ΚΩΣΤΑΣ ΣΠΑΝΤΙΔΑΚΗΣ «Βοηθάς τη φύση, για να σε βοηθήσει»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
Καλλιεργεί κυρίως ντομάτες, αλλά και πιπεριές, μελιτζάνες και κολοκυνθοειδή. |
Δεν ήταν ιδεολογία, φιλοσοφία ή άποψη αυτό που τον έσπρωξε προς τις βιολογικές
καλλιέργειες. Ήταν ανάγκη. Από το 1980, όταν έβαλε τέλος στην περιπλάνησή του
στην Αθήνα και στο εξωτερικό, όταν έπαψε να εργάζεται ως ηλεκτρολόγος και
αποφάσισε να επιστρέψει στην Κρήτη για να καλλιεργήσει τα εφτά στρέμματα
πατρογονικών κτημάτων, ασχολήθηκε με τη συμβατική γεωργία. Με φυτοφάρμακα κι
αυτός, όπως οι περισσότεροι, καλλιεργούσε στο θερμοκήπιο οπωροκηπευτικά:
ντομάτες, μελιτζάνες, πιπεριές…
«Όπου κι αν κοίταζα, συναντούσα αδιέξοδο», λέει ο ίδιος. «Δημιουργήθηκαν φυλές
εντόμων ανθεκτικές στα εντομοκτόνα, αντιμετώπιζα προβλήματα με κάθε λογής
ασθένειες του εδάφους, ενώ χρόνο με το χρόνο τα φυτοφάρμακα απαιτούσαν όλο και
μεγαλύτερες επενδύσεις και η παραγωγή εμφανιζόταν μειωμένη. Κι από κάθε άλλη
άποψη, έπεφτα σε… τοίχο. Είχα ήδη δημιουργήσει οικογένεια, είχα δύο μωρά…
Σιγά-σιγά, από τη συμβατική καλλιέργεια πέρασα στην ολοκληρωμένη – προσπαθούσα
δηλαδή να φέρω σε πιο ορθολογικά όρια τη χρήση των φυτοφαρμάκων. Αυτός ήταν ο
προθάλαμος για τη μετάβαση στη βιολογική γεωργία, στις ηπιότερες μορφές
καλλιέργειας, χωρίς φάρμακα, με την εισαγωγή ωφέλιμων εντόμων και ζιζανίων»…
Δεν υπήρχε προηγούμενο σε θερμοκήπια της Ελλάδας. Ο κ. Σπαντιδάκης ανέτρεξε
στη διεθνή βιοβλιογραφία, αναζήτησε παραδείγματα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
«Σιγά-σιγά, τα πράγματα μπήκαν σε μία σειρά. Εφάρμοσα πρωτοποριακές τεχνικές
ηλιοθέρμανσης, χρησιμοποίησα ωφέλιμους μικροοργανισμούς, ικανούς να
αντιμετωπίσουν τους παθογόνους, έφερα ειδικές τροφές για την ανάπτυξή τους.
Σιγά-σιγά το οικοσύστημα άρχισε να ανακτά τη φυσική του κατάσταση και να
λειτουργεί σωστά, ενώ το έδαφος ξαναβρήκε την υγεία που είχε χάσει, λόγω των
χημικών».
Τα δύσκολα πρώτα χρόνια της μετάβασης πέρασαν. Σήμερα ο Κώστας
Σπαντιδάκης απολαμβάνει τους καρπούς των κόπων του και βλέπει με χαρά τα
βιολογικά προϊόντα να διεισδύουν στην τοπική αγορά της Κρήτης, να επιλέγονται
από ολοένα και περισσότερους καταναλωτές, να γίνονται στόχος όλο και
περισσότερων καλλιεργητών.
Είναι παράξενος τόπος η Κρήτη… «Από τη μία είναι ο παράδεισος των
φυτοφαρμάκων και των χημικών», σημειώνει ο κ. Κώστας Σπαντιδάκης. «Η χρήση
τους είναι αλόγιστη και οδηγεί στα ίδια προβλήματα φτωχής παραγωγής και φτωχών
εδαφών. Την ίδια στιγμή όμως όλο και περισσότεροι καλλιεργητές αναζητούν
λύσεις στον δρόμο της βιολογικής γεωργίας.
Επιπλέον, η ζήτηση από τους ντόπιους καταναλωτές, είναι πολύ μεγάλη. Το 90%
των βιολογικών προϊόντων που παράγονται στην Κρήτη διατίθενται στην τοπική
αγορά. Στο Ρέθυμνο, μία πόλη με 15.000 κατοίκους, καταναλώνονται ετησίως πάνω
από 100 τόνοι βιολογικές ντομάτες. Πωλούνται στα μπακάλικα και οι τιμές τους
δεν είναι υψηλές, καθώς δεν επιβαρύνονται από έξοδα μεταφοράς και τυποποίησης.
Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να γίνει σε όλες τις ελληνικές πόλεις»…
Τα τελευταία 10 χρόνια, από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, εφαρμόζει
τις αρχές της βιολογικής γεωργίας στα θερμοκήπιά του και πλέον βλέπει
αποτελέσματα. «Είναι η εφαρμογή της οικολογίας στην πράξη. Οδηγεί στη
βιοποικιλότητα, τη συνύπαρξη διαφόρων οργανισμών, δημιουργεί τις προϋποθέσεις
για ένα υγιές και ισορροπημένο έδαφος, για υγιή φυτά και μεγάλους καρπούς. Το
μυστικό βρίσκεται στην ισορροπία μεταξύ «καλών και κακών» – ωφέλιμων και
βλαβερών οργανισμών. Είναι λάθος να προσπαθούμε με χημικά να εξολοθρεύσουμε
τους «κακούς», να εξοντώνουμε ό,τι θεωρούμε βλαβερό. Η φυσική ισορροπία
προϋποθέτει τη συνύπαρξη. Κι όταν αυτή η ισορροπία διαταράσσεται, τότε
δημιουργούνται προβλήματα και αδιέξοδα. Η φύση συμπαραστέκεται στον
καλλιεργητή, αν αυτός τη βοηθήσει να βρει την ισορροπία της».
ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ
Τα υπέρ και τα κατά
«Είναι ψέμα πως δεν μπορείς να έχεις μεγάλη παραγωγή βιολογικών προϊόντων.
Τα κτήματα είναι συνήθως μικρά, όμως οι αποδόσεις τους σε σχέση με τις
συμβατικές καλλιέργειες είναι συγκρίσιμες ή και ανώτερες. Είναι αλήθεια βέβαια
πως το κόστος είναι μεγαλύτερο. Κι αυτό γιατί οι βιολογικές καλλιέργειες δεν
γίνονται με εντατικούς ρυθμούς. Οι εργασίες γίνονται με τα χέρια, η παραγωγή
δεν είναι εξασφαλισμένη, είναι πολύ εύκολο ακόμη και χαθούν καλλιέργειες. Από
την άλλη, στη χημική γεωργία ξεχνάμε να υπολογίσουμε το κοινωνικό και
οικολογικό κόστος, το οποίο κάθε άλλο παρά αμελητέο είναι. Τα φυτοφάρμακα
υπόσχονται στους αγρότες λιγότερη δουλειά και περισσότερα κέρδη. Προσωρινά
ορισμένοι βγαίνουν κερδισμένοι αλλά το τίμημα είναι υψηλό: μόλυνση εδαφών,
νερών, αρρώστιες στον άνθρωπο και τα ζώα, καταστροφή της βιοποικιλότητας αλλά
και αισθητική καταστροφή του τοπίου από τις μονοκαλλιέργειες».
INFO
Πρακτικές συμβουλές και πολλές πληροφορίες περιλαμβάνονται στο βιβλίο του
Κώστα Σπαντιδάκη «Βιολογικές Καλλιέργειες στο Θερμοκήπιο», που κυκλοφόρησε στο
Ρέθυμνο και τυπώθηκε από την Γραφοτεχνική Κρήτης.
Google news
