γιατί… μερικοί άνθρωποι έχουν μάτια διαφορετικού χρώματος;

Κάθε χρώμα αποτελεί εκδήλωση της χρωστικής ουσίας που είναι παρούσα στην
ίριδα. Τα καστανά μάτια είναι πλούσια σε αποθέματα μελανίνης, ενώ τα γαλάζια
αποτελούν ένδειξη της έλλειψής της. Δύο γονίδια ελέγχουν το χρώμα των ματιών
και παρότι παλαιότερα επικρατούσε η αντίληψη ότι είναι κληρονομικό, τώρα
αποδεικνύεται ότι το χρώμα καθορίζεται και από άλλα γονίδια.

Διαφορετικά γονίδια, εξάλλου, καθορίζουν το σχήμα και την τοποθέτηση της
χρωστικής ουσίας μέσα στην ίριδα. Η ετεροχρωμία του ιριδίου (δύο διαφορετικού
χρώματος μάτια στον ίδιο άνθρωπο) είναι σχετικά σπάνια στους ανθρώπους, αλλά
μπορεί να προκύψει από την αυξημένη ή τη μειωμένη χρωμάτωση της ίριδας. Οι
περισσότερες περιπτώσεις οφείλονται σε μετάλλαξη της συμπεριφοράς των
προαναφερθέντων γονιδίων ή των κυττάρων ολόκληρης της ίριδας ή ενός
συγκεκριμένου τμήματός της. Άλλες πιθανές αιτίες της ετεροχρωμίας του ιριδίου
θεωρούνται τα τραύματα κατά τη διάρκεια του τοκετού ή λίγο αργότερα ή η χρήση
κάποιων φαρμάκων (όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του
γλαυκώματος). Υπάρχουν επίσης και σύνδρομα, των οποίων η ετεροχρωμία αποτελεί
βασικό χαρακτηριστικό. Ένα από αυτά είναι το σύνδρομο Waardenburg τύπου 1, που
χαρακτηρίζεται από διαταραχές στις χρωστικές ουσίες της ίριδας, των μαλλιών
και του δέρματος.