Στην Κύπρο έχουν γιορτή

Ο χθεσινός εορτασμός της Πρωτομαγιάς στη Λευκωσία είχε, φυσικά, γαρίφαλα.
Είχε όμως και λεμόνια. Πολλά λεμόνια. Λεμόνια σε πλαστικές σακούλες, μέσα σε
τσάντες, στις αγκαλιές εκείνων που γυρνούσαν από την κατεχόμενη Κύπρο.

Και τέντα… Οι ώρες αναμονής των Ελληνοκυπρίων για να περάσουν στα κατεχόμενα, ατέλειωτες. Και ο ήλιος έκαιγε…

«Από το περβόλι μας», έλεγαν όσοι τα κρατούσαν και το πρόσωπό τους φωτιζόταν.

Εννοούσαν, από το περιβόλι που είχαμε πριν από 29 χρόνια…

«Νεκρή ζώνη. Απαγορεύεται η στάθμευση», γράφουν οι πινακίδες κατά μήκος της
οδού Μάρκου Δράκου που οδηγεί στο «Λήδρα Παλλάς» και την Πράσινη Γραμμή. Όμως,
μόνο νεκρή δεν είναι η περιοχή. Τα αυτοκίνητα σχηματίζουν ουρές, οι οδηγοί
αστειεύονται κάνοντας προβλέψεις για το πότε θα καταφέρουν να περάσουν στην
τουρκοκυπριακή πλευρά, οι πλανόδιοι καταλαμβάνουν τα πεζοδρόμια πουλώντας
παγωτά, ποπ κορν, αναψυκτικά, χοτ-ντογκ και πλαστικά παιχνίδια.

Ο κόσμος περπατά νωχελικά, ο καιρός είναι θαυμάσιος, αυτοί που επιστρέφουν
περιγράφουν το πού πήγαν, τι έκαναν, τι συζήτησαν. Οι Τουρκοκύπριοι, στη
μεγάλη τους πλειονότητα νέοι, περνάνε σε ομάδες από το σημείο ελέγχου,
παίρνουν τους χάρτες της πόλης από το κιόσκι που έχει στήσει ο Δήμος της
Λευκωσίας και κατευθύνονται στα κοντινά καφέ και τα μαγαζιά. Η ατμόσφαιρα
είναι γιορταστική.

Αρκεί να δει κανείς το χαμόγελο του κυρίου Παναγιώτη που κρατά με καμάρι την
κορνιζαρισμένη φωτογραφία από τότε που ήταν φαντάρος και της γυναίκας του
Θρασούλας που κουβαλάει τις φωτογραφίες του γάμου τους, για να καταλάβει ότι –
ασχέτως τού τι λένε οι πολιτικοί – στην Κύπρο έχουν γιορτή. Η φωτογραφία της
20χρονης Θρασούλας – νύφης εξακολούθησε να χαμογελά από την κορνίζα ακόμα και
όταν η οικογένεια εγκατέλειψε το σπίτι στα Κατοκοπιά και μια άλλη οικογένεια
Τουρκοκυπρίων ήλθαν να εγκατασταθούν εκεί. Χθες, τρεις δεκαετίες αργότερα, οι
φωτογραφίες ξεκρεμάστηκαν και πήραν στα χέρια των κατόχων τους τον δρόμο για
την Πάφο…

Ύστερα από 45 χρόνια

Ενωτική Πρωτομαγιά. Στην Πλατεία Ελευθερίας της Λευκωσίας γιόρτασαν μαζί, για πρώτη φορά ύστερα από 45 χρόνια, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι

Περισσότεροι από 32.000 Ελληνοκύπριοι πέρασαν τη χθεσινή ημέρα από τα σημεία
ελέγχου στην κατεχόμενη Κύπρο. Περίπου 7.000 Τουρκοκύπριοι ανταπέδωσαν την
επίσκεψη. Η Παγκύπρια Εργατική Ομοσπονδία υποδέχθηκε συνδικαλιστές της άλλης
πλευράς, γαρίφαλα αντηλλάγησαν, συνθήματα για την ενιαία Κύπρο ακούστηκαν,
μαζί με ελληνικά και τουρκικά τραγούδια, ένα πανό και στις δύο γλώσσες «Bin
Memleket Bizim – Αυτή η χώρα είναι δική μας» υψώθηκε και η Πρωτομαγιά
εορτάστηκε από κοινού για πρώτη φορά έπειτα από 45 χρόνια στην Πλατεία
Ελευθερίας.

Είναι λύση ο τουρισμός;

Βέβαια οι κίτρινες κορδέλες με τα ονόματα των αγνοουμένων κάτω από τις
φωτογραφίες τους είναι εμφανείς λίγο πριν μπει κάποιος στο ψευδοκράτος του
Ντενκτάς. Όπως και τα δύο πανό που εκφράζουν την άλλη άποψη, εκείνων που δεν
θεωρούν ότι μια επίσκεψη στο πατρικό σπίτι βοηθά στην επίλυση του Κυπριακού.

«Λύση στην Κύπρο δεν είναι ο τουρισμός», λέει το ένα. «Δεν χρειάζομαι
διαβατήριο για να πάω σπίτι μου», γράφει το άλλο. Είναι κάμποσοι εκείνοι που
δεν σκέπτονται ακόμα να περάσουν στην τουρκοκυπριακή πλευρά, καθώς μάλιστα
αρχίζει να διαφαίνεται και μια πιο συγκρατημένη επίσημη θέση από κυπριακής
πλευράς.

Ο Βασίλης Βασιλείου είναι από την Κερύνεια και έχει μητέρα, πατέρα και αδελφό
που θεωρούνται αγνοούμενοι. Το σκέφτηκε πολύ. Τελικά αποφάσισε να περάσει στην
τουρκοκυπριακή πλευρά, πήγε και στον Άγιο Ανδρέα στην Καρπασία με την
οικογένεια να προσκυνήσει. «Όλα καλά, μα είδα δύο τουρκικές σημαίες απ’ έξω να
κυματίζουν και αυτό μού εφάνη πολύ λυπητερόν…».

Αντίθετα, η 24χρονη Κουμέτ Τελ και ο πατέρας της Αμπντουλά, που κατοικούν έξω
από την Αμμόχωστο, ήλθαν στην Λευκωσία γεμάτοι χαρά. Κάθησαν να πιουν καφέ,
χάζεψαν τις βιτρίνες, εντυπωσιάστηκαν με τις ακριβές τιμές των προϊόντων και
έσπευσαν να υποβάλουν αίτηση για έκδοση διαβατηρίου της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Ήλθαν πολλοί Ελληνοκύπριοι αυτές τις ημέρες στη Φαμαγκούστα», λένε. Και όχι
μόνο πήγαν, αλλά αντίθετα με τις προτροπές του Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου
αποφάσισαν να περάσουν και τις νύχτες τους εκεί. Περίπου 2.500 Ελληνοκύπριοι
υπολογίζεται ότι διαμένουν αυτήν τη στιγμή στα ξενοδοχεία της Κερύνειας και
της Αμμοχώστου.

Μόνο τα δέντρα έμειναν ίδια

Η Αννούλα κουβαλά σκυφτή τις σακούλες με τα λεμόνια, λίγο πιο πίσω από τη
μητέρα της και την αδελφή της. Είχαν πάει στο σπίτι τους στο Σεργιανοχώρι
Μόρφου, ένα σπίτι που μόλις είχε χτιστεί το 1974 και είχε επιπλωθεί με την
τελευταία λέξη τής, τότε, μόδας. «Τώρα πήγαμε και στεναχωρηθήκαμε γιατί ήταν
βρώμικο και παλιό. Δεν υπήρχε κανένα από τα έπιπλά μας, τρεις οικογένειες
πέρασαν από αυτό. Τουλάχιστον, κόψαμε λεμόνια και πορτοκάλια από τα δέντρα
μας», προσθέτει και το χαμόγελο επιστρέφει στα χείλη της. «Αυτά δεν άλλαξαν».
Θα ξαναπάτε λοιπόν; Κοντοστέκεται. Δείχνει να το σκέφτεται. Συνοφρυώνεται.
«Μπα, όχι. Δεν νομίζω…».