Πινελιές συγκίνησης για ένα «μανιφέστο»

Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που ζήτησαν από τον Νίκο Θέμελη να τους υπογράψει την «Αναλαμπή» του, που έγινε ήδη μπεστ σέλερ (40.000 αντίτυπα σε ενάμιση μήνα)

Ο Δημήτρης Μαρωνίτης, ο Αντώνης Λιάκος και ο Πέτρος Τατσόπουλος προσέγγισαν
από διαφορετικές σκοπιές το τρίτο μυθιστόρημα του συμβούλου του Πρωθυπουργού,
στην επίσημη παρουσίασή του στο Βυζαντινό Μουσείο. Μια παρουσίαση που
εξελίχθηκε σε άτυπο ραντεβού του Υπουργικού Συμβουλίου, αλλά δεν προσέλκυσε το
αναμενόμενο ποσοστό λογοτεχνών, οι οποίοι φαίνεται ότι ακόμα δεν μπορούν να
χωνέψουν πώς ένα πολιτικό πρόσωπο γράφει βιβλία με λογοτεχνικές αρετές και
κερδίζει (δίκαια) το ευρύ κοινό ως πεζογράφος. Για τους ομιλητές, πάντως, που
εργάστηκαν επί της ουσίας και που λογίζονται ως αυστηροί, δεν υπήρχε
αμφιβολία: το βιβλίο του Θέμελη, η ιστορία του οποίου διαδραματίζεται σε μια
από τις κρισιμότερες περιόδους της πρόσφατης ιστορίας μας, στο πρώτο τρίτο του
20ού αιώνα, αξίζει να συζητηθεί και να διαβαστεί.

«Πρωταγωνιστής της “Αναλαμπής” είναι η μεταβολή των συνειδήσεων στην ελληνική
κοινωνία», τόνισε ο διαπρεπής ιστορικός A. Λιάκος. «Ο Θέμελης διερευνά με τι
υλικό θα φτιάξουμε τη νέα εθνική συνείδησή μας για να σταθούμε όρθιοι στα
πόδια μας».

«Αυτό το μυθιστόρημά του είναι διφορούμενο ως προς τον τίτλο, τον μύθο, την
πλοκή, τις προσωπογραφίες του και την ιδεολογία του. Είναι ένα παραδοσιακής
γραφής και σύνταξης κείμενο, που διαβάζεται εύκολα, και ευκολότερα
παρεξηγείται», υποστήριξε απ’ την πλευρά του ο καθηγητής Φιλολογίας Δημήτρης
Μαρωνίτης, αποκαλύπτοντας ωστόσο ότι θα παρέλειπε το τελευταίο κεφάλαιό του.
Και πρότεινε να το διαβάσει κανείς συγκριτικά με τα μυθιστορήματα του Τάσου
Χατζητάτση και του Δημήτρη Νόλλα, που επίσης ιχνηλατούν (με τελείως
διαφορετικό τρόπο όμως) την πρόσφατη ιστορία μας.

«H τριλογία “Αναζήτηση”, “Ανατροπή”, “Αναλαμπή” του Θέμελη είναι η
σάγκα του εκσυγχρονισμού», συμπλήρωσε ο A. Λιάκος. Τέτοια λογοτεχνικά έργα
«συμβάλλουν στον σχηματισμό της δημόσιας αίσθησης της ιστορίας, στην ιστορική
κουλτούρα, δηλαδή, της εποχής», πρόσθεσε. Και επισήμανε ότι απ’ αυτή τη σκοπιά
ο Θέμελης συμπορεύεται με το ρεύμα της σύγχρονης κριτικής ιστοριογραφίας.

Έπειτα απ’ αυτά δεν έμενε παρά να εξεταστεί η λογοτεχνικότητα της
«Αναλαμπής». Αυτήν ανέλαβε να υποστηρίξει ο συγγραφέας Πέτρος Τατσόπουλος,
μιλώντας για τον αισθησιασμό που αποπνέει, για τους χαρακτήρες που δεν είναι
ξύλινοι, για το μεράκι με το οποίο ο Θέμελης ξετυλίγει στο έργο του τις
ανθρώπινες σχέσεις. H Ρένη Πιττακή, που έκλεισε τη βραδιά διαβάζοντας ένα
απόσπασμα σχετικό με τους πρώτους πρόσφυγες από τη Μικρασιατική Καταστροφή,
έβαλε την πινελιά της συγκίνησης. Τα χειροκροτήματα έπνιξαν τα τελευταία λόγια
της.

Ήταν εκεί από τη Δάφνη Σημίτη, τον Τηλέμαχο Χυτήρη, τον Κώστα Στεφανή, τον
Γιώργο Ανωμερίτη, την Ελένη Κούρκουλα, τον Γιώργο Λιάνη και τον νομικό
σύμβουλο του πρωθυπουργού Γιώργο Παπαδημητρίου, μέχρι τον Άγγελο Δεληβορριά,
τον Δημήτρη Φατούρο, τον Γιώργο Βέλτσο, στον Τίτο Πατρίκιο, τον Κώστα
Μουρσελά, την Άλκη Ζέη και τον Διονύση Σαββόπουλο.