Δρόμοι

Με ξενάγηση…

… στα αξιοθέατα και τα αξιοπερίεργα της ανθρώπινης ύπαρξης έμοιαζε η
«Σκυλίσια ζωή», μια ταινία του 1961. Υπήρχε μια σύντομη σκηνή με κάτι
γυαλιστερά μαύρα σκαθάρια που, με το καύκαλό τους στολισμένο με πετράδια,
δεμένα με χρυσές αλυσίδες σε καρφίτσες, σέρνονταν πάνω στα πέτα των κυριών.
Δεν είμαστε παρά φιλοξενούμενοι στον πλανήτη, έγραφε σχετικά ο Ντέιβιντ Ράκοφ
στο περιοδικό «Λίνγκουα Φράνκα». Ζούμε σε αυτόν με την ανοχή των σκαθαριών,
των μυγών και των κατσαρίδων, σάρκα που κάποτε θα περάσει αναπόφευκτα από τα
πριονωτά σαγόνια αυτής της έρπουσας πανίδας.

Με μια μεταφυσική…

… εντομομαντεία μοιάζει ο έργο του ιατροδικαστή, που ασκείται πάνω στα
μικροσκοπικά σώματα των αρθροπόδων. Με τα έντομα, ο ιατροδικαστής μπορεί να
διαπιστώσει την ώρα του θανάτου. Γιατί το πτώμα μοιάζει γι’ αυτά με ένα
στρωμένο πλουσιοπάροχο τραπέζι: κάθε έντομο έχει την αγαπημένη του μερίδα, που
αρχίζει να την τρώει μια συγκεκριμένη ώρα. Το ότι αργά ή γρήγορα θα περάσουμε
όλοι από αυτό το τραπέζι φαίνεται πως είναι κάτι που δεν μπορούμε να το
συγχωρήσουμε στα έντομα. Λέμε κάποιον «μυρμήγκι» για να του δείξουμε πως είναι
τόσο ασήμαντος, που θα μπορούσαμε αβασάνιστα να τον λιώσουμε κάτω από το
παπούτσι.

Άλλοι…

… αισθάνονται μια χαρά με τα έντομα, όπως ο Άντονι Ντάνιελς. Αν και το
επιχείρημά του είναι κάπως αδύνατο. Θα προτιμούσε, λέει, χίλιες φορές τη
συντροφιά ενός εντομολόγου παρά ενός πολιτικού (λες και θα είχε κανείς
αντίρρηση). Γράφει όμως ο Ντάνιελς στην «Ντέιλι Τέλεγκραφ» για ένα νέο βιβλίο
για τα έντομα που φαίνεται πως αξίζει την προσοχή μας («Σε τι χρησιμεύουν τα
έντομα;»). Ο συγγραφέας Τζίλμπερτ Γουολντμπάουερ καταφέρνει να τον πείσει πως
τα έντομα μπορούν να τα βγάλουν πέρα μια χαρά χωρίς τον άνθρωπο, όχι όμως και
ο άνθρωπος χωρίς αυτά – όσο και αν αυτό δεν είναι καθόλου κολακευτικό για το
είδος μας. Φυτικοί και ζωικοί πληθυσμοί διατηρούνται υπό έλεγχο με ασθένειες
που μεταφέρονται από έντομα, που χωρίς αυτά θα είχαν καταστραφεί ολόκληρα
οικοσυστήματα. Τα έντομα είναι οι καλύτερες υφάντρες στο δίκτυο της ζωής.

Τα έντομα…

… όταν δεν τα κοιτάζουμε με αηδία, τα κοιτάζουμε με περιφρόνηση.
Δυσκολευόμαστε να τους αναγνωρίσουμε τον σπουδαίο ρόλο που παίζουν στη φύση.
Μα αυτά, σαν να μας βγάζουν κοροϊδευτικά τη γλώσσα κάτω από τη μυγοσκοτώστρα,
κουβαλούν στα φτερά τους ακόμη πιο μικρά «ζωύφια», τα μικρόβια, που από αυτά
εξαρτάται ο θάνατός μας και η ζωή μας. Και το χειρότερο από όλα για την
πληγωμένη περηφάνιά μας, όσα καινούργια φάρμακα και αν βρίσκουμε, πάντα
έρχεται μια καινούργια αρρώστια για να μας δείξει πως η φύση δεν μας έδωσε
κανένα παραπανίσιο προνόμιο από αυτά τα ταπεινά πλάσματα που εξασφαλίζουν την
ισορροπία της.