Μια τόσο «βαριά» απουσία

Η τόση φασαρία που προηγήθηκε της δίκης από την ηλεκτρονική ενημέρωση κάνει τώρα την διεξαγωγή της στους χαμηλούς τόνους της έντονης ενημέρωσης να φαντάζει σιωπηλή

Μητέρα των δικών; Όχι δα. Η δίκη της 17 Ν μοιάζει να διεξάγεται στον Κορυδαλλό
σχεδόν σιωπηλώς, καθώς τα δημοσιεύματα του γραπτού Τύπου δεν μπορούν να
ισορροπήσουν τα ενημερωτικά υπερθεάματα που προηγήθηκαν της δίκης.

Η δίκη που αναμενόταν ότι θα συγκλονίσει το έθνος και θα μετατρέψει τα δελτία
ειδήσεων σε θεατρικές σκηνές με αναπαραστάσεις των μεγάλων στιγμών της,
τελικώς έχει περάσει στη σκιά.

Φταίει, άραγε, το γεγονός ότι έχουμε εθιστεί τόσο στο θέαμα, ώστε αν
δεν έχουμε τα κοντινά του πλάνα στα πρόσωπα κατηγορουμένων και δικαστών, στις
χειρονομίες και τις εκφράσεις συνηγόρων και κατηγόρων, τότε ουδόλως μας
ενδιαφέρει το περιεχόμενο και η εξέλιξη της σπουδαίας αυτής υπόθεσης που
έφτασε στο δικαστήριο; – ή τουλάχιστον ως τέτοια αναδείχθηκε από το ίδιο το
τηλεοπτικό θέαμα μερικούς μήνες πριν, όταν η ελάχιστη πληροφορία και η
οποιαδήποτε σύλληψη αποτελούσαν ολόκληρο πολυσύνθετο επεισόδιο θριλερικού
σίριαλ.

Με αυτό ακριβώς το θέμα και καλεσμένους την κ. Ιωάννα Κούρτοβικ, από την
πλευρά των συνηγόρων των κατηγορουμένων, τον κ. Σάκη Κεχαγιόγλου από την
πλευρά της πολιτικής αγωγής και τέσσερις έμπειρους δημοσιογράφους του
δικαστικού ρεπορτάζ, τη Γιάννα Παπαδάκου, την Τζόρτζια Κοντράρου, την Έρρικα
Βαλιάνου και τον Χρήστο Ζέρβα, ασχολήθηκε η εκπομπή «Απέναντι» του Χρήστου
Μαχαίρα (ΝΕΤ).

Το περιμέναμε πως το ξέσπασμα του πολέμου θα άφηνε την υπόθεση της
δίκης της 17 Ν πίσω στη μνήμη του τηλεοπτικού κοινού, έτσι όπως συμβαίνει
πάντα με τη ροή της ηλεκτρονικής επικαιρότητας και των γοητευτικών εικόνων
της.

Ωστόσο, με αφορμή τις αποκαλύψεις, τις συλλήψεις και στη συνέχεια τη δίκη της
17 Ν τέθηκαν ερωτήματα για τη λειτουργία των συστημάτων που συνθέτουν το
δημοκρατικό πολίτευμα, από των Σωμάτων Ασφάλειας έως το σύστημα δικαιοσύνης
και από το σύστημα της ενημέρωσης έως την ίδια τη λειτουργία της σκέψης και
την έκφραση της εγχώριας διανόησης.

Η συζήτηση στην εκπομπή αναθέρμανε όλα αυτά τα ζητήματα προσθέτοντας
νέα, όπως το γεγονός ότι η απουσία της κάμερας και γενικώς η απαγόρευση στη
χρήση οποιασδήποτε τεχνολογίας της ενημέρωσης δημιουργεί προβλήματα στην
αντικειμενική μεταφορά τόσο της ουσίας της δίκης, όσο και της ατμόσφαιρας.

Αισθάνεται μεγάλο το βάρος, είπε η κ. Βαλιάνου.

Είναι προφανές ότι ο ορυμαγδός των ηλεκτρονικών τρομο-υπερθεάματων του
περασμένου καλοκαιριού δημιούργησε υπερπροσδοκίες. Γι’ αυτό και κατά τη
συζήτηση στην εκπομπή αναδυόταν ως σημαντικό στοιχείο αντικειμενικής
ενημέρωσης η κάμερα, ενώ δεν είναι παρά βοηθητικό. Αυτό που την ανέδειξε σε
καθοριστικό, ήταν ο τρόπος που χρησιμοποιήθηκε η σκηνοθεσία της ηλεκτρονικής
ενημέρωσης, για να επιτευχθεί η συναίνεση του κοινού στη διαδικασία
προανάκρισης, συλλήψεων, ως τη στιγμή της έναρξης της δίκης.

Το πρόβλημα ίσως δεν είναι να «ακουστούν» οι κατηγορούμενοι, όπως το
έθεσαν οι τέσσερις δημοσιογράφοι με την αγωνία της αντικειμενικότητας του
έργου τους, ίσως δεν είναι καν το να έχει το έθνος την πραγματική εικόνα του
Κουφοντίνα – αν είναι άνθρωπος μειλίχιος ή όχι – αρκεί να την έχουν οι
δικαστές, αλλά το ίδιο το πρόβλημα που δημιούργησε το άνοιγμα της ψαλίδας
μεταξύ υπερενημέρωσης κατά την προ της δίκης περιόδου και τους υποχρεωτικώς
χαμηλούς τόνους, που επιβάλλει στην ενημέρωση η απουσία της κάμερας.

Και το άνοιγμα διευρύνουν προβλήματα, όπως η απαγόρευση να μιλούν με τους
κατηγορούμενους οι δημοσιογράφοι, κάτι που δεν έχει συμβεί σε άλλη δίκη, όπως
τόνισαν όλοι.

Όλα αυτά οδηγούν σε ένα πολύ βασικό σημείο, που είναι η αδυναμία να υπάρξει
διάλογος, όχι μόνο μεταξύ κατηγορουμένων και δημοσιογράφων, αλλά στην ίδια την
κοινωνία και τον πολιτικό κόσμο για τις υπερβολές, αν μη τι άλλο, στις οποίες
οδηγηθήκαμε.

Και εγκυμονεί πάντα ο κίνδυνος, όταν δεν εξαντλούνται τα προβλήματα μέσα από
τον διάλογο να επαναπροκύψουν, με άλλες αφορμές, πλην όμως πανομοιότυπα, όπως
το βλέπουμε να συμβαίνει κάθε τόσο στον δημόσιο βίο.