Διαστάσεις Mια ιστορία αγάπης

Λιν Ούλμαν: η κόρη του Μπέργκμαν έγραψε ένα βιβλίο κατά της ευθανασίας

«Αν μια μέρα είμαι τόσο άρρωστος ώστε δεν μπορώ πια να δουλέψω, πρέπει να μου
υποσχεθείς ότι θα με βοηθήσεις να πεθάνω»: αυτό ζήτησε πριν από χρόνια από τη
Λιν Ούλμαν ένας πολύ δικός της άνθρωπος, όχι ο άνδρας της, ένας άνδρας
μεγαλύτερης ηλικίας. Εκείνη ταράχτηκε, η αντίδρασή της ήταν αρνητική, σκέφτηκε
πως δεν είναι δυνατόν μοναδική αξία της ζωής να είναι η δουλειά, υπάρχουν και
τα πρόσωπα που αγαπάς και σ’ αγαπούν αλλά δεν μπορούσε να απαντήσει αρνητικά,
ο άνθρωπος αυτός ασκούσε πάνω της μεγάλο κύρος. Κάθησε λοιπόν και σκέφτηκε,
συγκέντρωσε υλικό κι έγραψε ένα βιβλίο, που το ονόμασε «Nade», δηλαδή «Χάρις».

H συγγραφέας είναι κόρη του Σουηδού σκηνοθέτη Ίνγκμαρ Μπέργκμαν και της
ηθοποιού Λιβ Ούλμαν, αλλά αρνείται να επιβεβαιώσει ότι ο άνθρωπος εκείνος ήταν
ο πατέρας της. «Το βιβλίο μου είναι μια ιστορία αγάπης, όχι ένα βιβλίο για την
ευθανασία», λέει στο περιοδικό Λ’Εσπρέσο. Κι όμως, την ευθανασία
πραγματεύεται, μέσα από την ιστορία ενός ανθρώπου που πάσχει από καρκίνο και
έχει παραδώσει τη ζωή του στα χέρια της γυναίκας του. Την πιέζει όλο και
περισσότερο να δώσει τέλος στη ζωή του, κι όσο την πιέζει τόσο η σχέση τους
αλλάζει, τόσο περισσότερο μεταμορφώνεται η οπτική που έχει εκείνος για την
ύπαρξή του. «Έχω προσέξει ότι ενώ οι γιατροί είναι αντίθετοι στην ευθανασία, ο
περισσότερος κόσμος φαίνεται να συμφωνεί», λέει η Λιν Ούλμαν. «Ιδιαίτερα οι
νέοι είναι σίγουροι, ενώ οι μεγαλύτεροι σε ηλικία είναι πιο επιφυλακτικοί.
Υπάρχουν όμως τόσες διαστάσεις, φιλοσοφικές, ηθικές, πολιτικές… Όταν μιλάμε
για νομιμοποίηση της ευθανασίας, καλούμαστε να αποφασίσουμε ποιος αξίζει να
ζει και ποιος όχι. Αναρωτιέμαι λοιπόν, αξίζει να ζήσει μόνο όποιος είναι νέος,
υγιής και παραγωγικός, ή αξίζουν να ζήσουν όλοι, παιδιά και μεγάλοι, άρρωστοι
και υγιείς, ευτυχισμένοι και δυστυχισμένοι;»”

Στην αρχή του βιβλίου, εκείνος είναι πεισμένος για την ορθότητα της απόφασής
του κι εκείνη διαφωνεί. Όταν εκείνη αρχίζει να πείθεται, για εκείνον αρχίζουν
οι αμφιβολίες. Είναι σαν ένα πολύ αργό τανγκό, όπου το ζευγάρι πηγαίνει προς
μια κατεύθυνση, κι ύστερα γυρίζει και πηγαίνει προς την άλλη. Όταν είσαι υγιής
αλλάζεις συνεχώς ιδέες, και το ίδιο συμβαίνει όταν είσαι άρρωστος, λέει η
συγγραφέας. Στην Ολλανδία εκμεταλλεύονται τη συζήτηση γύρω από την ευθανασία
για να περικόψουν τη χρηματοδότηση των ερευνών για τα καταπραϋντικά φάρμακα.
Όταν όμως μαθαίνεις ότι πρόκειται να πεθάνεις, υπάρχουν πολλά πράγματα που
μπορείς να κάνεις αν η επιστήμη απαλύνει τον πόνο σου: να λύσεις προβλήματα,
να διαβάσεις βιβλία, να αγκαλιάσεις τα παιδιά σου όπως δεν τα αγκάλιασες ποτέ,
να ζητήσεις συγγνώμη, να κρατήσεις το χέρι του ανθρώπου που αγαπάς, να γράψεις
τη διαθήκη σου…