H… σχιζοφρένεια της Γαλλίας

Ασφάλεια, αλληλεγγύη, υπευθυνότητα, δημοκρατία: αυτά είναι (επισήμως) τα
θέματα εργασίας της Συνόδου των Οκτώ που αρχίζει αύριο στο Εβιάν της Γαλλίας.
Όμως όλοι περιμένουν να μετρήσουν τα δευτερόλεπτα που θα κρατήσει η χειραψία
του προέδρου Μπους με τον οικοδεσπότη του.

Στη Γαλλία επικρατούν αυτόν τον καιρό αντιφατικά συναισθήματα, όπως διαπίστωσα
την περασμένη εβδομάδα στο Παρίσι, όπου βρέθηκα για μια σειρά επαφών με
υψηλόβαθμους αξιωματούχους εν όψει της Συνόδου G8. «Μέσα» δεν πάνε καλά, όπως
θα έλεγε κι ένας διάσημος Έλληνας: διαδηλώσεις, ένταση και διχασμός, με αφορμή
το επίμαχο θέμα των συντάξεων. Η Γαλλία δεν βαριέται πια, έγραφε πριν από
λίγες ημέρες ο διευθυντής του Νουβέλ Ομπζερβατέρ, ο Ζαν Ντανιέλ. H
Γαλλία φοβάται. Και το αποτέλεσμα αυτής της σύγκρουσης θα έχει καταλυτικές
συνέπειες σε όλη την Ευρώπη.

«Έξω», όμως, παρατηρεί κανείς μια εντυπωσιακή συναίνεση και μια περίεργη
αυταρέσκεια. Οι Γάλλοι είναι πολύ ευχαριστημένοι με τον εαυτό τους και δεν
χάνουν την ευκαιρία να το δείξουν. «Τόσο στο Κόσοβο όσο και στο Ιράκ
παραμείναμε συνεπείς στις αρχές μας», τόνισε ανώτατο στέλεχος του υπουργείου
Εξωτερικών (που επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του) σε συνάντησή του με
δημοσιογράφους απ’ όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και ο απεσταλμένος των
«ΝΕΩΝ». Δεν μπορούσατε δηλαδή να έχετε κάνει κάτι άλλο, να έχετε πάρει κάποια
πρωτοβουλία, ώστε να αποτραπεί αυτός ο πόλεμος; «Όχι, οι Αμερικανοί είχαν
αποφασίσει ήδη από τον Ιανουάριο να πάνε σε πόλεμο, δεν είχαμε επιλογή». Γιατί
έτυχε σε σας να παίξετε τον ρόλο του κακού; «Υπάρχουν πολλοί λόγοι, οι
Αμερικανοί έχουν βαθύ πρόβλημα με τους Γάλλους, τους χαρακτηρίζει ακόμη και
σωματική ζήλεια!». Είστε διατεθειμένοι να αναλάβετε τώρα κάποια πρωτοβουλία,
για την επίλυση του Μεσανατολικού ας πούμε, ή για την εκτόνωση της κρίσης στη
Βόρεια Κορέα; «H κρίση αυτή είναι εξαιρετικά ευαίσθητη, εμείς δεν θα βάλουμε
λάδι στη φωτιά, είμαστε άλλωστε μακριά από τους πυραύλους τους. Όσο για το
Παλαιστινιακό, δεν πιστεύουμε ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να προωθήσουμε
δυναμικά μια λύση».

Οι οργανώσεις. Όλοι οι αξιωματούχοι με τους οποίους μιλήσαμε είχαν
πάνω-κάτω τις ίδιες απόψεις. Και όλοι είχαν έναν καλό λόγο να πουν για τον
πρόεδρο Σιράκ και τη θέση που κράτησε απέναντι στους Αμερικανούς. Ακόμη και οι
εκπρόσωποι των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, που οργανώνουν αυτές τις ημέρες μια
«αντι-σύνοδο» και μια μεγάλη διαδήλωση κατά του «παράνομου G8», εξέφρασαν την
πλήρη υποστήριξή τους προς τον Γάλλο πρόεδρο. «Πώς εξηγείται αυτή η
συναίνεση;» ρώτησα τον Μπερνάρ Πινό, διευθυντή του Κέντρου έρευνας και
πληροφόρησης για την ανάπτυξη. «Είναι αλήθεια ότι στη Γαλλία υπάρχει σήμερα
μια σχιζοφρένεια», απάντησε εκείνος. «Στο εσωτερικό γίνονται διαδηλώσεις και
στο εξωτερικό έχει συγκροτηθεί ένα κίνημα γύρω από τις θέσεις του Σιράκ για
την πολυμερή προσέγγιση των πολιτικών προβλημάτων. Ο Γάλλος πρόεδρος
διαφοροποιείται σήμερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες όχι μόνο στο θέμα του
πολέμου, αλλά και στις αγροτικές επιδοτήσεις, στην αναπτυξιακή βοήθεια προς
τον Τρίτο Κόσμο, στη φορολόγηση των χρηματιστηριακών συναλλαγών, στην παροχή
φτηνών φαρμάκων στον Τρίτο Κόσμο». Στα περισσότερα δηλαδή από τα θέματα που θα
συζητηθούν στο Εβιάν.

«Ανίερη συμμαχία». Αυτή η «ανίερη συμμαχία» οδήγησε τις Μη Κυβερνητικές
Οργανώσεις στην απόφαση να μην οργανώσουν διαδηλώσεις στο Εβιάν, μια μικρή
λουτρόπολη μερικών χιλιάδων κατοίκων, ώστε να μη φέρουν σε δύσκολη θέση τον
Σιράκ. Οι διαδηλώσεις θα γίνουν σε μια γειτονική πόλη, την Ανμάς. Και δεν θα
είναι ογκώδεις. «Περιμένουμε λιγότερα από 100.000 άτομα», είπε ο Πινό, «καθώς
υπάρχει αφενός κόπωση μετά το τέλος του πολέμου, αφετέρου η έμφαση δίνεται
σήμερα στις συντάξεις». Δεν συμφωνούν βέβαια όλοι μαζί του. Και οι πιο
μαχητικοί απειλούν να κάνουν αισθητή την παρουσία τους τόσο στο αεροδρόμιο της
Γενεύης όπου θα προσγειωθεί αύριο ο πρόεδρος Μπους όσο και στον χώρο στον
οποίο θα συνεδριάσουν οι ηγέτες του πλούσιου κόσμου.

Κλίμα συναίνεσης στο Εβιάν

Το 80% του πληθυσμού της Γης και το 90% του πλούτου της θα εκπροσωπηθούν φέτος
στο Εβιάν, καθώς ο Σιράκ αποφάσισε να καλέσει σε μια «προ-διάσκεψη» τους
ηγέτες 12 χωρών του Νότου, ώστε να υπάρξει ένας γόνιμος διάλογος και μια
σύνθεση των απόψεων. Θα βρεθεί έτσι στο Εβιάν ο Λούλα, ο πρόεδρος της
Βραζιλίας, και θα διατυπώσει την πρότασή του για την ίδρυση ενός Ταμείου για
τη φτώχεια. Θα είναι παρόντες ο νέος πρόεδρος της Κίνας, ο πρωθυπουργός της
Μαλαισίας (ως πρόεδρος των Αδεσμεύτων), ο πρωθυπουργός της Ινδίας, καθώς και
ηγέτες της Αφρικής, για να συζητήσουν τη Νέα Σύμπραξη για την Ανάπτυξη της
Αφρικής (NEPAD), μια επαναστατική πρωτοβουλία που έχουν αναλάβει αφρικανικές
χώρες για να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να βγουν από την κρίση. H Γαλλία
δίνει ιδιαίτερη σημασία σε αυτή την πρωτοβουλία, σε σημείο που ο Σιράκ όρισε
ως προσωπικό εκπρόσωπό του για το NEPAD τον Μισέλ Καμντεσί – μια όχι και τόσο
ευτυχή επιλογή, αν σκεφτεί κανείς την αμφιλεγόμενη θητεία του τελευταίου στην
προεδρία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Κλίμα συναίνεσης είναι βέβαιο πάντως ότι θα επικρατήσει και στο Εβιάν: ο
πρόεδρος Μπους, άλλωστε, δεν θα παραμείνει παρά για λίγες ώρες. «Οι διαιρέσεις
ξεπεράστηκαν», μας βεβαίωσε στενός σύμβουλος του προέδρου Σιράκ, λίρες ώρες
μετά τη θετική ψήφο της Γαλλίας στην πρόταση για την άρση των κυρώσεων στο
Ιράκ. «Ψηφίζοντας αυτή την πρόταση», επέμεινε, «δεν νομιμοποιήσαμε τον
πόλεμο». Ίσως. H ψήφος αυτή, πάντως, ήταν ο όρος που είχαν θέσει οι Αμερικανοί
για να μην τορπιλίσουν τη σύνοδο G8. Και για να αναβάλουν την τιμωρία της
Γαλλίας για τα αντιπολεμικά της αισθήματα…

ΝΤΑΡΙΟ ΦΟ

Λιοντάρι και τσακάλια

‘ Όταν κοιτάζω το G8, αναρωτιέμαι: πώς θα μπορούσα να το απεικονίσω σε μια
θεατρική σκηνή; Και τότε μου έρχεται στο μυαλό πάντα η ίδια εικόνα, ο κόσμος
των παραδοσιακών ζώων των παραμυθιών. Υπάρχει το λιοντάρι που λέει: “Αυτά
είναι για μένα, γιατί είμαι το λιοντάρι”. Ύστερα υπάρχουν η τίγρη, ο πάνθηρας
και η αρκούδα που λένε το ίδιο πράγμα, αλλά περιμένουν τη σειρά τους. Πιο πέρα
υπάρχουν τα τσακάλια και οι λύκοι που κολακεύουν τους πιο δυνατούς. Κι ακόμη
πιο πέρα, οι πιο αδύνατοι, που περιμένουν να μοιραστούν τα αποφάγια ‘.

(Οι δηλώσεις του Ιταλού νομπελίστα Λογοτεχνίας έγιναν στη «Λιμπερασιόν»)