Πρόσωπα «Aναγκαία η ενότητα της Eυρώπης»

H διόρθωση μιας πορείας γίνεται μόνο ύστερα από καταστροφές, και όχι ως
αποτέλεσμα μιας γαλήνιας σκέψης και ενός γόνιμου προβληματισμού γύρω από το
συμφέρον της ανθρωπότητας.

Φερνάντο Σαμπατέρ: «Τα μόνα χρήσιμα μαθήματα έρχονται από την άβυσσο»

Αυτό επισημαίνει, με άρθρο του στην Ελ Παΐς, ο Ισπανός καθηγητής Φιλοσοφίας
Φερνάντο Σαμπατέρ. Τα μαθήματα από την άβυσσο φαίνεται ότι είναι τα μόνα που
μπορούν να μας κάνουν να διορθώσουμε την προσωπική μας συμπεριφορά, όπως είναι
τα μόνα που μπορούν να κάνουν τα έθνη να διορθώσουν μια εσφαλμένη πορεία και
να αναζητήσουν κοινές λύσεις στα προβλήματα που τα απασχολούν. Ένα από τα πιο
πρόσφατα τέτοια μαθήματα που έχουμε διδαχθεί είναι χωρίς αμφιβολία ο πόλεμος
κατά του Ιράκ. H επίθεση αυτή εναντίον μιας δικτατορίας που μέχρι πρόσφατα
αντιμετωπιζόταν θετικά από τις δημοκρατίες μας, συμπεριλαμβανομένων και
εκείνων που της επιτέθηκαν, απέδειξε με τον πιο σαφή τρόπο τη σπουδαιότητα της
διεθνούς νομιμότητας. Και άνοιξε ταυτόχρονα τον δρόμο προς μια πλανητική τάξη
που βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στην ηγεμονική βούληση της μεγαλύτερης
στρατιωτικής δύναμης στον κόσμο, και όχι στις συνθήκες που έχουν υπογράψει οι
χώρες οι οποίες είναι εφοδιασμένες με ένα κράτος δικαίου.

Μπροστά σε αυτήν την οπισθοχώρηση προς το μηδέν, μπροστά σε αυτό το μάθημα από
την άβυσσο, οι ευρωπαϊκές χώρες που επιζητούν μια πραγματική ενότητα πρέπει να
εξετάσουν την πιθανότητα μιας ιστορικής αλλαγής. Οι δύο τραγικοί παγκόσμιοι
πόλεμοι που άρχισαν στο έδαφός μας έπεισαν την πλειοψηφία των Ευρωπαίων ότι
είναι αναγκαίο να αναζητηθούν διεθνείς κανόνες για την πρόληψη, αποτροπή ή
επίλυση των συγκρούσεων σε ένα επίπεδο που υπερβαίνει τα όρια του εθνικού
κράτους. Περισσότερα από έξι δισεκατομμύρια άτομα δεν μπορεί να συνεχίσουν να
ζουν σε φυλές που εχθρεύονται η μία την άλλη και διοικούνται από αδιάλλακτες
θεότητες, χωρίς καμία πρόνοια για τους πιο αδύνατους. Αυτό που έχει σημασία
δεν είναι μόνο να έχεις δίκιο και να το υπερασπίζεσαι ή να το επιβάλλεις με τα
όπλα, αλλά να χρησιμοποιείς τη δύναμη που σου δίνει η κοινωνική ανάπτυξη για
να εδραιώσεις τις αρχές ενός κοινού ορθού λόγου από τον οποίο μπορούν όλοι οι
άνθρωποι να βγουν κερδισμένοι.

H ενότητα της Ευρώπης είναι σήμερα πιο αναγκαία από ποτέ, σημειώνει ο
Σαμπατέρ. H ενότητα αυτή απαιτεί ένα Σύνταγμα που προσδίδει θεσμική μορφή στις
θεμελιώδεις αρχές και προβλέπει τόσο μια φωνή στην κοινή εξωτερική πολιτική
όσο και μια αποτρεπτική στρατιωτική δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια
της ηπείρου χωρίς να προσφεύγει σε άλλες δυνάμεις. Αυτό που χρειάζεται δεν
είναι να οικοδομηθεί μια Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία θα μοιάζει με φρούριο, αλλά
μια Ευρώπη αρκετά δυνατή ώστε να μπορεί να παραμένει ανοιχτή και γενναιόδωρη
απέναντι στις παγκόσμιες ανάγκες.