Ανοίγει πόρτα για αυξήσεις στα φάρμακα

Τον δρόμο για πλήρη ανατροπή του καθεστώτος τιμολόγησης των εισαγόμενων
φαρμάκων – που αναμένεται να οδηγήσει και σε μεγάλες ανατιμήσεις – ανοίγει
απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο κρίνει, σε πρώτο στάδιο, ότι
η διαδικασία κοστολόγησης που ακολουθείται σήμερα είναι αντισυνταγματική.

Οριστική απόφαση για το ζήτημα θα ληφθεί τους επόμενους μήνες από την
Ολομέλεια του ΣτΕ, όπου παραπέμφθηκε η υπόθεση λόγω μείζονος σπουδαιότητας,
αλλά το αρμόδιο Δ’ Τμήμα του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου κρίνει ότι ο
πρόσφατος νόμος 2992/02 για τον καθορισμό της τιμής των εισαγόμενων
φαρμακευτικών σκευασμάτων παραβιάζει τη συνταγματική αρχή της οικονομικής
ελευθερίας.

Και με νόμο

Ο επίμαχος νόμος του υπουργείου Ανάπτυξης, τον οποίο έχει προσβάλει στο ΣτΕ ο
Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας, προβλέπει ότι η τιμή πώλησης των
φαρμάκων καθορίζεται με βάση τη χαμηλότερη τιμή πώλησης που ισχύει για τα ίδια
φάρμακα στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διαδικασία, που είχε ως
αποτέλεσμα η τιμή των φαρμάκων στη χώρα μας να διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα
τα τελευταία χρόνια σε σχέση με τον τιμοκατάλογο που ακολουθείται στις άλλες
ευρωπαϊκές χώρες, έχει καθοριστεί από το 2000. Το επίμαχο κριτήριο επιλογής
καθορίστηκε αρχικώς με υπουργική απόφαση κι ενώ η διαμάχη με τους εισαγωγείς
είχε οδηγηθεί στο ΣτΕ, η κυβέρνηση κύρωσε τη διαδικασία και με νόμο,
μπλοκάροντας σε εκείνο το στάδιο τον δικαστικό έλεγχο.

Οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις προσέφυγαν εκ νέου στο Ανώτατο Δικαστήριο, το
οποίο με την αρχική απόφαση (που αποτελεί και εισήγηση προς την Ολομέλεια),
δικαιώνει τους εισαγωγείς, κρίνοντας ότι «δεν μπορεί να αποτελεί πρόσφορο
κριτήριο η χαμηλότερη τιμή σε μία μόνο ευρωπαϊκή χώρα, αφού με αυτόν τον τρόπο
αναιρούνται τα κριτήρια κοστολόγησης και δεν λαμβάνονται υπόψη άλλες βασικές
συνθήκες εμπορίας (όπως το κόστος λειτουργίας μιας επιχείρησης, το εύλογο
προσδοκώμενο ποσοστό κέρδους κ.λπ., το μέγεθος του πληθυσμού στον οποίο
απευθύνεται μια εταιρεία, η ζήτηση κ.ά.)».

Υπό αυτές τις συνθήκες, το Δ’ Τμήμα του ΣτΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η
τιμή που καθορίζεται μέσω του επίμαχου αγορανομικού δελτίου τιμών «δεν
ανταποκρίνεται υποχρεωτικά στο πραγματικό κόστος» που έχει το φάρμακο για την
ελληνική επιχείρηση και η τιμολόγηση «δεν βασίζεται σε πρόσφορα στοιχεία».

Έτσι, αποφαίνεται ότι παραβιάζεται η συνταγματική αρχή της οικονομικής
ελευθερίας (άρθρο 5), στην οποία περιλαμβάνεται και «η ελευθερία άσκησης του
εμπορίου». Η συνταγματική διάταξη, σημειώνεται στην απόφαση, «αποβλέπει και
στη διασφάλιση της ελεύθερης οικονομικής λειτουργίας των επιχειρήσεων, ώστε να
μπορούν να έχουν κέρδη στο πλαίσιο της ανταγωνιστικής αγοράς».

Θα κριθεί στην Ολομέλεια

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο αρμόδιο τμήμα, πάντως, τονίστηκε ότι το
επίμαχο δελτίο τιμολόγησης των εισαγόμενων φαρμάκων θα μπορούσε να θεωρεί ότι
είναι «συνταγματικώς ανεκτό», εάν η τελική τιμή για την ελληνική αγορά είχε
καθοριστεί με βάση τη χαμηλότερες τιμές που ισχύουν σε ορισμένες χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι μόνο σε μία χώρα. Μέχρι την οριστική έκδοση απόφασης
από την Ολομέλεια του ΣτΕ, ωστόσο, μπορεί να παραμείνει σε ισχύ χωρίς κανένα
νομικό πρόβλημα ο τιμοκατάλογος που ισχύει σήμερα.