Ένα κιλό σίδερο κι ένα κιλό βαμβάκι

«Ένα κιλό σίδερο κι ένα κιλό βαμβάκι. Τι είναι πιο βαρύ;» Παιγνιώδες ερώτημα
που κυκλοφορούσε ανάμεσα στα πίτσικα του Δημοτικού, όταν ήμουν παιδί. Μερικοί
πατούσαν την μπανανόφλουδα, οι υπόλοιποι ξεσπούσαν σε γέλια. Ένα κιλό είναι
πάντα ένα κιλό. Αυτό λέει η κοινή λογική.

Τι είναι η «κοινή λογική»; Απλή μπακαλική της σκέψης; Το αδιάψευστο «ένα κι
ένα κάνουν δύο»; Ή μήπως κοινή λογική δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει κι ο
«μέσος άνθρωπος» των στατιστικών; Είναι κι αυτή ένα βολικό κι εύπλαστο
κατασκεύασμα;

H κοινή λογική έχει να κάνει με τον απλό βηματισμό της σκέψης. Είναι ο τρόπος
που έχουν οι άνθρωποι να συνεννοούνται, χωρίς πολλές τζιριτζάντζουλες. Δεν
προϋποθέτει ειδική εκπαίδευση, είναι η φυσική αναπνοή του μυαλού. Ή μήπως όχι;

Την προηγούμενη εβδομάδα, στη δίκη της 17N, ο Δημήτρης Κουφοντίνας έθεσε ένα
λογικό ερώτημα: «Πώς μπορεί να συμβιβαστεί κάποιο μέλος μιας τέτοιας
οργάνωσης, το οποίο έχει ιδανικά και σέβεται την ανθρώπινη ζωή, να βρίσκεται
σε αυτή την αντίφαση: να αφαιρεί την ανθρώπινη ζωή;» Ο μάρτυρας υπεράσπισης
Ευ. Πισσίας απάντησε: «(…) Οι συγκεκριμένοι άνθρωποι ζουν δραματικά αυτό το
γεγονός. Διότι ταλαντεύονται ανάμεσα σ’ εκείνο το οποίο θέλουν να υπηρετήσουν
ως σχέδιο δικαιοσύνης και απόδοσης δικαίου εν ονόματι της κοινωνίας, και στο
ότι η επιλογή τους προϋποθέτει την αφαίρεση της ανθρώπινης ζωής».

Εδώ, η κοινή λογική βραχυκυκλώνει: Κάποιος σέβεται την ανθρώπινη ζωή. Όμως
αυτό που έχει στο νου του ως «απόδοση δικαιοσύνης στο όνομα της κοινωνίας» τον
οδηγεί στο φόνο. Με άλλα λόγια: διαπράττει εν γνώσει του αδικία, με σκοπό την
αποκατάσταση της δικαιοσύνης.

Κάποιοι μιλούν για αστική δημοκρατία που επιβάλλει τους κανόνες της και κάνει
συμφωνίες κάτω από το τραπέζι. Δεν υπάρχει, λένε, νομιμόφρων τρόπος άμυνας.
Στην αδικία απαντάς με αδικία.

H κοινή λογική λέει πως «ένα κιλό σίδερο κι ένα κιλό βαμβάκι ζυγίζουν το
ίδιο». Απλή εξίσωση. Ισχύει και με το αίμα. Κανενός δε ζυγίζει βαρύτερα.

Ή μήπως όχι;

H Σοφία Νικολαΐδου είναι συγγραφέας.