Διαστάσεις Στην παράδοση του επικουρισμού

Μεθυσμένος από τη σχεδόν απόλυτη εξουσία που διαθέτει, ο Λούλα έχει
πολλαπλασιάσει τον τελευταίο καιρό τις ανάρμοστες δηλώσεις. Αλλά ένας Ισπανός
φιλόσοφος έχει μια εξήγηση.

Στο Ρίο. Ένα ζευγάρι Βραζιλιάνων χαίρεται τον έρωτά του σε μια φαβέλα

«Μόνο ο Θεός μπορεί να μ’ εμποδίσει να οδηγήσω τη Βραζιλία σε μια περίοπτη
θέση στον κόσμο. Ούτε η βροχή ούτε η παγωνιά ούτε οι ξεροκέφαλοι ούτε το
Κοινοβούλιο ή η δικαστική εξουσία μπορούν να κάνουν τίποτα», δήλωσε την
περασμένη Τρίτη ο πρόεδρος της Βραζιλίας, για να δεχθεί αμέσως σφοδρές
επικρίσεις και να αναγκαστεί να αναθεωρήσει. Λίγες ημέρες νωρίτερα, είχε
«αποκαλύψει» ότι η γυναίκα του έμεινε έγκυος την πρώτη νύχτα του γάμου τους.
«Ένας άνδρας από το Περναμπούκ είναι πάντα στο ύψος των περιστάσεων», είπε,
αναφερόμενος στη γενέτειρά του, επιβεβαιώνοντας το παραδοσιακό
λατινοαμερικάνικο (και όχι μόνο) ελάττωμα του «ματσίσμο».

Ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα δεν θα κριθεί βέβαια από μερικά αυθόρμητα
ξεσπάσματα, αλλά από την επιτυχία των φιλόδοξων προγραμμάτων που εξήγγειλε
προεκλογικά, και κυρίως του προγράμματος κατά της πείνας. Ο παλιός του φίλος
Ζοζέ Γκρατσιάνο ντα Σίλβα, που είναι σήμερα υπουργός Διατροφής, έχει αναλάβει
να μοιράσει στους πιο φτωχούς των φτωχών μια «πιστωτική κάρτα» με την οποία θα
μπορούν να αγοράζουν κάποια βασικά αγαθά. Το ποσό είναι μικρό, κάπου 20
δολάρια τον μήνα, είναι όμως μια αρχή, και θα συμπληρωθεί με τη δημιουργία
λαϊκών εστιατορίων και αγροτικών συνεταιρισμών. Ο προϋπολογισμός του
προγράμματος «Μηδενική Πείνα» φθάνει τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια, από τα οποία
το ένα δισ. προέρχεται από την αναβολή της αγοράς μαχητικών αεροσκαφών. «Ο
στρατός μπορεί να περιμένει», δήλωσε ο υπουργός σε πρόσφατη επίσκεψή του στη
Ρώμη.

Ο Λούλα έχει υποσχεθεί ότι μέχρι το τέλος της θητείας του όλοι οι Βραζιλιάνοι
θα τρώνε τρεις φορές την ημέρα – κάτι που μοιάζει εξωπραγματικό, αν σκεφθεί
κανείς ότι 50 εκατομμύρια συμπατριώτες του ζουν κάτω από το όριο της πείνας. Ο
στόχος αυτός, λέει ο Ισπανός φιλόσοφος Εμίλιο Λιεδό στην Ελ Παΐς,
τοποθετεί τον Λούλα στην παράδοση του πιο λαμπρού επικουρισμού, μιας
υπερβατικής φιλοσοφίας που επιδιώκει την ευτυχία του ανθρώπου και την αναζητεί
στον καθένα χωριστά. Όπως υπενθυμίζει ο Λιεδό, που το βιβλίο του
«Επικουρισμός» επανεκδόθηκε πρόσφατα στην Ισπανία (εκδ. Taurus), ο Επίκουρος
ήταν ένας ασκητής και αυθεντικός επαναστάτης που ζητούσε μόνο λίγο ψωμί, νερό
και τυρί, αλλά τα ζητούσε κάθε μέρα, γιατί μόνο έτσι μπορούσε να αναπτυχθεί.
«Η ευτυχία ήταν μια θεμελιώδης αρχή του ελληνικού πολιτισμού, ενός πολιτισμού
που υμνούσε τη ζωή, υπερασπιζόταν την ευτυχία και ήθελε να την καταστήσει
δημοκρατική, να την επεκτείνει και να καταπολεμήσει τον πόνο. Ύστερα από
τόσους αιώνες δογμάτων, που τόσο μας έκαναν να υποφέρουμε, το ίδιο ακριβώς
επιζητούμε και σήμερα».

Χρησιμοποιώντας, συχνά χονδροειδώς, τη γλώσσα του σώματος σε μια χώρα εξόχως
ερωτική, ίσως ο Λούλα αυτήν ακριβώς την ευτυχία να ενσαρκώνει.