτικής επιμελητείας έπλεε στον Ρήνο, κοντά
στη Βόρεια Θάλασσα, στα όρια της αυτοκρατορίας.

Κάτι όμως συνέβη και η φορτηγίδα τους, που είχε μήκος 27 μέτρα και έφερε ένα
ιστίο, βυθίστηκε παίρνοντας μαζί της στον βυθό του ποταμού τα ρούχα τους, τα
εργαλεία και τα όπλα που υπήρχαν στο σκάφος.

Ξεχασμένο για πάνω από 1.800 χρόνια, αυτό το μικροεπεισόδιο ήρθε πρόσφατα στο
φως με ζωηρές λεπτομέρειες, χάρη στην ανακάλυψη της φορτηγίδας σε εξαιρετική
κατάσταση. Το δρύινο σκάφος, όπως και το σκαλιστό σεντούκι του καπετάνιου και
στρατιωτικά δερμάτινα σανδάλια, βρέθηκαν θαμμένα βαθιά στη γη κατά τη διάρκεια
των εκσκαφών για την ανέγερση ενός νέου οικισμού στο Ντε Μέερν, κοντά στην
Ουτρέχτη.

Το πλεούμενο μπορεί να είναι μια ταπεινή μαούνα, αλλά μέχρι σήμερα κανένα
ρωμαϊκό σκάφος δεν μας έχει δώσει τη δυνατότητα να ρίξουμε μια τόσο λεπτομερή
ματιά στην καθημερινή ζωή στην αυτοκρατορία. “Κανένας δεν έχει βρει ρωμαϊκό
σκάφος σε τόσο καλή κατάσταση”, λέει η Τέσα ντε Γκρουτ, 25 χρόνων, αρχαιολόγος
στην ομάδα η οποία μόλις ολοκλήρωσε την ανασκαφή για την ανέλκυση της
φορτηγίδας. “Το σκάφος είναι σχεδόν πλήρες. Τα μόνα πράγματα που λείπουν είναι
το κουπί που χρησίμευε ως πηδάλιο, ο ιστός και η στέγη της υπερδομής του
πλοίου. Ήταν σαν να ανοίξαμε ένα θαλαμίσκο, το περιεχόμενο του οποίου είχε
παραμείνει ανέπαφο από τον χρόνο, τέτοιου είδους πράγματα βρίσκει κανείς μόνο
στην Πομπηία ή σε παρόμοια μέρη”.

Οικεία αντικείμενα

Ρωμαϊκή φορτηγίδα. Όπως βρέθηκε μετά την ανασκαφή στην παλιά κοίτη του Ρήνου, κοντά στο Ντε Μέερν της Ολλανδίας

Ο σιδερένιος λοστός, τα ψαλίδια, το πριόνι με τις δύο λαβές και η πλάνη για το
ξύλο μοιάζουν με εργαλεία του 19ου αιώνα. Τα σανδάλια εξακολουθούν να έχουν τα
λουριά τους και λεπτομέρειες όπως σιδερένιες πρόκες στις σόλες τους. Υπάρχει
ένα αιχμηρό εργαλείο γραφής και τα πλακάκια που βρίσκονταν στην κουζίνα του
πλοίου φέρουν τη σφραγίδα μιας στρατιωτικής μονάδας.

H φορτηγίδα, η οποία ανακαλύφθηκε το 1997, έγινε εθνικό αξιοθέατο στην
Ολλανδία φέτος την άνοιξη, όταν χιλιάδες άνθρωποι παρακολούθησαν την ανέλκυσή
της από την άργιλο, η οποία της επέτρεψε να διατηρηθεί σε ένα σημείο της
παλιάς κοίτης του Ρήνου. Μεταφέρθηκε με μεγάλη προσοχή αυτό τον μήνα, πάνω σ’
ένα τεράστιο χαλύβδινο πλαίσιο, για να μελετηθεί στο Ολλανδικό Ινστιτούτο
Θαλάσσιας Αρχαιολογίας στο Λέλισταντ, βορείως του Άμστερνταμ.

Όταν η φορτηγίδα βυθίστηκε, το σημείο αυτό ήταν στη γη των βαρβάρων. Αφού ο
Ιούλιος Καίσαρας σταμάτησε εδώ την πορεία του προς βορρά περί το 50 π.X., οι
λεγεώνες απέκρουαν τις βαρβαρικές φυλές από μια γραμμή οχυρών και
παρατηρητηρίων κατά μήκος του Ρήνου. Και το πλεούμενο έχει μόλις αρχίσει να
διηγείται μια πλούσια ιστορία, λένε οι νέοι φύλακές της. Θα πρέπει τώρα να
χρονολογήσουν το ξύλο του, χρησιμοποιώντας ισότοπο του άνθρακα, αλλά είναι
βέβαιοι ότι ήταν στρατιωτικό σκάφος που είχε ναυπηγηθεί για να μεταφέρει
φορτία.

Το πλήρωμα

Οι ειδικοί δεν γνωρίζουν ακόμη τίποτε για τον αριθμό ή τη φυλή των μελών του
πληρώματος, αλλά υποθέτουν πως ήταν μόνο δύο ή τρεις άνδρες. Δεν βρέθηκαν
ανθρώπινα λείψανα, έτσι πιθανολογείται ότι επέζησαν του ναυαγίου. Το κύτος της
φορτηγίδας ήταν άδειο όταν βυθίστηκε, αλλά τα εργαλεία που βρέθηκαν
υποδηλώνουν πως μετέφερε μια ομάδα η οποία εφοδίασε τις φρουρές και συντήρησε
τα οχυρωματικά έργα κατά μήκος του Ρήνου.

©ΤΗΕ TIMES

Επιμέλεια: Γ. Αγγελόπουλος