H Δημοκρατία ενός Σερίφη

O Γιάννης Σερίφης αποτελεί πράγματι μια εντελώς ιδιότυπη περίπτωση
κατηγορουμένου για συμμετοχή στη 17N. H εδώ και χρόνια «διασημότητά» του στον
χώρο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς (και στις διωκτικές αρχές), η όψιμη και
μάλλον διστακτική σύλληψή του για τη συγκεκριμένη υπόθεση και κυρίως, η όχι
απολύτως πειστική τεκμηρίωση της σχέσης του με τις ενέργειες της οργάνωσης,
τον καθιστούν ένα από τα πρόσωπα για ενδεχόμενη καταδίκη, των οποίων η μεν
κατηγορούσα αρχή οφείλει να παράσχει περισσότερα και πιο αξιόπιστα στοιχεία,
το δε δικαστήριο να εξαντλήσει με τη μεγαλύτερη δυνατή αυστηρότητα το
περιθώριο αμφιβολιών του. Αυτή είναι η μία διάσταση, η καθαρά ποινική, η μόνη
που ενδιαφέρει τη δίκη και για την οποία όλοι ευχόμαστε να μην υπάρξουν
υπερβάσεις, υπεραπλουστεύσεις και αδικαιολόγητες εξομοιώσεις. Υπάρχει, όμως,
και η ευρύτερα δημόσια διάσταση, εκείνη που αφορά την καθαρτήρια, όπως αρκετοί
και πάλι ελπίζουμε, σχέση της δίκης με τους δημοκρατικούς θεσμούς. Κι εδώ
οφείλουμε να πούμε ότι οι υπαρκτές αποδεικτικές δυσκολίες δεν είναι ούτε στο
ελάχιστο ικανές να καταστήσουν το συγκεκριμένο πρόσωπο υποδειγματικό, ή έστω
εμβληματικό, δημοκράτη.

O δημοκρατία είναι το πολίτευμα που όχι μόνο ανέχεται αλλά και απαιτεί τη
διαρκή αμφισβήτηση, αλλά πράξεων, ενεργειών, επιλογών, όχι των ίδιων των
θεσμών της και μάλιστα με μέσα που έρχονται σε ευθεία αντίθεση με τις
θεμελιώδεις αρχές της. H πολιτική λειτουργία εκτός των θεσμικών πλαισίων που
θέτει το Σύνταγμα, οι νόμοι και ο εν γένει «πολιτικός πολιτισμός» της
δημοκρατίας (ναι, της «αστικής» φυσικά δημοκρατίας, αφού αυτή είναι η μόνη
θεσπισμένη, η μόνη με κανόνες και η μόνη που συνδέεται με σιωπηρό αλλά
απαράβατο συμβόλαιο με το κοινωνικό σώμα), η λεγόμενη «εξωκοινοβουλευτική»,
λοιπόν, δραστηριοποίηση είναι επιτρεπτή στον βαθμό που δεν υπονομεύει τα ίδια
τα θεμέλια της συλλογικής ανοχής. Στον βαθμό, δηλαδή, που δεν χρησιμοποιεί
βία, φυσική ή φραστική, που δεν δρα συνωμοτικά και που δεν οργανώνει ή
αποδέχεται την ανατροπή του πολιτεύματος. Στα πλαίσια αυτά, ούτε η ενδεχόμενη
αντιστασιακή δράση σε περιόδους έλλειψης δημοκρατίας (ο Σερίφης, προς τιμήν
του, δεν κρύφτηκε στη χούντα των συνατγματαρχών), ούτε η περισσότερο ή
λιγότερο επιτυχημένη επένδυση λόγων και πράξεων με τον μανδύα της «Αριστεράς»
(η γνήσια Αριστερά πολεμάει για βελτίωση, όχι για κατάλυση της κοινωνίας),
ούτε η σε επίπεδο αρχών «υιοθέτηση» από μέρους του «πνευματικού κόσμου»,
αρκούν για να θεμελιώσουν δημοκρατική συμπεριφορά. Ο Σερίφης δεν μπορεί να
ήταν τυχαία «στόχος των διωκτικών αρχών» (αν ήταν, τότε οι αρχές οφείλουν να
λογοδοτήσουν).

Τον ήξεραν και τον παρακολουθούσαν λόγω συμπεριφορών και ενεργειών που άγγιζαν
ή υπερέβαιναν τα όρια της δημοκρατικά ανεκτής δράσης. Το δε γεγονός ότι, όσες
φορές παραπέμφθηκε μέχρις στιγμής σε δίκη, αθωώθηκε, είναι περισσότερο
ενδεικτικό για τη λειτουργία του κράτους δικαίου στη χώρα μας, παρά τιμητικό
για το συγκεκριμένο πρόσωπο. Ο Σερίφης είναι αποδεδειγμένο ότι εκινείτο,
ανοικτά ίσως, σε χώρους που πολεμούσαν, επίσης ανοιχτά, τους θεσμούς της
δημοκρατίας και, αν ο ίδιος δεν «κρατούσε κουμπούρια» (κάτι που μένει να
αποδειχθεί), κάθε άλλο παρά έκανε κάτι για να πείσει και τους ομοϊδεάτες του
να τα βάλουν στην άκρη. Και να μην φτάσουν οι αποδείξεις για συμμετοχή του στη
17N, η στάση του απέναντι στη δημοκρατία δεν έχει κανένα στοιχείο που να
μπορεί να χρησιμεύσει ως παράδειγμα.

Ο δικηγόρος Κώστας B. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.