Διαστάσεις Θεωρίες συνωμοσίας

Ούτε οι απώλειες των αμάχων. Ούτε η κατάληψη της χώρας. Αυτό που πείραξε
περισσότερο τους άραβες διανοουμένους σ’ αυτόν τον πόλεμο ήταν η λεηλασία της
ιρακινής ιστορίας.

Τώρα που η Αμερική ελέγχει το παλάτι του Σαντάμ… (από την «Tribune Review»)

Ο Αμπντούλ Ραχμάν Μουνίφ είναι ένας από τους μεγαλύτερους σύγχρονους άραβες
λογοτέχνες. Το πεντάτομο ιστορικό του έργο “Οι πόλεις του αλατιού” έχει
μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, ενώ γνωστά στο εξωτερικό είναι και πολλά άλλα
βιβλία του (“Ανατολικά της Μεσογείου”, “Μια πόλη στη μνήμη”). Για τον 70χρονο
σαουδάραβα διανοούμενο, που εδώ και πολλά χρόνια ζει στη Συρία, δεν υπάρχει
αμφιβολία ότι η λεηλασία του Μουσείου και της Βιβλιοθήκης της Βαγδάτης έγινε
σε συνεργασία του αμερικανού κατακτητή και ομάδων πλιατσικολόγων. Δύο ήταν οι
στόχοι τους, λέει στη Μοντ: να κοπούν οι δεσμοί του ιρακινού λαού με
τον πολιτισμό του και να κλαπούν τα πιο πολύτιμα αντικείμενα της εθνικής του
κληρονομιάς. Τελικός προορισμός οι Ηνωμένες Πολιτείες, ένα κράτος χωρίς ρίζες,
που συσσωρεύει έργα τέχνης για να αποκτήσει μια ιστορία και έναν πολιτισμό.

Ανάλογες απόψεις συμμερίζονται και άλλοι άραβες διανοούμενοι με τους οποίους
μίλησε η απεσταλμένη της γαλλικής εφημερίδας. Οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί
είναι χειρότεροι από τον Μογγόλο Χουλαγκού, ο οποίος τουλάχιστον δεν
ισχυριζόταν ότι ήθελε να απελευθερώσει τους Ιρακινούς, λέει η Νούχα Αλ-Ράντι,
μια διεθνούς φήμης ιρακινή ζωγράφος και γλύπτρια που ζει στη Βηρυτό. Κατά την
άποψή της, οι συνεδριάσεις της αντιπολίτευσης έγιναν στη Νασιρίγια επειδή η
πόλη αυτή είναι η αρχαία Ουρ. “Θέλουν να παραστήσουν τους νέους Αβραάμ, είναι
βέβαιο πως είναι και το Ισραήλ στο κόλπο”. Για τον αιγύπτιο αρθρογράφο Γκαμάλ
Γκιτάνι, πάλι, η γρήγορη πτώση της Βαγδάτης ήταν αποτέλεσμα συμφωνίας: πώς
αλλιώς να εξηγηθεί το ήρεμο ύφος που είχαν οι αμερικανοί στρατιώτες όταν
έμπαιναν στην πόλη;

Αν οι διανοούμενοι ασπάζονται τόσο εύκολα κάθε λογής θεωρία συνωμοσίας, τι θα
πρέπει άραγε να πιστεύουν οι απλοί Άραβες, που δεν έχουν πρόσβαση ούτε σε μια
ευρεία παιδεία ούτε σε μια πλούσια ενημέρωση, και πέφτουν εύκολα θύματα της
προπαγάνδας των ισλαμιστών; Σε τελευταία ανάλυση, σημασία δεν έχουν οι
προθέσεις, αλλά οι πράξεις. Τι κι αν ο αμερικανός αξιωματικός που έδωσε εντολή
να κτυπηθεί το ξενοδοχείο “Παλαιστίνη” ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε την
παρουσία δημοσιογράφων; Το συντριπτικό μέρος της παγκόσμιας κοινής γνώμης
είναι πεισμένο πως το μακελειό έγινε σκόπιμα, για να φιμωθούν οι κριτικές
φωνές.

Οι άραβες διανοούμενοι συγκλίνουν πάντως και σε ένα άλλο σημείο: ότι έφτασε η
ώρα του προβληματισμού και της αυτοκριτικής. Στο Ιράκ, οι Άραβες θερίζουν αυτά
που έσπειραν, λέει ο λιβανέζος ιστορικός Ουαζίχ Καουαταράνι. “Όλοι εμείς,
ελίτ, πολιτικά κόμματα, εξουσίες και αραβικά καθεστώτα, δεν καταφέραμε να
κτίσουμε ένα σύγχρονο κράτος μετά τις ανεξαρτησίες. Οι Άραβες πρέπει να
αναγνωρίσουν ότι ηττήθηκαν και να αναζητήσουν τα αίτια αυτής της ήττας”.