ΣΕΡΝΤΑΡ ΝΤΕΝΚΤΑΣ «Το σχέδιο Ανάν είναι νεκρό»

Η περίοδος που διανύουμε στο Κυπριακό είναι ιστορική. Το τείχος της
διαίρεσης παρουσιάζεται διάτρητο. Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι έρχονται σε
άμεση επαφή για πρώτη φορά ύστερα από 29 χρόνια, δημιουργώντας προσδοκίες για
την επίτευξη βιώσιμης λύσης, ενώ η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε.
επιδρά καταλυτικά στις εξελίξεις και ο Μάιος του 2004 φαντάζει πλέον ως η
ημερομηνία-κλειδί.

Σε αυτή την κρίσιμη φάση και ενώ ο Ταγίπ Ερντογάν επισκέπτεται την κατεχόμενη
Κύπρο για πρώτη φορά ως πρωθυπουργός, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του
ψευδοκράτους, Σερντάρ Ντενκτάς, σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», δηλώνει ότι η
απόφαση για την ελεύθερη διακίνηση ελήφθη με δική του πρωτοβουλία, παίρνει
αποστάσεις από τα λάθη της παλιάς γενιάς τα οποία «δεν πρέπει να
επαναληφθούν», και δεν κρύβει την επιθυμία του για απομάκρυνση από τη
διαδικασία των Ηνωμένων Εθνών εκτιμώντας ότι οι δύο κοινότητες μπορούν από
μόνες τους να συμφωνήσουν να ζήσουν η «μια δίπλα στην άλλη» χωρίς «έξωθεν
παρεμβάσεις» από τις ΗΠΑ και την Ε.Ε.

Γιατί επετράπη «τώρα» η ελεύθερη διακίνηση;

Είχαμε φθάσει σε μια φάση όπου όλοι έλεγαν πως όλα τελείωσαν. Εγώ
επεξεργαζόμουν αυτή την πολιτική εδώ και πολύ καιρό και την υπέβαλα στο
συνέδριο του κόμματός μου μετά την επανεκλογή μου στην ηγεσία του, τον
περασμένο Δεκέμβριο, καθώς είχα πεισθεί ότι αυτός ήταν ο τρόπος για να
προχωρήσουμε. Ο πρόεδρος Ντενκτάς είχε καταθέσει στις 2 Απριλίου πρόταση, η
οποία περιελάμβανε την επιστροφή των Βαροσίων, αλλά απερρίφθη από την ελληνική
πλευρά με τη δικαιολογία ότι δεν ήταν αυθεντική και στόχευε στο να αποσπάσει
την προσοχή από την ένταξη στην Ε.Ε. στις 16 Απριλίου. Ήθελα να δείξουμε ότι
είμαστε ειλικρινείς. Μετά τη 16η Απριλίου ήταν η σωστή ώρα να κάνουμε αυτό το
νέο βήμα χωρίς να ζητάμε ανταλλάγματα.

Χρειάζεται προσοχή. Η μέχρι τώρα ανταπόκριση του κόσμου;

Η πολιτική αποδίδει. Οι άνθρωποι συναντώνται και ελπίζω ότι η πλειονότητα
είναι ευχαριστημένη. Φυσικά υπάρχουν και απειλές κατά τις νέας αυτής εποχής.
Είμαι βέβαιος ότι ομάδες και από τις δύο πλευρές που δεν θέλουν αυτή την
πολιτική θα προσπαθήσουν να προβούν σε προκλήσεις. Θα πρέπει να είμαστε πολύ
προσεκτικοί και να τις σταματήσουμε προτού επεκταθούν. Έως τώρα βλέπω με χαρά
μου ότι τόσο οι δικές μας όσο και οι ελληνικές Αρχές αντέδρασαν πολύ σωστά σε
ήσσονος σημασίας προβλήματα που προέκυψαν.

Θεωρείτε ότι οι απλοί άνθρωποι ξεπέρασαν τους πολιτικούς;

Ναι. Νομίζω πως αυτή η διπλωματία των πολιτών θα μας δείξει τον δρόμο προς τη
λύση.

Δική μας απόφαση. Η ελεύθερη διακίνηση στην Κύπρο ήταν ιδέα του κ.
Ερντογάν;

Ήταν πολιτική της Λευκωσίας. Εγώ κατέβαλα μεγάλη προσπάθεια για αυτό. Φυσικά,
είχαμε την ευλογία της τουρκικής κυβέρνησης όπως και του προέδρου Ντενκτάς,
αφού χωρίς την υποστήριξή τους θα ήταν μάλλον δύσκολο να υλοποιήσουμε αυτή την
πολιτική. Αλλά ήταν δική μας απόφαση.

Υπήρξαν, πάντως, διαφορές με τη νέα τουρκική κυβέρνηση.

Αυτά συμβαίνουν πάντα. Το έχουμε μάθει από τον πρόεδρο Ντενκτάς. Αλλά όποιος
και αν είναι στην εξουσία στην Άγκυρα εμείς έχουμε καλές σχέσεις. Η πολιτική
τους αλλάζει από καιρού εις καιρόν δημιουργώντας μεγάλα ερωτηματικά στον
κόσμο, αλλά είναι κάτι φυσιολογικό.

Θα αποσυρθεί ο τουρκικός στρατός;

Για μας η παρουσία του στρατού βοηθά την οικονομία, διότι προσφέρει ασφάλεια.
Ξέρω ότι υπάρχουν φόβοι πως ο τουρκικός στρατός θα εισβάλει στον Νότο, αλλά
δεν υπάρχει τέτοια πρόθεση. Όταν υπάρξει τελική λύση η Άγκυρα θα θέλει να
αποσύρει τις δυνάμεις της και να τις αναπτύξει σε άλλα σημεία της χώρας. Η
μόνη πιθανότητα αποχώρησης του στρατού θα έρθει όταν θα καταλήξουμε σε τελική
λύση.

Η ένταξη στην Ε.Ε. και το σχέδιο Ανάν. Προσβλέπετε στη συμμετοχή σας στην
Ε.Ε. και πόσο αυτό επηρέασε τη στάση σας;

Προσωπικά δεν με ενθουσιάζει η ιδέα της συμμετοχής στην Ε.Ε. Νομίζω μάλιστα
πως εάν δεν υπήρχε το κυπριακό πρόβλημα, το πιθανότερο είναι ότι στο
οικονομικό επίπεδο θα λέγαμε όχι στην Ε.Ε. Αλλά για χρόνια όλοι το συζητάμε
από την πολιτική σκοπιά. Και το κόμμα μου είναι υπέρ της συμμετοχής στην Ε.Ε.
Όλοι πιστεύουν ότι το ρεύμα είναι προς τη συμμετοχή στην Ε.Ε., η Τουρκία
προσπαθεί να γίνει μέλος, η Νότια Κύπρος έγινε ήδη, και άρα πρέπει και εμείς
να εισέλθουμε στην Ε.Ε. Αλλά αυτό δεν επηρέασε την απόφασή μας να προχωρήσουμε
στη νέα πολιτική μας.

Η ένταξη πρέπει να γίνει πριν από την 1η Μαΐου 2004;

Έχουμε χρόνο έως την 1η Μαΐου του 2004 να φθάσουμε στην Ε.Ε. Αλλά έως τότε ας
προσπαθήσουμε να φέρουμε τους ανθρώπους πιο κοντά και να τους βοηθήσουμε να
δουν τις πραγματικότητες, να δούμε τι μπορούμε να οικοδομήσουμε μέσα από αυτές
τις πραγματικότητες και να καταλήξουμε σε ένα συμπέρασμα. Μετά αρχίζουμε τις
διαπραγματεύσεις, τις ολοκληρώνουμε σύντομα, και προχωράμε στην Ε.Ε.

Πριν από τον Μάιο του 2004;

Ελπίζω. Αλλά ακόμη και εάν δεν καταλήξουμε σε λύση έως τότε δεν είναι ανάγκη
να την πιέσουμε. Μπορεί να υπάρξει λύση και μετά τον Μάιο. Αυτή είναι μια
ημερομηνία που έχουμε μπροστά μας. Ας επικεντρωθούμε σε αυτήν και βλέπουμε.

Με βάση το σχέδιο Ανάν;

Ό,τι και αν πούμε το σχέδιο υπάρχει στο τραπέζι. Το θεωρούμε, όμως, ένα νεκρό
σχέδιο, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως σημείο αναφοράς. Μερικά κόμματα
της πλευράς μας θεωρούν ότι πρέπει να ακολουθήσουμε τις κατευθύνσεις του
σχεδίου. Το δικό μου συμπέρασμα είναι ότι κατ’ αρχήν πρέπει να συνεχίσουμε
αυτό που αρχίσαμε μεταξύ μας χωρίς έξωθεν παρεμβάσεις. Ο ΟΗΕ, οι ΗΠΑ, η Ε.Ε.
θα είναι εκεί και θα παρακολουθούν. Δεν μπορούμε να τους διώξουμε. Όταν έρθει
η ώρα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το σχέδιο Ανάν ως σημείο εκκίνησης. Η νέα
περίοδος που διανύουμε θα μας δείξει εάν το σχέδιο Ανάν είναι λειτουργικό. Η
νέα αυτή πολιτική δεν αντικαθιστά τη λύση, αλλά είναι ένα μεγάλο βήμα προς τη
λύση.

Οι γονείς μας σκότωσαν ο ένας τον άλλον

Πιστεύετε τελικά ότι οι δύο κοινότητες μπορούν να συμβιώσουν;

Σε αυτήν τη φάση θα ήταν λάθος να προτρέξουμε σε αυτό το συμπέρασμα. Πριν από
δύο εβδομάδες οι Τουρκοκύπριοι έλεγαν ότι δεν ήθελαν Ελληνοκυπρίους στη δική
μας πλευρά, άλλα τώρα η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Το κατά πόσον θα
μπορέσουμε να ζήσουμε μαζί είναι, προς το παρόν, ένα ερώτημα για το μέλλον. Με
αυτά που συμβαίνουν αυτήν τη στιγμή φαίνεται πως είναι έτοιμοι να ζήσουν δίπλα
δίπλα. Αλλά ας περιμένουμε έως ότου περάσουν αυτές οι «γλυκές» ημέρες που
είναι κάτι καινούργιο. Μετά την πάροδο αυτού του «φλερτ» ίσως πάμε σε μια νέα
διαδικασία και τότε θα φανεί εάν η άποψή μας, ότι μπορούμε να ζήσουμε δίπλα
δίπλα, είναι σωστή.

Μήπως η παλιά γενιά είχε λάθος; Η ερώτηση έχει και προσωπική πτυχή, αφού ο
πατέρας σας είναι γνωστός υποστηρικτής της θέσης ότι οι δύο κοινότητες δεν
μπορούν να ζήσουν μαζί.

Δεν μπορώ να πω ότι είχαν λάθος, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ήταν η γενιά
που ο ένας πυροβολούσε και σκότωνε τον άλλον. Πολλά έγιναν στο παρελθόν και
δεν περιμένω από τον κόσμο να τα ξεχάσει. Αλλά η νέα γενιά έρχεται στην
εξουσία, τουλάχιστον στη δική μας πλευρά (γελάει). Και αυτή η νέα γενιά δεν
έχει τα βιώματα του παρελθόντος, υποστηρίζει ότι τα σφάλματα δεν πρέπει να
συνεχιστούν, ότι πρέπει να διδαχθούμε από αυτά για να μην τα επαναλάβουμε και
σκοτωνόμαστε μεταξύ μας. Το νησί είναι αρκετά μεγάλο για να το μοιραζόμαστε,
αλλά και πολύ μικρό για να ζούμε σε αυτό ως εχθροί. Πρέπει να αρχίσουμε να
επικοινωνούμε μεταξύ μας, και το κάνουμε. Να έχουμε εμπόριο, να συμμετέχουμε
σε αθλητικές διοργανώσεις, κ.ά. Δεν πρέπει λοιπόν να ακολουθήσουμε τον δρόμο
των γονέων μας.