Aφιέρωμα στην Eλλάδα της «αιώνιας Οδύσσειας»

Ο ελληνιστής φιλόσοφος Ζαν Πιερ Βερνάν μιλά στο αφιέρωμα του «Le Figaro Magazine»

«Στην Αρχαιότητα, οι Έλληνες παρέμειναν ξένοι προς τη σύγχρονη ιδέα
μιας ολοένα και μεγαλύτερης τελειότητας. Το μοναδικό ζήτημα γι’ αυτούς ήταν να
ξέρουν ποια είναι η θέση που έπρεπε να επιφυλάξουν στους εαυτούς τους μέσα στη
φύση. Και το ερώτημα ετούτο γίνεται και σήμερα επίκαιρο», λέει ο ελληνιστής
φιλόσοφος Ζαν Πιερ Βερνάν στη γαλλική εφημερίδα «Λε Φιγκαρό». Σε ειδικό ένθετο
η εφημερίδα προσφέρει στους αναγνώστες της ένα δεκαπεντασέλιδο αφιέρωμα στην
Ελλάδα. Μια Ελλάδα «αρχαία, ρωμαϊκή, βυζαντινή, οθωμανική, επαναστατημένη,
βαλκανική, κατεχόμενη, αντιστεκόμενη, ευρωπαϊκή», όπως χαρακτηριστικά
αναφέρεται στο εισαγωγικό σημείωμα. Μια Ελλάδα «διαρκή, συνεχή, χωρίς χάσματα,
μια Ελλάδα πάντοτε ίδια και πάντοτε άλλη».

Το δημοσίευμα κάνει ποικίλες αναφορές: από την Αρχαία Ιστορία και τους
Ολυμπιακούς Αγώνες στο Βυζάντιο. Και από την κρητική δίαιτα στα ελληνικά
νησιά: την Ιθάκη, την Κεφαλονιά, τη Σύμη, την Πάτμο, την Άνδρο. Και στην
«αιώνια Οδύσσεια» όλων εκείνων των ταξιδιωτών, από τον Σατωβριάνδο μέχρι τον
Λόρενς Ντάρελ, που έψαχναν στην Ελλάδα. «Ο Δίας δεν έχει πεθάνει», λέει ο
Βερνάν, «και μας διδάσκει ακόμη τις σχέσεις εξουσίας και τάξης. Εκείνος μπορεί
να πάλεψε με τους Τιτάνες, αλλά, άπαξ και πήρε την εξουσία, είναι οι άλλοι
θεοί που του απονέμουν την εξουσία του. Το πρόβλημα δεν είναι πια ποιος είναι
ο πιο δυνατός αλλά ποια είναι η τάξη. Σήμερα έχουμε την αίσθηση ότι οι
Ηνωμένες Πολιτείες προτιμούν τη δύναμη από την τάξη. Ο ελληνικός πολιτισμός
είχε ξεπεράσει αυτό το στάδιο, περνώντας από το πρόβλημα του αν ο Δίας μπορεί
τα πάντα στο τι δικαιολογεί τη δύναμη των νέων θεών».

Ο ποιητής Ζακ Λακαριέρ, από την πλευρά του, αναφέρεται στη σχέση αθλητισμού
και δημοκρατίας. Και λέει ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι μια επινόηση σχεδόν
παλαιότερη από τη δημοκρατία, την οποία και προανήγγειλαν. Ο νικητής ενός
αγωνίσματος κερδίζει όχι χάρη στους θεούς, έστω και αν τους προσφέρει θυσίες,
αλλά χάρη στο ότι έμαθε να χρησιμοποιεί τους μυς και την αναπνοή του, όπως στη
δημοκρατία μαθαίνει να είναι πολίτης».