Ένας Πρόεδρος για την… Hνωμένη Eυρώπη

Πρόεδρο, υπουργό Εξωτερικών, αλλά και γενικό εισαγγελέα αποκτά η Ευρώπη!
Αυτό προβλέπει το σχέδιο Συντάγματος στο οποίο συμφώνησαν χθες στις Βρυξέλλες
οι σύνεδροι της 105μελούς Συντακτικής Συνέλευσης για το μέλλον της Ευρώπης. Το
σχέδιο αυτό θα παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα στη Σύνοδο Κορυφής της
Θεσσαλονίκης.

Οι διαπραγματεύσεις κράτησαν 16 μήνες. Και χθες, τελευταία ημέρα της
προθεσμίας που είχε τεθεί, οι σύνεδροι συμφώνησαν σε ένα κείμενο που καθορίζει
τον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης τις επόμενες δεκαετίες. Χρειάστηκε
όμως να αναβάλουν τη συζήτηση για ορισμένα βασικά σημεία – όπως το δικαίωμα
του βέτο στην εξωτερική πολιτική, την άμυνα και τη φορολογία – προκειμένου να
καταστεί δυνατό να παρουσιαστεί το σχέδιο στη Θεσσαλονίκη.

«Βρήκαμε ένα σημείο ισορροπίας», δήλωσε ο πρόεδρος της Συντακτικής Συνέλευσης
Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν στην ολομέλεια της 105μελούς Συντακτικής Συνέλευσης,
που συνεδρίασε σε μια κατάμεστη αίθουσα του Ευρωκοινοβουλίου. «Θα παρουσιάσω
εξ ονόματός σας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης την κοινή μας
προσπάθεια ως θεμέλιο μιας μελλοντικής συνθήκης που θα δημιουργεί το Σύνταγμα
της Ευρώπης». H Ισπανίδα υπουργός Εξωτερικών, Άνα Παλάθιο μίλησε για «μια
νομική επανάσταση χωρίς προηγούμενο», ενώ ο Γερμανός ομόλογός της, Γιόσκα
Φίσερ δήλωσε ότι η συμφωνία είναι ιστορική. Σύμφωνα με τον Γάλλο υπουργό
Εξωτερικών, Ντομινίκ ντε Βιλπέν το Σύνταγμα θα επιτρέψει στην Ευρώπη να παίξει
κεντρικό ρόλο στην παγκόσμια σκηνή.

H Βρετανία και η Ισπανία, πάντως, κατέστησαν σαφές ότι το σχέδιο αυτό δεν
είναι οριστικό, και ότι θα χρειαστεί να γίνουν αλλαγές όταν οι ευρωπαϊκές
κυβερνήσεις το επανεξετάσουν τον ερχόμενο Ιούλιο. Τότε θα έχει ολοκληρωθεί και
το τρίτο μέρος του σχεδίου Συντάγματος. Τα δύο πρώτα μέρη θα υποβληθούν στη
Σύνοδο της Θεσσαλονίκης.

Το Σύνταγμα αρχίζει με τη φράση: «Οι λαοί της Ευρώπης είναι αποφασισμένοι να
ξεπεράσουν τις παλιές τους διαφορές και, ενωμένοι, να σφυρηλατήσουν ένα κοινό
μέλλον». Το σχέδιο προβλέπει την ύπαρξη Προέδρου και υπουργού Εξωτερικών της
E.E., καθώς και την κατάργηση του βέτο σε 50 τομείς, μεταξύ των οποίων η
δικαιοσύνη και τα εσωτερικά ζητήματα – όχι όμως στην εξωτερική πολιτική, την
άμυνα και τη φορολογία.

Το βράδυ της Πέμπτης, 18 από τις 28 κυβερνήσεις που έλαβαν μέρος στη Συνέλευση
γνωστοποίησαν την πρόθεσή τους να αγωνιστούν ώστε να διατηρηθεί το σύστημα της
σταθμισμένης ψήφου, που δίνει στις μικρότερες χώρες περισσότερες εξουσίες στην
Ένωση απ’ όσες δικαιολογεί ο πληθυσμός τους. Άλλα μέλη, έχοντας την υποστήριξη
του Βατικανού, έκαναν προσπάθειες μέχρι την τελευταία στιγμή να περιληφθεί στο
κείμενο αναφορά στον Θεό.

Πέντε ερωταποκρίσεις για το Ευρω-Σύνταγμα

1 Ποιος θα αποφασίσει για το τελικό σχέδιο του Συντάγματος;

Οι αρχηγοί των κυβερνήσεων. Ο Ζισκάρ ήθελε να τους παρουσιάσει ένα κείμενο,
στο οποίο η Συνέλευση θα έχει συμφωνήσει. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, οι
Ευρωπαίοι ηγέτες θα δουν το τελικό σχέδιο στη Διάσκεψη Κορυφής της
Θεσσαλονίκης. Τον Οκτώβριο, στη Διακυβερνητική, οι χώρες της E.E. θα αρχίσουν
να το διαπραγματεύονται. Και οι ηγέτες της E.E. θα υπογράψουν το Σύνταγμα το
αργότερο την ερχόμενη άνοιξη.

2. Το Σύνταγμα θα εγκριθεί από τους λαούς με δημοψηφίσματα;

Από τα κράτη-μέλη εξαρτάται πώς θα αποφασίσουν να επικυρώσουν το νέο Σύνταγμα.
Αρκετές χώρες αναμένεται να πραγματοποιήσουν δημοψήφισμα.

3. Θα δώσει στη νομοθεσία της E.E. προβάδισμα έναντι των εθνικών
νομοθεσιών;

Ναι. Οι ευρωσκεπτικιστές το θεωρούν θεμελιώδη αλλαγή, αλλά στην πραγματικότητα
όλες οι χώρες της E.E. ήδη αποδέχονται την πρωτοκαθεδρία του Ευρωπαϊκού
Δικαστηρίου και παραπέμπουν υποθέσεις στο Λουξεμβούργο ως ύστατη προσφυγή.

4. Υπάρχει οδός διαφυγής αν υπογράψει κανείς το Σύνταγμα;

Ναι. Βάσει του σχεδίου, οποιοδήποτε κράτος μπορεί να ζητήσει ανά πάσα στιγμή
να αποχωρήσει από την E.E., αν και οι όροι της εξόδου του θα πρέπει να
αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

5. Γιατί ο Ζισκάρ θέλει έναν νέο πρόεδρο και έναν «υπουργό Εξωτερικών» της
E.E.;

Σήμερα η προεδρία της E.E. είναι εξάμηνη και εναλλασσόμενη, αλλά με την ένταξη
των 10 νέων χωρών – περιλαμβανομένων κρατών του μεγέθους της Μάλτας και της
Λετονίας – το σύστημα αυτό πρέπει να πάρει τέλος. Ο Ζισκάρ θέλει έναν νέο
πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (στο πλαίσιο του οποίου συνεδριάζουν οι
αρχηγοί κυβερνήσεων) ώστε να υπάρχει μια συνέχεια. Ο νέος «υπουργός
Εξωτερικών» θα βοηθήσει να απαντηθεί η περίφημη ερώτηση που είχε θέσει ο Χένρυ
Κίσινγκερ: σε ποιον μπορείς να τηλεφωνήσεις αν θέλεις να μιλήσεις στην Ευρώπη;