Δρόμοι

Το Βέλγιο…

… μπορεί να το έχουμε συνηθίσει πληκτικό – τουλάχιστον όσο πληκτικός είναι
και ο διάσημος ντετέκτιβ του Ηρακλής Πουαρό – αλλά εσχάτως έχει γίνει
ενδιαφέρουσα χώρα. Κατορθώνει να προκαλεί τόσο τη δημοκρατική όσο και την
αντιδημοκρατική κοινή γνώμη: από τη μια δίνει εκλογική δύναμη στο ακροδεξιό
Φλαμανδικό Μπλοκ και από την άλλη εγκαλεί τον αρχιστράτηγο Τόμι Φρανκς για
εγκλήματα πολέμου στο Ιράκ. Η αγωγή που κατέθεσαν εναντίον του Αμερικανού
στρατηγού 17 Ιρακινοί και δύο Ιορδανοί πολίτες έχει ελάχιστες πιθανότητες
επιτυχίας. Λέει, όμως, κάτι για τη νέα διεθνή «τάξη».

Ο Φρανκς…

… εγκαλείται για τέσσερις κατηγορίες εγκλημάτων πολέμου: τη χρήση βομβών
διασποράς, τον φόνο αμάχων με άλλα μέσα, τις καταστροφές υποδομών που ήταν
ουσιώδεις για τη δημόσια υγεία και την αδυναμία να αποτρέψει τη λεηλασία των
νοσοκομείων του Ιράκ. Για όλα αυτά, δεν χρειάζεται να ανακληθεί στην ενεργό
υπηρεσία ο Ηρακλής Πουαρό για να παράσχει αποδεικτικά στοιχεία. Υπάρχουν
αρκετά. Όταν ρωτήθηκε ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ γιατί τα
αμερικανικά στρατεύματα δεν απέτρεψαν τις λεηλασίες, εκείνος απάντησε: «Τέτοια
πράγματα συμβαίνουν. Οι ελεύθεροι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να κάνουν λάθη και
να διαπράττουν εγκλήματα και να κάνουν κακά πράγματα». Δεν ξέρουμε, ίσως να
είχε υπόψη του μια άλλη «ελευθερία», την κυρία Ελευθερία, εκείνη τη γειτόνισσα
του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη.

Η οργή…

… της αμερικανικής κυβέρνησης ήταν αναμενόμενη. Προειδοποίησε το Βέλγιο πως
θα τιμωρήσει τις χώρες που χρησιμοποιούν τους νόμους τους «για πολιτικούς
σκοπούς», γράφει ο Τζορτζ Μόνμπιοτ στην «Γκάρντιαν». Και απείλησε πως θα πάρει
το ΝΑΤΟ από τις Βρυξέλλες και θα το πάει αλλού. Δικαιολογημένα. Έχει μάθει η
Αμερική, την ίδια ώρα που απαγορεύει σε άλλες χώρες να εγκαλούν τους πολίτες
της για τις πράξεις τους, να τις υποχρεώνει να εφαρμόζουν τους αμερικανικούς
νόμους στην επικράτειά τους (ασυλία, ετεροδικία). Έτσι, αμερικανικά δικαστήρια
μπορούν να δικάζουν ξένους υπηκόους που βλάπτουν τα εμπορικά της συμφέροντα
(όπως, ας πούμε, επιχειρηματίες που έχουν συναλλαγές με την Κούβα ή τη Λιβύη).
Με δυο λόγια: δεν μπορείτε να μας κάνετε δίωξη, αλλά μπορούμε να σας κάνουμε
εμείς.

Ο πιο λογικός…

… τρόπος για την επίλυση των διακρατικών διαφορών είναι φυσικά η προσφυγή σε
ανεξάρτητα και ουδέτερα διεθνή δικαστήρια. Ένα τέτοιο είναι το Διεθνές Ποινικό
Δικαστήριο της Χάγης. Όμως, ακόμη και από αυτό, η Αμερική φρόντισε την
αυτοεξαίρεσή της. Ήταν μια από τις επτά «δημοκρατικές δυνάμεις» που είχαν
ψηφίσει κατά της συγκρότησης του δικαστηρίου. Οι άλλες έξι ήταν η Κίνα, το
Ισραήλ, η Λιβύη, το Κατάρ, η Υεμένη και το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν. Τέτοιες
παρέες κάνει η Αμερική, όταν πρόκειται για το Διεθνές Δίκαιο. Όσο και αν τον
κακολογούν οι Γάλλοι, τουλάχιστον ο Ηρακλής Πουαρό πρόσεχε πολύ περισσότερο
τις δικές του.