Υπάρχει χώρος για όλες τις μεγάλες τράπεζες

Γιάννης Στουρνάρας, πρόεδρος της Emporiki Bank: Στο σύνολο των τραπεζών, για όλο το έτος, αναμένονται λίγο καλύτερα κέρδη από πέρυσι, ενώ τα οργανικά κέρδη ίσως είναι αρκετά μεγαλύτερα

Υπάρχει χώρος στην ελληνική αγορά για περισσότερες τράπεζες. Αυτό σημαίνει ότι
ο χάρτης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος επιδέχεται αλλαγές. Ο πρόεδρος
της Emporiki Bank, κ. Γιάννης Στουρνάρας, διαφωνεί με την άποψη που έχει
διατυπωθεί, ότι στην ελληνική αγορά δεν υπάρχει χώρος για περισσότερες από
δυόμισι τράπεζες. Αυτό σημαίνει συγχωνεύσεις; «Πιστεύω ότι ορισμένες
συγχωνεύσεις θα γίνουν και μάλιστα σύντομα, ίσως σε έναν χρόνο», απαντά ο κ.
Στουρνάρας. Και διευκρινίζει: «Βέβαια, βλέπω δύσκολο να γίνουν συγχωνεύσεις
μεταξύ μεγάλων τραπεζών. Υπάρχει χώρος για όλες τις μεγάλες τράπεζες».

«Το πιο πιθανό είναι να γίνουν συγχωνεύσεις μεταξύ μικρότερων τραπεζών και
ειδικών πιστωτικών οργανισμών. Οι πολύ μικρές τράπεζες δεν έχουν λόγο
αυτόνομης ύπαρξης σήμερα. Εκτός και αν πωλούν πολύ εξειδικευμένα προϊόντα,
κάτι το οποίο σήμερα δεν συμβαίνει. Επιπλέον, υπάρχουν ειδικοί πιστωτικοί
οργανισμοί που μεταλλάσσονται σε τράπεζες – ένα παράδειγμα είναι το
Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο -, οι οποίες έχουν τη φιλοδοξία να επεκταθούν. Άρα, σε
αυτόν τον χώρο είναι πιθανόν να δούμε εξελίξεις», λέει ο κ. Στουρνάρας.

Υπάρχει χώρος

Σε ό,τι αφορά τη διαφωνία του, για το πόσες τράπεζες χωρούν στην ελληνική
αγορά, επισημαίνει ότι «ο δείκτης συγκέντρωσης του τραπεζικού συστήματος στην
Ελλάδα είναι πολύ υψηλός. Έχουμε τον τρίτο μεγαλύτερο δείκτη συγκέντρωσης στην
Ευρώπη. Αυτό σημαίνει, ότι οι πέντε μεγάλες τράπεζες ελέγχουν άνω του 75% των
μεγεθών της αγοράς. Αν, υπό αυτές τις συνθήκες, οι πέντε τράπεζες γίνουν
δυόμισι, φοβάμαι ότι θα φθάσουμε σε ένα οιωνεί μονοπωλιακό περιβάλλον, το
οποίο δεν θα είναι καλό για την αγορά. Το επιχείρημα που πολλοί εκλεκτοί
συνάδελφοι χρησιμοποιούν είναι ότι η ελληνική αγορά και οι ελληνικές τράπεζες,
σε σχέση με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά μεγέθη, είναι μικρές. Αυτό, όμως, σηκώνει
μεγάλη συζήτηση. Διότι, όσο κι αν το επιθυμούμε, δεν υπάρχει ακόμη ενιαίος
ευρωπαϊκός χώρος στις τράπεζες. Για παράδειγμα, δεν είναι εύκολο να χορηγήσει
μία ελληνική τράπεζα στεγαστικό δάνειο σε έναν Βρετανό. Για πολλούς λόγους.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η ελληνική τράπεζα δεν μπορεί να προσημειώσει το
σπίτι του. Μέχρι, λοιπόν, να γίνει πράξη η ενιαία τραπεζική αγορά στην Ευρώπη,
τέτοιες συγκρίσεις δεν έχουν πολύ νόημα. Παρ’ όλα αυτά, ίσως στο μέλλον,
πράγματι, οι ελληνικές τράπεζες να γίνουν δυόμισι. Αλλά θα περάσουν πολλά
χρόνια. Ίσως και περισσότερα από δέκα».

Μάχη μεριδίων

Προς το παρόν, οι τράπεζες δίνουν μάχη για την απόκτηση μεριδίων. Πού δίνεται
η μάχη αυτή; «Η λιανική τραπεζική έχει μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης στην
ελληνική αγορά. Όποια μεγέθη κι αν συγκρίνουμε μεταξύ της ελληνικής και
ευρωπαϊκής αγοράς, προκύπτει ότι η διείσδυση της λιανικής τραπεζικής στην
Ελλάδα παραμένει μικρή. Επομένως, υπάρχει ακόμη μεγάλο πεδίο
δραστηριοποίησης», απαντά ο κ. Στουρνάρας. «Πιστεύω ότι στην Emporiki, σε
συνεργασία με τον στρατηγικό μας επενδυτή, την Credit Agricole, ξεκινήσαμε
έγκαιρα την επέκτασή μας στη λιανική τραπεζική. Το αποτέλεσμα το βλέπετε
σήμερα στα 15 νέα πιλοτικά καταστήματα που λειτουργούν, σύμφωνα με το
πρόγραμμα “Πήγασος”. Πρόκειται για ένα σχέδιο που επεξεργαζόμασταν εδώ και
έναν χρόνο με την Credit Agricole, τη Μακίνζεϊ και την Τζον Ράιαν. Θέλαμε να
“δέσουμε” τη στρατηγική με το λειτουργικό και το αρχιτεκτονικό κομμάτι. Το
αποτέλεσμα θα το κρίνουν οι πελάτες», συμπλήρωσε.

Κέρδη

Αναφερόμενος στην κερδοφορία των τραπεζών, ο πρόεδρος της Emporiki επισήμανε
ότι «το πρώτο τρίμηνο φέτος φαίνεται ότι δεν ήταν ιδιαίτερα καλό για τις
τράπεζες, διότι η κεφαλαιαγορά ήταν χειρότερη σε σχέση με το αντίστοιχο
περυσινό τρίμηνο. Αντίθετα με τις αρχικές προσδοκίες, οι κεφαλαιαγορές
συνέχισαν να πέφτουν – και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό – λόγω του πολέμου. Παρ’
όλα αυτά, οι μειώσεις στα κέρδη του πρώτου τριμήνου δεν πιστεύω ότι θα είναι
μεγάλες. Σε ό,τι αφορά το σύνολο των τραπεζών, για όλο το έτος, αναμένονται
λίγο καλύτερα κέρδη από πέρυσι, και τα οργανικά κέρδη ίσως είναι αρκετά
μεγαλύτερα. Το ίδιο πιστεύω και για το σύνολο των εισηγμένων εταιρειών. Ήδη, η
κατάσταση στις κεφαλαιαγορές βελτιώθηκε μετά το ουσιαστικό τέλος του πολέμου
στο Ιράκ. Πάντως, θα ήθελα να τονίσω ότι οι συγκρίσεις τρίμηνο με τρίμηνο δεν
είναι ιδιαίτερα χρήσιμες, αν δεν λαμβάνονται υπ’ όψιν οι έκτακτοι παράγοντες».

Η Emporiki Bank

Καλύτερη κερδοφορία από πέρυσι προβλέπει για την Emporiki Bank ο κ.
Στουρνάρας, ο οποίος υπόσχεται στους μετόχους της μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς
κατά μία ποσοστιαία μονάδα και αύξηση των οργανικών κερδών. Όπως λέει, ο
στόχος της Emporiki Bank είναι «να γίνει η πλέον προτιμώμενη τράπεζα
στην Ελλάδα και με ισχυρή παρουσία στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό σημαίνει πιο
ευέλικτη, πιο φιλική, πιο καλά εκπαιδευμένο προσωπικό, περισσότερα και
καινούργια προϊόντα. Κυρίως, όμως, φιλικότητα, εξυπηρέτηση και ευελιξία.
Πρόκειται για αλλαγή της φιλοσοφίας».

Πιθανή η αύξηση των επιτοκίων το 2004

Άνοδο των επιτοκίων μετά το τέλος του έτους προβλέπει ο πρόεδρος της
Emporiki Bank, καθώς τότε αναμένεται να ξεπεραστεί το πρόβλημα της ανάπτυξης
στην Ευρώπη. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα προβλέπεται να διαμορφωθεί σε
χαμηλότερα επίπεδα από τις εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών, ενώ η ανάπτυξη
θα αυξηθεί κατά 3,5% – 4%.

«Όσο η ευρωπαϊκή οικονομία παραμένει σε στασιμότητα, δεν βλέπω άνοδο
επιτοκίων. Η στασιμότητα εκτιμώ ότι θα διατηρηθεί μέχρι τέλους του έτους.
Μετά, είναι πιθανή η αύξηση των επιτοκίων. Επίσης, είναι πιθανόν μέχρι το
τέλος του έτους να φθάσει η ισοτιμία τα 1,2 δολάρια ανά ευρώ. Η εξέλιξη αυτή
θα συμβάλει στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στην Ευρώπη, αλλά δεν θα
διευκολύνει την ανάκαμψη. Για τον λόγο αυτό, αναμένεται να παραμείνουν τα
επιτόκια σε αυτά τα χαμηλά επίπεδα – ίσως και σε χαμηλότερα. Από την άλλη,
άνοδος της ισοτιμίας του ευρώ έναντι του δολαρίου θα ωφελήσει την ελληνική
οικονομία, της οποίας το πρόβλημα δεν είναι η ανάπτυξη, αλλά ο πληθωρισμός.
Επομένως, θα δράσει θετικά στον πληθωρισμό, χωρίς να περιορίσει σημαντικά την
ανάπτυξη, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της Ελλάδας είναι
ενδοκοινοτικό. Βέβαια, έμμεσα, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας επηρεάζεται
αρνητικά, όταν, για παράδειγμα, μειώνεται ο ρυθμός ανάπτυξης της Γερμανίας,
καθώς ανατιμάται το ευρώ».

Η επένδυση που υπόσχεται μεγάλες αποδόσεις, δεν είναι και σίγουρη

«Να ψάχνουν για καλές αποδόσεις οι καταθέτες, αλλά να λαμβάνουν υπ’ όψιν και
τη σιγουριά. Δεν σημαίνει ότι η επένδυση που υπόσχεται μεγάλες αποδόσεις είναι
και σίγουρη. Σήμερα, τα προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου εξασφαλίζουν το
κεφάλαιο, ενώ η απόδοση συνδέεται με χρηματιστηριακούς ή άλλους δείκτες (π.χ.
συναλλαγματικές ισοτιμίες). Αν υποθέσουμε ότι τα χρηματιστήρια ανέβουν μέσα
στους επόμενους δώδεκα μήνες, μπορούν να πετύχουν και καλές αποδόσεις. Μια
εναλλακτική λύση είναι τα αμοιβαία κεφάλαια – όπου μπορείς να επιλέξεις το
είδος ανάλογα με το ρίσκο που θέλεις να αναλάβεις – οι τραπεζοασφάλειες, οι
προθεσμιακές καταθέσεις, τα ρέπος κ.λπ. Δεν θα συμβούλευα με τίποτα την
προσφυγή στα λεγόμενα “εξωτικά” προϊόντα, καθώς αυτά είναι μεγάλου ρίσκου και
δεν αφορούν απλούς καταθέτες».

Αν βοηθήσουν λίγο οι διεθνείς εξελίξεις, το Χρηματιστήριο θα ανέβει

«Εκτιμώ ότι οι τιμές των μετοχών έχουν πέσει πολύ χαμηλά. Βρίσκονται σχεδόν
στα επίπεδα των αρχικών ετών του κύκλου, ενώ τα κέρδη είναι σήμερα υψηλότερα
από τότε και καλύτερης ποιότητας. Αν βοηθήσουν λίγο οι διεθνείς εξελίξεις, θα
έχουμε άνοδο. Το μέγεθος της ανόδου δεν μπορεί κανείς να το προβλέψει. Πάντως,
οι αποδόσεις από το Χρηματιστήριο, περιλαμβανομένων και των μερισμάτων,
προβλέπεται ότι θα είναι μεγαλύτερες από οποιαδήποτε άλλη μορφή επένδυσης, αν
μάλιστα ληφθεί υπ’ όψιν ότι οι τιμές των ομολόγων έχουν φθάσει σε πολύ υψηλά
επίπεδα. Σε αυτό βοηθά η λήξη του πολέμου στο Ιράκ, καθώς απαλείφεται μία
αβεβαιότητα. Η αλήθεια είναι, ότι ακόμη υπάρχουν ερωτήματα για τις
γεωπολιτικές εξελίξεις, καθώς είναι αδιευκρίνιστες οι προθέσεις των ΗΠΑ στην
περιοχή. Πιστεύω, όμως, ότι θα επικρατήσει νηφαλιότητα. Πάντως, όλες οι αγορές
αντέδρασαν θετικά μετά την ουσιαστική λήξη του πολέμου».