Πρόσωπα «Η φτώχεια δεν εξηγεί τα πάντα…»

Οκτώ από τους καμικάζι της Καζαμπλάνκας προέρχονταν από την αθλιότητα του
Σίντι Μουμέν. Αλλά η φτώχεια δεν εξηγεί τα πάντα, μεγάλο μέρος της ευθύνης
φέρουν οι ΗΠΑ, λέει ο Μπρουνό Ετιέν.

Μπρουνό Ετιέν: Βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα Γιάλτα, αλλά με μόνο μία υπερδύναμη

Το Σίντι Μουμέν, ένα σύνολο από παραγκουπόλεις τις οποίες χωρίζουν χωματερές,
βρίσκεται στη βόρεια περιφέρεια της Καζαμπλάνκας. Οι περισσότεροι από τους
κατοίκους του έφτασαν εκεί από την επαρχία στη δεκαετία του 1970 για να βρουν
δουλειά στις βιομηχανίες που στήνονταν κοντά στην πόλη. Από τότε ζουν
στοιβαγμένοι σε παράγκες από σκουριασμένες λαμαρίνες. Και είναι αδύνατον να
ξεφύγουν απ’ αυτές.

«Ξέρω αυτήν τη συνοικία, έχω δουλέψει εκεί, αλλά η φτώχεια δεν εξηγεί τα
πάντα», λέει ο Γάλλος καθηγητής Μπρουνό Ετιέν, από τους εγκυρότερους
Ευρωπαίους μελετητές του αραβικού κόσμου και του Ισλάμ. Πιστεύει πως ο πόλεμος
στο Ιράκ, «μία χώρα της οποίας οι σχέσεις με την τρομοκρατία παραμένουν
αναπόδεικτες», ήταν ο παράγοντας που αύξησε το μίσος στον μουσουλμανικό κόσμο
εναντίον των ΗΠΑ και των Δυτικών. «Και είναι προφανές», προσθέτει, «ότι οι
επιθέσεις υπάρχει κίνδυνος να αυξηθούν».

Μετά τις επιθέσεις, η αστυνομία συλλαμβάνει στις παραγκουπόλεις του Σίντι
Μουμέν όποιον έχει γενειάδα – ίσως πρόκειται για ισλαμιστή. Αλλά κοινωνική και
πολιτική δράση έχουν εκεί μόνον οι ισλαμικές οργανώσεις. Οι κάτοικοι λένε πως
τους βοηθούν να επιβιώσουν – τους προσφέρουν τρόφιμα, μια στοιχειώδη
περίθαλψη, κουβέρτες. Και σκέφτονται πως οι άνθρωποι που τους βοηθούν, δεν
μπορεί να είναι κακοί.

Αλλά τα ισλαμιστικά κινήματα έχουν αλλάξει, τονίζει ο Μπρουνό Ετιέν. Ώς τώρα
είχαν ένα πολιτικό όραμα, ενώ σήμερα κηρύσσουν τον θάνατο, ήταν εθνικιστικά
ενώ τώρα είναι διεθνιστικά. Οι καμικάζι βομβιστές δεν θέλουν μια Ισλαμική
Δημοκρατία, επιδίωξή τους είναι να φέρουν την Αποκάλυψη, να καταστρέψουν τον
κόσμο για να γίνει η ουτοπία τους πραγματικότητα. Και κατά τη γνώμη τού Ετιέν,
αυτό είναι το κοινό στοιχείο ανάμεσα στις επιθέσεις στο Ριάντ και εκείνες στην
Καζαμπλάνκα.

«Ο πόλεμος στο Ιράκ, μια χώρα της οποίας οι σχέσεις με την τρομοκρατία δεν
έχουν αποδειχθεί, αύξησε στις μουσουλμανικές χώρες το μίσος έναντι των
Αμερικανών και των Δυτικών και είναι προφανές ότι οι επιθέσεις υπάρχει
κίνδυνος να αυξηθούν», τονίζει ο Μπρουνό Ετιέν, καθηγητής Πολιτικών Σπουδών
του Πανεπιστημίου της Μασσαλίας και συγγραφέας πολλών βιβλίων για τον αραβικό
κόσμο, το Ισλάμ και τη μετανάστευση. Και μολονότι δεν πιστεύει πως το Ιράκ θα
στραφεί στον ισλαμισμό, εκτιμά πως ο κίνδυνος διαμελισμού του είναι μεγάλος:
«Βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα Γιάλτα», τονίζει, «αλλά με μόνο μία
υπερδύναμη, τις ΗΠΑ, που θέλουν να ξανασχεδιάσουν τον χάρτη της Μέσης
Ανατολής, να διαλύσουν τον ΟΠΕΚ και να ξαναβάλουν σε τάξη τη Σαουδική Αραβία,
την οποία δεν θεωρούν πλέον σοβαρή».