POZA MAPTINEΘ «H σύγχρονη τέχνη είναι διπλωματικό όπλο»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
Αντίφαση; H Ρόζα Μαρτίνεθ των επιτυχημένων πολιτστικών συνεκφράσεων της |
H Ρόζα Μαρτίνεθ είναι Ισπανίδα. Από το 1988 μέχρι το 1992 υπήρξε διευθύντρια
της Μπιενάλε της Βαρκελώνης. Το 1997 διηύθυνε την 5η Διεθνή Μπιενάλε της
Κωνσταντινούπολης, το 1999 της Σάντα Φε του Νέου Μεξικού και φέτος είναι η
εθνική επίτροπος του ισπανικού περιπτέρου στην Μπιενάλε της Βενετίας.
Παράλληλα είναι η επιμελήτρια της έκθεσης «H Ευρώπη υπάρχει», η οποία
διοργανώνεται στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση στο
Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη.
Ανέλαβε την επιμέλεια ύστερα από πρόσκληση-πρόκληση του Πρακτορείου Παροχής
Πνευματικής Εργασίας κατόπιν αιτήσεως του Ελβετού συναδέλφου της Χάραλντ
Ζίμαν, ο οποίος δηλώνει «υπερήφανος που ένωσε το όραμά του με την ασυνήθιστη
ενέργεια της Ρόζας…».
Ο τίτλος του πανευρωπαϊκού εικαστικού άθλου είχε ήδη δοθεί από τον Χάρολντ
Ζίμαν ως μορφή απάντησης στον χαρακτηρισμό τού κ. Ράμσφελντ για την Ευρώπη –
«αμελητέα ποσότητα» κατά την περίοδο του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράκ. H Ρόζα
Μαρτίνεθ είχε τότε ήδη αναλάβει την επιμέλεια του ισπανικού περιπτέρου στην
Μπιενάλε της Βενετίας.
«Ένιωσα πως η αποδοχή αυτής της πρότασης ήταν ενας τρόπος να υπογραμμίσω για
άλλη μια φορά την ανεξαρτησία μου ως επιμελήτρια. Στην Ισπανία μού άσκησαν
κριτική λες και η απόφασή μου να επιμεληθώ του ισπανικού περιπτέρου σήμαινε
όχι μόνο πως δούλευα για την κυβέρνηση Αθνάρ, αλλά πως υποστήριζα πλήρως την
πολιτική της υπακοής στις κυβερνήσεις των ΗΠΑ για τον πόλεμο ενάντια στο Ιράκ.
H Ελλάδα κρατούσε μια ριζικά αντίθετη στάση σε σχέση με αυτήν τη σύγκρουση.
Όταν κάποιος αποδέχεται την επιμέλεια μιας εικαστικής έκθεσης δεν γίνεται
αυτόματα υπηρέτης των πολιτικών υπαγορεύσεων των διοργανωτών της», τονίζει η
κ. Μαρτίνεθ.
Τελικά «H Ευρώπη υπάρχει» μόνο διά της τέχνης; Ο τίτλος της έκθεσης
επιχειρεί να ισορροπήσει την πολιτική της απουσία;
«H Ευρώπη υπάρχει – ή μάλλον μπορεί να υπάρχει και πολιτικά. Είναι μια
τεράστια οικονομική δύναμη. Προσωπικά προέρχομαι από μια χώρα που η κυβέρνησή
της αποδέχθηκε αυτή την “πολιτική ανυπαρξία” πολύ περισσότερο από άλλες. Αυτό
όμως δεν εμποδίζει εμένα να έχω διαφορετική άποψη. H συμμετοχή σ’ αυτή την
έκθεση είναι ένας τρόπος να υπογραμμίσουμε πως ανήκουμε σε μια γη που – παρότι
κουβαλάει μύθους, δράματα και παράδοξα – ίσως να είναι πλέον πολύ “αρχαία” για
να υιοθετήσει τη νέα εκδοχή του ιμπεριαλισμού, που αποκαλείται
παγκοσμιοποίηση».
Πέραν της πολιτιστικής συνύπαρξης και εικαστικής συν-έκφρασης, τι είναι οι
Μπιενάλε. Τι αποκομίσατε από αυτές;
«Οι Μπιενάλε λειτουργούν ως πολιτιστικές πρεσβείες, ως πλατφόρμες για την
ανταλλαγή συμβολικών αγαθών. H δικτατορία της οικονομίας δημιουργεί μια συνεχή
αποξένωση των ατόμων και εξακολουθεί να είναι ένας από τους μεγαλύτερους
κινδύνους παγκοσμίως. H τέχνη δεν ξεφεύγει από αυτήν τη λογική, αλλά διατηρεί
ακόμη τη δύναμη της κριτικής αντίστασης. Μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα
εργαλείο συμφιλίωσης, περιέργειας και διασκέδασης. Βρισκόμαστε για να
προστατεύουμε κάποιες αξίες που εξαφανίζονται».
Πώς επιλέγετε τους καλλιτέχνες; Σας «κατηγορούν» για υπερ-φεμινισμό…
«Ταξιδεύω, επισκέπτομαι εκθέσεις. Οι καλλιτέχνες είναι καλή πηγή για τους
καλλιτέχνες. H φιλοσοφία και η πολιτιστική θεωρία είναι επίσης συστατικά για
τις ερμηνείες και τις επιλογές μου. Είναι αλήθεια πως οι γυναίκες ανανεώνουν
τις σύγχρονες εικαστικές γλώσσες, αλλά δεν λειτουργούν με τον ριζοσπαστισμό
των προηγούμενων δεκαετιών. Έχουν απόλυτη επίγνωση των προβλημάτων τους αλλά
δεν είναι άκαμπτες, έγιναν πιο ευέλικτες, πιο σοφές. Προσωπικά είμαι
φεμινίστρια, αλλά μου αρέσουν και οι άνδρες που είναι… μάτσο».
Αγώνας ενάντια στο καθολικό ρεύμα
Στην έκθεση της Θεσσαλονίκης η Ευρώπη υπάρχει ως ενότητα ή προβάλλεται η
διαφορετικότητα;
«Αδιαμφισβήτητα η Ευρώπη έχει πολλές ταυτότητες. Είναι η γη της αποικιοκρατίας
αλλά και του Διαφωτισμού. H ιδέα της υπηκοότητας του καλλιτέχνη δεν ήταν το
κύριο μέλημά μας. Στόχος μας ήταν η ισορροπία τοπικού και παγκόσμιου. Θα
μπορούσαμε να πούμε ότι η έκθεση λειτουργεί σαν καθρέφτης, όπου η επιθυμία για
μια εκ νέου επιβεβαίωση της Ευρώπης παρουσιάζεται μαζί με κάποιες από τις
συγκρούσεις, τις επιθυμίες και τους φόβους της. Σήμερα βέβαια, ο αγώνας είναι
ενάντια στο καθολικό ρεύμα. Οι άνθρωποι θέλουν να διατηρήσουν τις διαφορές
τους. Αυτό συμβαίνει με την παγκοσμιοποίηση. Φέρνει πίσω την ακραία άμυνα της
εθνικότητας, της ταυτότητας, οπότε δημιουργείται αυτός ο αγώνας.
Παγκοσμιοποίηση εναντίον ταυτότητας και αντίστροφα. Δημιουργείται έτσι μια
διαλεκτική που δεν έχει λυθεί».
INFO
H έκθεση «Copyright-Europe Exists» στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης θα
λειτουργεί έως τις 15 Σεπτεμβρίου. Τρίτη – Σάββατο 10 π.μ. – 2 μ.μ. και 6 – 9
μ.μ. και Κυριακή 11 π.μ. – 3 μ.μ.
Google news
