TPITH AΠOΨH Στην Aποστόλου Παύλου

Το ότι η διασκέδαση κοστίζει ακριβά στην Αθήνα το γνωρίζει ο καθένας. Τα
στατιστικά στοιχεία απλώς το επιβεβαιώνουν. Για να μπορέσει να ξεδώσει ο
κάτοικος, πρέπει να πληρώσει αυτόν τον φόρο που, όπως έλεγε ο Ρουσό, αυξάνει
κρυφά την απόσταση ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς.

Πράγματι, στα θεάματα και στις τέρψεις δεν υπάρχει αναλογία στα έξοδα.
Συγκριτικά ο εύπορος, για την ίδια ευχαρίστηση, ξοδεύει πολύ λιγότερα από
εκείνον που ζορίζεται να τα βγάλει πέρα. Με άλλα λόγια, οι διαφορές στις τιμές
(στο θέατρο, στις συναυλίες κ.τ.λ.) είναι πολύ μικρότερες από τις διαφορές στα
εισοδήματα.

Και όμως. Όσο πιεσμένοι κι αν είναι οι φτωχότεροι, ζητάνε να ενδώσουν στον
πειρασμό που τους αδειάζει γρηγορότερα το πορτοφόλι. Οι οικονομολόγοι
ονομάζουν το φαινόμενο «ανελαστική ζήτηση». Οι ίδιοι οι καταναλωτές το λένε
ανάγκη.

Για τους Αθηναίους η ανάγκη αυτή ξεπηδά μέσα από τις μικρές και
επαναλαμβανόμενες ταλαιπωρίες τους. Επειδή η καθημερινότητα παραμένει
τυραννική, οι περισπασμοί παρουσιάζονται σαν διέξοδοι απολύτρωσης. Αν δεν βγει
κανείς έξω από τον κύκλο αυτό όπου οι αψιμαχίες και τα παράπονα
σφιχτοδένονται, αισθάνεται πως θα χαραμίσει το καλύτερο κομμάτι του εαυτού
του.

Από ένα είδος εγωισμού λοιπόν πηγάζει η επιθυμία να καλοπεράσει κάποιος, έστω
και για λίγες ώρες. Πρέπει να αποδείξουμε πως δεν είμαστε ικανοί μόνο για να
τρέχουμε ιδρωμένοι με μια αίτηση ή με μια επιταγή στο χέρι. Πρέπει να φανούμε
αντάξιοι της ιδέας που έχουμε για τον χαρακτήρα μας που κατά βάθος (αυτό
ελπίζουμε) δεν σκλαβώνεται ποτέ οριστικά στο χαρτονόμισμα.

Έτσι τη νύχτα τα λεφτά θα σκορπίσουν και τη μέρα θα αρχίσει ξανά η γκρίνια για
το πώς έφυγαν. Φειδωλοί το πρωί και το βράδυ ακράτητοι. Πράγμα γνωστό στους
εμπόρους, τους μαγαζάτορες και σε όλους εκείνους που σχεδιάζουν τη
φαντασμαγορία των θεαμάτων, της κουζίνας, της μουσικής. Γνωρίζουν πως το υψηλό
κόστος στην αρχή ενοχλεί, αλλά μετά γοητεύει το πλήθος. Υψηλή τιμή σημαίνει
εξύψωση κατά κάποιον τρόπο, με μια κίνηση σπάταλη που περιφρονεί τις
ψιλικατζήδικες λεπτομέρειες.

Το επιχειρούν όλοι; Όχι βέβαια. Βλέπω τους ελεύθερους χώρους της πόλης να
ξαναγεμίζουν από περιπατητές που απλώς έδωσαν τέλος στην κλεισούρα τους. Ήδη
αυτό αρχίζει να μοιάζει με ψυχαγωγία. Στην Αποστόλου Παύλου, μουδιασμένοι
κάπως έπειτα από την πολύχρονη ακινησία ή την τροχοκίνηση, άνθρωποι δοκιμάζουν
τα πόδια και τα μάτια τους σ’ ένα άθλημα που ήταν κάποτε δημοφιλές.
Τριγυρνάνε, αποσπούν με το βλέμμα κάτι από το περιβάλλον και το αφήνουν
κατόπιν για να διαλέξουν ένα άλλο. Ποιος περισπασμός στις σκοτούρες είναι
καλύτερος απ’ αυτόν;

Το ξέρω. Έχουμε πια ξεμάθει να βγαίνουμε σ’ αυτό το σουλάτσο όπου μπορεί να
διασκεδάσουμε παρατηρώντας φυσιογνωμίες, πιάνοντας αρπαχτά κουβέντες από τους
διπλανούς ή παρακολουθώντας το παιγνίδι με τις μαριονέτες ενός πλανόδιου.
Ωστόσο, ένα απόγευμα ο τελευταίος αυτός κατορθώνει και μαζεύει γύρω του όλο
και περισσότερους διαβάτες. H κούκλα παριστάνει έναν τζαζίστα που παίζει με
πάθος, ύστερα έναν Ισπανό δοσμένο στον ρυθμό του φλαμέγκο. Για μερικά λεπτά το
κοινό μένει άφωνο. Κατόπιν με την υπόκλιση της μαριονέτας, θα έλθει το
χειροκρότημα, μαζί και τα κέρματα που θα χοροπηδήσουν μέσα στο καπέλο του
δεξιοτέχνη.

Με λίγα λεφτά και πολύ χάζι θα μπορούσε να τελειώσει αυτή η βόλτα. Μήπως
χρειάζεστε επιπλέον και μια μικρή δόση περιπέτειας; Ίσως σε μερικούς γεννηθεί
η διάθεση να πάρουν από πίσω μια γυναίκα ή έναν άνδρα που τράβηξε την προσοχή
τους, έτσι ώστε ακολουθώντας τον να θέλουν να χαθούν, να ξεχάσουν ποιοι είναι.
Άμα πάει κανείς γυρεύοντας όλα τα βρίσκει στους πεζόδρομους. Όλα, εκτός από
την πεζότητα.

Ο Βασίλης Καραποστόλης είναι καθηγητής Πολιτισμού και Επικοινωνίας του
Πανεπιστημίου Αθηνών.