Πρόσωπα Δημοσιογραφία και εμπιστοσύνη

Η δημοσιογραφία βασίζεται στην εμπιστοσύνη και την αλήθεια. Ο Τζέισον
Μπλαιρ πρόδωσε αμφότερες. Και οι «Νιού Γιόρκ Τάιμς» ζήτησαν συγγνώμη σε
τέσσερις ολόκληρες σελίδες!

Τζέισον Μπλαιρ. «Βάδιζε προς την αυτοκαταστροφή», έγραψαν οι «Νιού Γιόρκ Τάιμς»

Στα τέλη Απριλίου, μια εφημερίδα του Τέξας επισήμανε πως κομμάτια ολόκληρα
άρθρου που είχε δημοσιεύσει για τη μητέρα ενός στρατιώτη αγνοούμενου στο Ιράκ,
επαναλαμβάνονταν αυτολεξεί στο ρεπορτάζ για το ίδιο θέμα που δημοσίευσαν οι
«Νιού Γιόρκ Τάιμς» με την υπογραφή του 27χρονου ρεπόρτερ τους Τζέισον Μπλαιρ.
Στη νεοϋορκέζικη εφημερίδα ξεκίνησε εξονυχιστική έρευνα. Και την περασμένη
εβδομάδα αποδείχθηκε πως ο Μπλαιρ έβγαζε από το μυαλό του ή έκλεβε από άλλες
εφημερίδες τα θέματα που αναλάμβανε να καλύψει. Τουλάχιστον 36 από τα 73 άρθρα
που έγραψε από τον περασμένο Οκτώβριο, οπότε είχε αρχίσει να αναλαμβάνει
αποστολές σ’ όλη τη χώρα, ώς την παραίτησή του, την Πρωτομαγιά, ήταν
προβληματικά. Και σε τυχαίους ελέγχους που έγιναν στα 600 άρθρα που είχε
συντάξει στο υπόλοιπο κομμάτι της τετραετούς σταδιοδρομίας του στους «Νιού
Γιόρκ Τάιμς», διαπιστώθηκαν σοβαρά σφάλματα.

«Οι επινοήσεις και λογοκλοπές συνιστούν προδοσία της εμπιστοσύνης», έγραψε η
εφημερίδα στην κυριακάτικη έκδοσή της. Ζήτησε συγγνώμη από τους αναγνώστες της
και αναφέρθηκε λεπτομερώς στα άρθρα που περιείχαν παραπλανητικές πληροφορίες.
Πρόκειται, επισήμανε, για «έργο ενός ταραγμένου νέου άνδρα που βάδιζε προς την
επαγγελματική αυτοκαταστροφή». Στο ερώτημα γιατί το πρόβλημα δεν εντοπίστηκε
νωρίτερα, η εφημερίδα επικαλέσθηκε διάφορους λόγους, ανάμεσα στους οποίους την
ανεπαρκή επικοινωνία μεταξύ των αρχισυντακτών της, το γεγονός ότι δεν είχαν
διατυπωθεί πολλά παράπονα για τα άρθρα του Μπλαιρ, την ικανότητα του
τελευταίου να καλύπτει τα ίχνη του.

Ο Μπλαιρ αναλάμβανε αποστολές σε όλες τις ΗΠΑ, πολλές από τις οποίες έφερνε
εις πέρας… από τη Νέα Υόρκη. Η εφημερίδα του νόμιζε πως βρισκόταν στην
Ουάσινγκτον τον Οκτώβριο, όταν έγραφε για τις έρευνες για τον ελεύθερο
σκοπευτή, ή στο Μέριλαντ τον Απρίλιο, όταν περιέγραφε συγκινητικά και με
λεπτομέρειες την ατμόσφαιρα στο εκεί νοσοκομείο του Πολεμικού Ναυτικού, όπου
περιθάλπονταν σοβαρά τραυματισμένοι στρατιώτες. Χάρις όμως στον φορητό
ηλεκτρονικό υπολογιστή και το κινητό του, ο Μπλαιρ μπορούσε να προσποιείται
πως κάνει επιτόπιο ρεπορτάζ ενώ βρισκόταν στο σπίτι του.

Οι «Τάιμς» υπογραμμίζουν πως πρόκειται για μεμονωμένη περίπτωση, η οποία δεν
χαρακτηρίζει τους 375 δημοσιογράφους τους. Τα κρούσματα πάντως έχουν αυξηθεί:
η Τζάνετ Κουκ της «Ουάσινγκτον Ποστ», ο Στήβεν Γκλας του «Νιού Ριπάμπλικ», η
Πατρίσια Σμιθ της «Μπόστον Γκλόουμπ», ο Τζέι Φόρμαν του «Σλέητ» έχουν πιαστεί
σχετικά πρόσφατα να εξωραΐζουν, να υπερβάλλουν ή να ψεύδονται ασύστολα στα
κείμενά τους. Τα κατάφερναν ακριβώς επειδή η δημοσιογραφία βασίζεται στην
εμπιστοσύνη. Αλλά δεν ξέφυγαν. Η δημοσιογραφία δεν είναι τέλεια, αλλά «τρώει»
τους αμαρτωλούς της. Ως επί το πλείστον τουλάχιστον…