ANAKYKΛΩΣH Yλικά οικοδομών

Δρόμοι και κατασκευές με ανακυκλωμένο τσιμέντο και άσφαλτο;Έπιπλα με
επαναχρησιμοποιημένα ξύλα και μέταλλο; Φοροαπαλλαγές στις κατασκευαστικές
εταιρείες που χρησιμοποιούν ανακυκλωμένα υλικά;

Στην χώρα μας αποτελεί συνηθισμένο φαινόμενο, χιλιάδες τόνοι μπαζών να καταλήγουν σε διάφορες βουνοπλαγιές, ακόμα και στην… παραλία

Εκπαιδευτικά προγράμματα για ανακύκλωση υλικών εκσκαφών και κατεδαφίσεων; Όλα
αυτά συμβαίνουν δίπλα μας, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Την ίδια στιγμή, στην Ελλάδα τα υλικά που προέρχονται από τις εκσκαφές
οικοδομών και κατεδαφίσεις κτιρίων καταλήγουν στην καλύτερη των περιπτώσεων
στα… σκουπίδια γεμίζοντας πιο γρήγορα τους χώρους υγειονομικής ταφής.

Στην χώρα μας αποτελεί συνηθισμένο φαινόμενο, για λόγους ευκολίας και με την
ανοχή όλων, χιλιάδες τόνοι μπαζών να καταλήγουν σε παράνομες χωματερές, σε
διάφορες βουνοπλαγιές, ακόμα και στην… παραλία.

Ο Φαληρικός Όρμος, πριν ξεκινήσουν οι εργασίες ανάπλασης εν όψει του 2004,
ήταν γεμάτος από μπάζα. Κι όμως, τα υλικά κατεδάφισης είναι ανακυκλώσιμοι
θησαυροί και σε πολλές χώρες αντιμετωπίζονται με εντελώς διαφορετική φιλοσοφία
απ’ ό,τι τα υπόλοιπα απορρίμματα.

Γερμανία

Προώθηση της επιστημονικής έρευνας

Στη χωματερή (XYTA) καταλήγουν μόνον όσα υλικά δεν ανακυκλώνονται ενώ
προηγείται διαχωρισμός των επικίνδυνων υλικών. Ωστόσο, έχει τεθεί στόχος να
μειωθούν κατά 50% επιπλέον έως το 2005 τα οικοδομικά υλικά που καταλήγουν
στους XYTA. Για την επίτευξη αυτού του στόχου έχει οργανωθεί ειδική υπηρεσία
για την πληροφόρηση και παροχή τεχνικών συμβουλών προς τους κατασκευαστές, ενώ
έμφαση δίνεται στην προώθηση της επιστημονικής έρευνας για πρόληψη, διαλογή,
ανάκτηση ανακύκλωση και διασφάλιση της ποιότητας των ανακυκλωμένων υλικών.

Βρετανία

Φθηνότερα τα ανακυκλωμένα υλικά

Τα πρωτογενή οικοδομικά υλικά κοστίζουν ακριβότερα από τα δευτερογενή – αυτά
που προέρχονται από ανακύκλωση – με στόχο την προώθηση των δευτέρων.

Το τέλος απόθεσης αδρανών υλικών σε XYTA είναι 1,6 ευρώ/τόνο.

Παράλληλα λειτουργεί συμβουλευτική υπηρεσία και βάση δεδομένων για παροχή
πληροφόρησης και ενθάρρυνση της ανακύκλωσης των υλικών.

Γαλλία

«Φραγμοί» σε ότι περιέχει αμίαντο

«Απαγορευτικά» είναι τα τέλη για την επεξεργασία, τη μεταφορά και τη διάθεση
υλικών εκσκαφών οικοδομών και κατεδαφίσεων που περιέχουν αμίαντο. Για αυτά τα
υλικά το τέλος διάθεσης είναι 333 έως 423 ευρώ ανά τόνο.

Για τα αδρανή απόβλητα το τέλος είναι 12 ευρώ ανά τόνο.

Ειδικά ερευνητικά προγράμματα χρηματοδοτούνται για την ανάπτυξη και την
εφαρμογή νέων τεχνικών, ώστε τα υλικά οικοδομών να επαναχρησιμοποιούνται ενώ
ήδη λειτουργούν αρκετά πιλοτικά προγράμματα.

Ολλανδία

Φοροαπαλλαγές για τα ανακυκλωμένα

Οι εργολάβοι που χρησιμοποιούν ανακυκλωμένα υλικά τυγχάνουν σημαντικών
φοροαπαλλαγών. Στόχος είναι το 90% των οικοδομικών υλικών να
επαναχρησιμοποιούνται (πέτρες, μπάζα, μέταλλα, μη εμποτισμένο ξύλο, χαρτόνι
και χαρτί, φύλα, PVC κ.λπ.). Τα ρυπογόνα μπάζα διαχωρίζονται.

Οι εργολάβοι έχουν την υποχρέωση να κάνουν τον διαχωρισμό των υλικών στους
χώρους κατεδάφισης, δηλαδή να ξεχωρίζουν τα βιοαποδομήσιμα υλικά, το χαρτί και
χαρτόνι, το ξύλο, το γυαλί, τα υφάσματα.

Την ευθύνη για εφαρμογή όλων αυτών έχουν οι τοπικές αρχές. Υπάρχουν 120
εγκαταστάσεις σύνθλιψης, δυναμικότητας 16,25 εκατ. τόνων, ενώ οι
πιστοποιημένες για διαλογή και σύνθλιψη επιχειρήσεις διαθέτουν ό,τι περισσεύει
τζάμπα (όλοι οι υπόλοιποι πληρώνουν).

Σουηδία

Ανακυκλωμένο τσιμέντο

H Εθνική Αρχή Οδοποιίας έχει θέσει ως στόχο να ανακυκλώνεται το 90% των
χρησιμοποιημένων υλικών από την κατασκευή των δρόμων.

Το Συμβούλιο Περιβάλλοντος έχει δώσει οδηγία για τη μείωση στο 50% των
ποσοτήτων που σήμερα οδηγούνται για διάθεση (XYTA), ενώ υπάρχει ειδικό τέλος
για τη χρήση φυσικών πόρων (π.χ. χαλίκι λατομείων).

Λειτουργούν 8 κινητές και 2 σταθερές μονάδες ανακύκλωσης και πολλές μονάδες
διαλογής, ενώ έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη νέων προτύπων για χρήση
ανακυκλωμένου τσιμέντου, τούβλων και ασφάλτου, επαναχρησιμοποιημένου ξύλου,
και σιδήρου στην κατασκευή νέων κτιρίων.

Ιρλανδία

Προδιαγραφές για τα υλικά των δρόμων

Διάθεση των οικοδομικών υλικών γίνεται μόνο σε χώρους που έχουν πάρει τη
σχετική άδεια. Υπάρχει Εθνική Υπηρεσία Δρόμων η οποία ορίζει τις προδιαγραφές
για τα υλικά των δρόμων, ενώ ο στόχος του Δουβλίνου είναι να ανακυκλώνεται το
82% των υλικών εκσκαφών και κατεδαφίσεων έως το 2004.

Δανία

Υψηλοί φόροι για τα μη ανακυκλωμένα

Από το 1996 υπάρχει εθελοντική συμφωνία μεταξύ του υπουργείου Περιβάλλοντος
και της Ένωσης Εταιρειών Κατεδαφίσεων για ανακύκλωση οικοδομικών υλικών.

H καθιέρωση υψηλών τελών για την μη ανακύκλωση των υλικών κατεδάφισης έχει
ως στόχο να αποθαρρύνει τις «εύκολες» λύσεις.

Το τέλος της προώθησης των μπαζών σε XYTA φθάνει τα 45,7 ευρώ για κάθε τόνο,
το τέλος καύσης για ξυλεία χωρίς ανάκτηση ενέργειας (δηλαδή χωρίς την παραγωγή
ρεύματος) 31,4 ευρώ για κάθε τόνο, το τέλος καύσης με ανάκτηση ενέργειας 28,7
ευρώ για κάθε τόνο, ενώ το τέλος για ανακύκλωση στοιχίζει μόνο 5,38 ευρώ ο
τόνος.

Στη χώρα λειτουργούν ειδικά πανεπιστημιακά Τμήματα που παρέχουν θεωρητική και
πρακτική εκπαίδευση σχετικά με τη διαχείριση αυτών των υλικών και ειδικά
προγράμματα κατάρτισης εργαζομένων για θέματα επιλεκτικής κατεδάφισης,
επικινδυνότητας των οικοδομικών υλικών (αμίαντος) και ανακύκλωσης της ασφάλτου.