BIΟΛETA TZEΣΟΠ Γλίτωσε τρεις φορές από ναυάγιο!

![]() |
![]() |
![]() |
|
H νοσοκόμα Βιολέτα Τζέσοπ επέζησε τριών ναυαγίων. Και τα τρία πλοία ήταν της |
Τιτανικός. Τιτανικός. Τιτανικός. Οτιδήποτε είχε σχέση με αυτό το καράβι ήταν
μεγάλο. Πρώτα – πρώτα το ίδιο το καράβι. Μεγάλη ήταν και η καταστροφή. Και ο
θρύλος. Και η ταινία. Δεν πρόκειται να σας κουράσω με λεπτομέρειες. Μάλλον τις
έχετε ακούσει αρκετές φορές. Εξάλλου εδώ θα μιλήσουμε για τη Βιολέτα Τζέσοπ,
την αβύθιστη γυναίκα με το κοκαλάκι της νυχτερίδας.
Ξέρω τι σκέφτεστε. Μα, η γυναίκα στην οποία αναφέρεσαι, δεν λεγόταν Μόλι
Μπράουν; Φυσικά. Όμως έχετε στο μυαλό σας μια διαφορετική ιστορία. H Μόλι
επιβίωσε από ένα μόνο ναυάγιο. H Βιολέτα Τζέσοπ κατάφερε να επιβιώσει από
τρία.
Ας ρίξουμε πρώτα μια ματιά στο παρελθόν της για να δούμε πώς μπλέχτηκε σε αυτά
τα ναυάγια.
H Βιολέτα γεννήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 1887 στην Αργεντινή. Ήταν κόρη Ιρλανδών
μεταναστών που μόλις είχαν φτάσει εκεί από το Δουβλίνο. Έχασε τον πατέρα της
στα δεκαοχτώ και τότε η μητέρα της πήρε τη μεγάλη απόφαση να επιστρέψουν στην
Ευρώπη.
Στα είκοσι ένα η Βιολέτα είχε ήδη αποφασίσει τι θα κάνει στη ζωή της. Θα
γινόταν συνοδός. Όχι αεροσυνοδός, αλλά θαλαμηγός σε ένα μεγάλο καράβι. H λέξη
«θαλαμηπόλος» ήταν ένας ευφημισμός για τα κορίτσια – καμαρότους, που έπρεπε να
φέρουν στην καμπίνα οτιδήποτε ζητούσαν οι κακομαθημένοι πλούσιοι επιβάτες.
Το πρώτο της ταξίδι ήταν με το πλοίο Ορινόκο, της Ρόαγιαλ Μέιλ, που σάλπαρε
στις 28 Οκτωβρίου 1908. Στις 28 Σεπτεμβρίου 1910 η Βιολέτα προσλήφθηκε στη
Γουάιτ Σταρ Λάιν και μπάρκαρε με το Ματζέστικ.
Εκείνη την εποχή στα ταμεία της Γουάιτ Σταρ είχε εισρεύσει ένα σημαντικό
κεφάλαιο από τον οικονομολόγο Τζ. Π. Μόργκαν. Έτσι η εταιρεία σχεδίαζε να
κατασκευάσει τα μεγαλύτερα πλοία όλων των εποχών. Θα ήταν τρία αδελφά σκάφη με
τα ονόματα Ολύμπιος, Τιτανικός και Γιγάντιος.
Για τα καλύτερα πλοία η Γουάιτ Σταρ χρειαζόταν και το καλύτερο προσωπικό. Τα
πληρώματα συγκροτήθηκαν επιλεκτικά από όλα τα πλοία που είχε στην κατοχή της η
εταιρεία.
Μια από τις εκλεκτές ήταν και η Βιολέτα Τζέσοπ. Νέα, εργατική και ελκυστική.
Πρώτος καθελκύστηκε ο Ολύμπιος. Τον καιρό εκείνο ήταν το μεγαλύτερο και
ομορφότερο σκαρί που ταξίδεψε ποτέ με βρετανική σημαία. Και η Βιολέτα Τζέσοπ
ήταν μέσα, θαλαμηπόλος στην πρώτη θέση.
Τα πρώτα ταξίδια του Ολύμπιου κύλησαν χωρίς απρόοπτα. Όμως το πέμπτο δεν ήταν
τυχερό. Στις 20 Σεπτεμβρίου 1911, με κυβερνήτη τον καπετάνιο E. Τζ. Σμιθ (ναι,
ο ίδιος που ήταν κυβερνήτης του Τιτανικού όταν βυθίστηκε), ο Ολύμπιος
συγκρούστηκε με ένα μικρότερο βρετανικό κρουαζιερόπλοιο, το Χόουκ της Αυτής
Μεγαλειότητος. Το Χόουκ εμβόλισε το κύτος του Ολύμπου, ανοίγοντας ένα ρήγμα
μήκους περίπου δεκαπέντε μέτρων κάτω από τα ίσαλα. Και τα δύο σκάφη
αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα, όμως κατάφεραν να επιστρέψουν με ασφάλεια στο
λιμάνι. H ολοκλήρωση του Τιτανικού αναβλήθηκε περίπου για ένα μήνα, όσο
διαρκούσαν οι απαραίτητες επισκευές στον Ολύμπιο.
«Και λοιπόν;» θα πείτε. Τι σπουδαίο υπάρχει σε όλα αυτά; Ακούστε που σας λέω,
από ‘δ΄ψ και μπρος η ιστορία αποκτά ενδιαφέρον. Για διαβάστε παρακάτω…
Όντας μια από τις διακεκριμένες υπαλλήλους της Γουάιτ Σταρ, η Βιολέτα πήρε
μετάθεση για τον νεο-καθελκυμένο Τιτανικό.
Όλοι ξέρουμε, νομίζω, τι έμελλε να πάθει αυτό το πλοίο.
Ναι, η Βιολέτα ήταν μέσα στον βαριόμοιρο Τιτανικό, όταν βυθίστηκε στον Βόρειο
Ατλαντικό στις 15 Απριλίου 1912. Βρισκόταν στο δωμάτιό της, νυσταγμένη από το
διάβασμα, όταν ο Τιτανικός προσέκρουσε πάνω σε εκείνο το φρικτό παγόβουνο κι
άρχισε να κατεβαίνει στον πάτο της θάλασσας. Ως ευσυνείδητη υπάλληλος, η
Βιολέτα δεν είχε κανένα σκοπό να μπει σε σωσίβια λέμβο προτού φύγουν όλοι οι
επιβάτες. Αρκετά μίλια μακριά διακρίνονταν τα φώτα ενός άλλου πλοίου
(πιθανότατα του Καλιφόρνιαν, που είχε σβηστές τις μηχανές και το ράδιο) κι
έτσι οι πάντες ήλπιζαν ότι θα σωθούν.
Φαίνεται ότι σε κάποια φάση οι αξιωματικοί δυσκολεύονταν να βάλουν στις
λέμβους τις γυναίκες των μεταναστών εξαιτίας του εμποδίου της διαφορετικής
γλώσσας. H Βιολέτα παρακολουθούσε από πίσω τη σκηνή, όταν κάποιος αξιωματικός
της ζήτησε να μπει σε μια λέμβο για να καταλάβουν από το παράδειγμά της οι
άλλες γυναίκες. H Βιολέτα μπήκε, της έδωσαν να κρατάει ένα μωρό, και οι
υπόλοιπες την ακολούθησαν. Χαμήλωσαν τη σωσίβια λέμβο στο νερό και την
απόθεσαν στο κύμα. Την επόμενη μέρα, ενώ συνέχιζαν να πλέουν γύρω από τον
Τιτανικό, η Βιολέτα συνειδητοποίησε πως όλοι εκείνοι που άφησε πίσω, μάλλον
είχαν χαθεί.
![]() |
|
H Μιλβίνα Ντιν, 92 ετών σήμερα, μία από τους τρεις επιζώντες του Τιτανικού |
H βάρκα της Βιολέτας ήταν η τελευταία που περισυλλέχτηκε από το πλοίο
Καρπάθια, το οποίο έκανε στροφή από το δρομολόγιό του προς τη Μεσόγειο και
γύρισε πίσω για να βοηθήσει στη διάσωση. Το Καρπάθια επέστρεψε στη Νέα Υόρκη
με τους επιζήσαντες και τα υπολείμματα. H Βιολέτα αποφάσισε να μη μιλήσει
δημόσια σε κανέναν και πήδηξε στο πρώτο πλοίο που την έφερε πίσω στην Αγγλία.
Μετά τη βύθιση του Τιτανικού, ο Ολύμπιος μεταφέρθηκε πίσω στο λιμάνι για να
υποστεί τροποποιήσεις που κράτησαν έξι μήνες. Έγιναν αλλαγές στη δομή του
πλοίου και προστέθηκαν περισσότερες σωσίβιες λέμβοι. Μόλις ολοκληρώθηκαν τα
μερεμέτια, η Βιολέτα επέστρεψε στο πλήρωμα του Ολύμπιου και σαλπάρισε.
Παρέμεινε εν πλω μέχρι που ξέσπασε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος. Τότε αποφάσισε
να καταταγεί ως εθελόντρια νοσοκόμα στο Απόσπασμα Εθελοντικής Βοήθειας.
Ταυτόχρονα συνεχίζονταν οι εργασίες για την κατασκευή του τρίτου μεγάλου
αδελφού πλοίου, του Γιγάντιου. Επειδή ο Γιγάντιος παρέπεμπε νοηματικά στον
Τιτανικό, η εταιρεία αποφάσισε να αλλάξει το όνομά του σε Βρετανικός. Στις 13
Νοεμβρίου 1915 ο Βρετανικός επιτάχθηκε από το Βρετανικό Ναυαρχείο και
μετατράπηκε σε νοσοκομειακό πλοίο. Έκανε το παρθενικό του ταξίδι στις 23
Δεκεμβρίου 1915.
Στις 21 Νοεμβρίου 1916 ο Βρετανικός αναχώρησε από τη Νάπολι και σάλπαρε για το
έκτο του ταξίδι, στο Αιγαίο Πέλαγος.
Για μαντέψτε! H Βιολέτα Τζέσοπ ήταν νοσοκόμα επάνω στο πλοίο. Αν μυρίζεστε
τραγωδία να πλησιάζει, έχετε απόλυτο δίκιο.
Τη στιγμή που η Βιολέτα πήγαινε πρωινό στο εστιατόριο σε μια άρρωστη γυναίκα,
άκουσε έναν υπόκωφο, εκκωφαντικό κρότο κι ένιωσε το καράβι να τρέμει. Το πλοίο
είχε πέσει σε γερμανική νάρκη κι άρχισε να βυθίζεται.
Όλοι στις βάρκες!
H Βιολέτα γύρισε στην καμπίνα της και γέμισε την τσέπη της ποδιάς της με τα
πιο πολύτιμα υπάρχοντα. Επιβιβάστηκε στη σωσίβια λέμβο αριθμός τέσσερα.
Ο καπετάνιος φόρτσαρε τις μηχανές σε μια ύστατη προσπάθεια να φέρει το σκάφος
σε πιο αβαθή νερά. Όμως το έκανε χωρίς να συνειδητοποιεί πως εκείνη τη στιγμή
χαμήλωναν και οι σωσίβιες λέμβοι. Βάζοντας μπροστά τις μηχανές δημιούργησε μια
δίνη που ρούφηξε τις σωσίβιες λέμβους στις τεράστιες προπέλες του Βρετανικού.
Ακόμη και ο καλύτερος κωπηλάτης δεν μπορούσε να τα βάλει με το πανίσχυρο
ρεύμα.
H λέμβος της Βιολέτας είχε ήδη πέσει στο νερό, όταν, ύστερα από λίγα λεπτά,
παρατήρησε πως όλοι πηδούσαν στη θάλασσα. Γύρισε και είδε τις γιγάντιες
προπέλες να κόβουν κομματάκια οποιονδήποτε και οτιδήποτε πλησίαζε.
H Βιολέτα δεν είχε άλλη επιλογή παρά να πηδήξει κι εκείνη στο νερό. Δυστυχώς,
δεν ήξερε κολύμπι. Επίσης είχε κάνει το λάθος να φορέσει το πανωφόρι της κάτω
από το σωσίβιο, κάτι που σημαίνει πως δεν θα μπορούσε να το βγάλει όταν θα
βάραινε από το νερό.
Βούλιαξε προς τα κάτω.
Το σώμα της ανέβηκε αργά αργά προς τα πάνω σαν σημαδούρα.
Κρακ!
H Βιολέτα χτύπησε το κεφάλι της σε κάτι σκληρό, πιθανότατα στον πάτο της
λέμβου. Αυτό έγινε και δεύτερη φορά και τρίτη.
Θα επιβίωνε η Βιολέτα. Και βέβαια. Μην ξεχνάτε, μιλάμε για την αβύθιστη
Βιολέτα Τζέσοπ.
Με το ζόρι κατάφερε να βγάλει τη μύτη της πάνω από τα κύματα του νερού. Με το
που άνοιξε τα μάτια της αντίκρυσε άλλο ένα σωσίβιο να πλέει δίπλα. Το άρπαξε
για να κρατηθεί στην επιφάνεια. Το επόμενο πράγμα που αντίκρυσε ήταν ένα
ανοιγμένο κεφάλι με χυμένα μυαλά. Ολόγυρά της έπλεαν μακάβρια ανθρώπινα μέλη
και κομμάτια του ναυαγισμένου πλοίου. Το θέαμα ήταν φρικτό.
Σε αρκετή απόσταση η Βιολέτα διέκρινε τον Βρετανικό να γλιστράει αργά κάτω από
την επιφάνεια του νερού. Το καράβι δεν ήταν ούτε ενός χρόνου, ωστόσο πήγε στον
πάτο μέσα σε πενήντα πέντε λεπτά. Δε θα το ξαναβλέπαμε ώσπου να το ανακαλύψει
στον βυθό ο Ζακ Κουστό, το 1976.
Λίγο μετά τη βύθιση, ένα βενζινοκίνητο σκάφος του Βρετανικού έσπευσε κι έσωσε
τη Βιολέτα. H ζημιά; Ένα βαθύ κόψιμο και σχίσιμο στο πόδι. Χρόνια αργότερα,
όταν έβγαλε ακτινογραφία στον οδοντίατρο, ανακάλυψε πως είχε υποστεί σοβαρό
κάταγμα στο κρανίο, όμως μέχρι τότε δεν παρουσίασε κανένα σύμπτωμα.
Κάποιοι άλλοι δεν ήταν τόσο τυχεροί. Χάθηκαν μόνον είκοσι οκτώ άνθρωποι, όμως
πολλοί από τους επιζήσαντες τραυματίστηκαν σοβαρά, χάνοντας πόδια και χέρια.
Ευτυχώς, εκείνη τη στιγμή ο Βρετανικός δεν είχε τραυματίες στις νοσοκομειακές
κλίνες, διαφορετικά ο απολογισμός των νεκρών θα μπορούσε να συγκριθεί με
εκείνον τον Τιτανικού.
H Βιολέτα ήταν μάλλον η μόνη επιζήσασα του Βρετανικού που σώθηκε με την
οδοντόβουρτσά της στο χέρι. Από την καταστροφή του Τιτανικού, τέσσερα χρόνια
νωρίτερα, είχε διδαχθεί πως, αν βλέπεις ότι το σκάφος ετοιμάζεται να
βουλιάξει, πρέπει να γυρίσεις στην καμπίνα για να σώσεις την οδοντόβουρτσά
σου.
Μετά τον πόλεμο η Βιολέτα επέστρεψε στη ζωή της θαλαμηπόλου. Πήρε σύνταξη το
1950, ύστερα από σαράντα δύο χρόνια στη θάλασσα. Πέθανε τον Μάιο του 1971.
Μετά τον θάνατό της, οι εγγονές της ανακάλυψαν ένα χειρόγραφο που είχε γράψει
το 1934. Τελικά εκδόθηκε το 1997 με τον τίτλο «Επιζών του Τιτανικού». Χωρίς
αυτό το χειρόγραφο, μπορεί η ιστορία της να μην είχε ποτέ ειπωθεί ολόκληρη.
Αυτό ήταν λοιπόν. H Βιολέτα Τζέσοπ δεν είχε μόνο το προνόμιο να βρίσκεται πάνω
σε ένα από τα σπουδαιότερα πλοία του καιρού της, αλλά επιπλέον την τιμή να
επιβιώσει και από τα τρία κακότυχα αδελφά σκάφη.
H Βιολέτα Τζέσοπ ήταν τυχερή γυναίκα. Όμως για τους άλλους επιβάτες αυτών των
πλοίων ήταν κατάρα. Πιστεύω πως δεν θα μπορούσα να κοιμηθώ αν ήξερα ότι
βρίσκομαι στο ίδιο καράβι μαζί της.
INFO
![]() |
Στιβ Σίλβερμαν, «Το ψυγείο του Αϊνστάιν και άλλα παράδοξα από την αθέατη
πλευρά της ιστορίας», μτφ Γιάννης Παπαδάτος, Εκδόσεις «Νάρκισσος» 2003, σελ.
205.


















