Δρόμοι

Είναι εύγλωττο…

… το γεγονός ότι ο πρόεδρος Πούτιν θα υποδεχθεί τον πρόεδρο Μπους στην πόλη
όπου γεννήθηκε, την Πετρούπολη. Ένα αυτοκρατορικό υπόβαθρο είναι ο πλέον
κατάλληλος χώρος για δύο άνδρες που δημιουργούν τις αυτοκρατορίες του 21ου
αιώνα. Όταν ο Μέγας Πέτρος έκτισε την πόλη του πριν από 300 χρόνια, είχε δύο
κάπως αντιφατικούς στόχους στο μυαλό του. Αφενός ήθελε να δείξει ότι η Ρωσία
είχε παγκόσμιο κύρος. Αφετέρου ήθελε να ανοίξει ένα «παράθυρο στην Ευρώπη». Το
ερώτημα είναι σε ποια από τις δύο Πετρουπόλεις θα δώσει έμφαση ο πρόεδρος
Μπους: την αυτοκρατορική πρωτεύουσα ή την πόρτα προς τη Δύση, προς τις
ανθρώπινες αξίες της και τη φιλελεύθερη δημοκρατία της.

Το πιθανότερο…

… είναι ότι θα διαλέξει την πρώτη, γράφει στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» η
Γεβγένια Άλμπατς, αρθρογράφος της εφημερίδας «Νοβάγια Γκαζέτα». Αυτή την όψη
άλλωστε προτιμά και ο Πούτιν. Έχει περάσει πια ο καιρός που οι Αμερικανοί
πρόεδροι πίεζαν τους Ρώσους ομολόγους τους να εφαρμόσουν δημοκρατικές
μεταρρυθμίσεις. Τώρα, οι σχέσεις κορυφής στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην
προσωπική φιλία. H διπλωματία συνδέεται με την προσωπικότητα. Ο Μπιλ Κλίντον
συνδεόταν με τη Ρωσία χάρις στις σχέσεις του με τον Μπορίς Γιέλτσιν (φωτό). Ο
Τζορτζ Μπους ακολουθεί την ίδια τακτική, μετατρέποντας την αμερικανική
πολιτική σε όμηρο της προσωπικής του σχέσης με τον Πούτιν. Όλα αυτά είναι
μάλλον παράδοξα. Αρκεί να σκεφθεί κανείς ότι στην προεκλογική εκστρατεία του
2000, ο Μπους και οι σύμβουλοί του είχαν επικρίνει την προσωπική προσέγγιση
της διπλωματίας και την απροθυμία του Λευκού Οίκου να ασκήσει πίεση στη Μόσχα
για τα θέματα της διαφθοράς και του πολέμου στην Τσετσενία.

Παρά…

… τη θερμή σχέση όμως ανάμεσα στους δύο ηγέτες, η κατάσταση στη Ρωσία δεν
έχει βελτιωθεί. Ο πόλεμος στην Τσετσενία συνεχίζεται. H διαφθορά επεκτείνεται
(οι επιχειρηματίες πληρώνουν τώρα κάπου 33 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο με
τη μορφή «δώρων» προς κυβερνητικούς αξιωματούχους, ποσό που αντιστοιχεί στο
10%, περίπου, του ΑΕΠ). Όσον αφορά δε τις προσωπικές ελευθερίες και τη
δημοκρατία, η κατάσταση είναι χειρότερη σε σχέση με την προ Πούτιν εποχή. Τον
περασμένο μήνα, η ανεξάρτητη οργάνωση Freedom House, που παρακολουθεί την
κατάσταση των ελευθεριών σε όλο τον κόσμο, υποβάθμισε τη Ρωσία από μια χώρα
όπου ο Τύπος είναι «εν μέρει ελεύθερος» σε μια χώρα όπου ο Τύπος «δεν είναι
καθόλου ελεύθερος».

Γιατί…

… λοιπόν ο Μπους είναι τόσο πρόθυμος να επαναλάβει τα λάθη του προκατόχου
του; Γιατί ενδιαφέρεται περισσότερο για τις προσωπικές σχέσεις παρά για τη
δημοκρατική αλλαγή στη Ρωσία; H απάντηση, λέει η Ρωσίδα αρθρογράφος, είναι ότι
η αμερικανική κυβέρνηση δεν πιστεύει ότι η Ρωσία έχει σημασία. Στο κάτω κάτω,
η Ρωσία δεν είναι πλέον υπερδύναμη και δεν συνιστά αξιόπιστη απειλή για τις
Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι χαρακτηριστική η απάντηση που έδωσε πρόσφατα ένας
σύμβουλος του Λευκού Οίκου όταν ρωτήθηκε για την όξυνση των αντιαμερικανικών
αισθημάτων στη Ρωσία: «Δεν με ενδιαφέρει».