Πρόσωπα Mεγάλο όραμα μετ’ εμποδίων

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν θέλει να τονώσει την εθνική υπερηφάνεια του λαού του με σύμβολα στρατιωτικής ισχύος και με τη νοσταλγία της υπερδύναμης

Την ερχόμενη εβδομάδα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη
στη Βρετανία, την πρώτη τέτοια επίσκεψη που θα κάνει Ρώσος ηγέτης στη Βρετανία
εδώ κι έναν αιώνα. Δύο εικόνες όμως χρωματίζουν το μήνυμα ειρήνης και
συνεργασίας που θέλει να προβάλει.

Στην εθνική επέτειο της Ρωσίας, την περασμένη εβδομάδα, στρατιωτικά αεροσκάφη
πέταξαν χαμηλά πάνω από την Κόκκινη Πλατεία, όπου βρίσκονταν ο πρόεδρος και το
πλήθος. H τελευταία φορά που αεροπλάνα είχαν πετάξει σε χαμηλό ύψος, θέτοντας
σε κίνδυνο την ασφάλεια του κέντρου της Μόσχας, ήταν το 1956. Είναι φανερό,
σημειώνει ο Τζόναθαν Στιλ στην «Γκάρντιαν», ότι ο Πούτιν θέλει να τονώσει την
εθνική υπερηφάνεια του λαού του με σύμβολα στρατιωτικής ισχύος και με τη
νοσταλγία της υπερδύναμης.

H δεύτερη εικόνα ήταν μία ημέρα νωρίτερα, σε ένα δικαστήριο του Λονδίνου, όπου
ο γνωστός Ρώσος υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Σεργκέι Κοβάλεφ ζήτησε
να μην εκδοθεί ένας Τσετσένος πολιτικός στη Ρωσία. «Στη χώρα μου, οι ύποπτοι
συχνά ξυλοκοπούνται και βασανίζονται, και αυτό γίνεται συνήθως στο πρώτο
στάδιο της ανάκρισης», είπε. «Αν αυτό συμβαίνει συχνά με τους Ρώσους,
συμβαίνει σχεδόν πάντα με τους Τσετσένους». Τρεις Τσετσένοι έχουν πεθάνει
μυστηριωδώς, ενώ τελούσαν υπό κράτηση μαζί με εκατοντάδες άλλους πολίτες.

Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι ο Πούτιν θέλει την πρόοδο της χώρας του. «Μπορούμε
να κάνουμε τη Ρωσία μια οικονομικά ισχυρή χώρα και μια δημοκρατική δύναμη
ανοιχτή στον έξω κόσμο», δήλωσε τον περασμένο μήνα στο Κοινοβούλιο. H
διακυβέρνηση του Πούτιν έχει όμως δύο μεγάλα προβλήματα. Το πρώτο είναι η
αυξανόμενη συγκέντρωση της εκτελεστικής εξουσίας στο Κρεμλίνο εις βάρος του
Κοινοβουλίου και η επιρροή των επιχειρήσεων στην πολιτική. Οι απόψεις εκείνων
που προέβλεπαν στις αρχές της δεκαετίας του ’90 ότι οι αυταρχικές παραδόσεις
της Ρωσίας θα επιβιώσουν, δικαιώθηκαν. Σύμφωνα με την οργάνωση Freedom Group,
υπάρχει μια οπισθοχώρηση σε διάφορους τομείς, όπως η διαφάνεια του εκλογικού
συστήματος, η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης ή το δικαστικό και νομοθετικό
πλαίσιο. Με άλλα λόγια, ο Πούτιν δεν κατόρθωσε να σταματήσει τον κατήφορο που
άρχισε το 1996, όταν ο Μπορις Γιέλτσιν κέρδισε μια δεύτερη θητεία με τη
χειραγώγηση των μέσων ενημέρωσης.

Το δεύτερο πρόβλημα είναι ο πόλεμος στην Τσετσενία. Δεν πρόκειται για θέμα
δευτερεύουσας σημασίας, όπως φαίνεται ότι έπεισε ο Πούτιν τον Μπλερ και τους
άλλους Ευρωπαίους ηγέτες. Ο πόλεμος αυτός καταστρέφει τον κοινωνικό ιστό της
Ρωσίας, αναγκάζοντας κάθε γονιό να αναζητεί οδό διαφυγής, διαφθείρει τον
στρατό και την αστυνομία της χώρας και δίνει πράσινο φως σε κάθε είδους
ωμότητα. H κρίση αυτή συμβάλλει επίσης στη διατήρηση ενός κλίματος δυσπιστίας
μεταξύ των γειτόνων της Ρωσίας.