Δρόμοι

Με μια μυθολογία…

… για τον αμερικανικό ρόλο στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η αμερικανική
ηγεσία συντηρεί τη μιλιταριστική υστερία της. Ένα βράδυ, πέρυσι τον Οκτώβριο,
πολιτικοί, χολιγουντιανοί και βετεράνοι του πολέμου συγκεντρώθηκαν στο
Πολεμικό Μουσείο της Νέας Ορλεάνης, σε ένα μνημόσυνο στον ιστορικό Στίβεν
Άμπροζ, που είχε πεθάνει την προηγούμενη εβδομάδα. Ανάμεσά τους, ο Τομ Χανκς
και ο Στίβεν Σπίλμπεργκ. Και ο Τζορτζ Μπους, που ανακήρυξε τον Στίβεν Άμπροζ
ως «έναν από τους μεγαλύτερους ιστορικούς όλων των εποχών». Έγραψε 36 βιβλία,
διαβάστηκε από τους Αμερικανούς όσο κανείς άλλος ιστορικός και θεωρήθηκε
εκείνος που έπλασε τον μύθο για τη «μεγάλη γενιά»: για το πώς και γιατί οι
Αμερικανοί πολέμησαν και κέρδισαν τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ένας άλλος…

… ιστορικός, ο Ουίλιαμ Χίτσκοκ, ανατρέπει αυτή τη μυθολογία στο περιοδικό
«Πρόσπεκτ». Ότι, πρώτον, οι Αμερικανοί κέρδισαν τον πόλεμο με ελάχιστη βοήθεια
από τους συμμάχους (μάταια θα αναζητήσει κανείς στα βιβλία του Άμπροζ τη μάχη
της Βρετανίας ή το Στάλινγκραντ), δεύτερον, τον πόλεμο δεν τον κέρδισαν οι
στρατηγοί, αλλά οι απλοί Αμερικανοί «που δεν ήθελαν να ζουν σε έναν κόσμο στον
οποίο κυριαρχούσε το κακό» και, τρίτον, ο πόλεμος ήταν μια αναμέτρηση μεταξύ
δημοκρατίας και φασισμού και η αμερικανική νίκη αποκάλυψε ποιο σύστημα ήταν το
καλύτερο.

Η αλήθεια…

… είναι, λέει ο Χίτσκοκ, πως οι Αμερικανοί πολέμησαν στην Ευρώπη πολύ
λιγότερο από τους Σοβιετικούς. Η Αμερική έχασε στις μάχες 295.000 στρατιώτες
και ελάχιστους αμάχους, ενώ η ΕΣΣΔ πλήρωσε το αβυσσαλέο τίμημα των 25
εκατομμυρίων νεκρών. Αλλά και όλες οι άλλες χώρες που είχαν σημαντική δράση
στον πόλεμο είχαν πολύ περισσότερες απώλειες από τους Αμερικανούς: Γερμανία 7
εκατομμύρια, Πολωνία 6,8 εκατομμύρια, Γιουγκοσλαβία 1,7 εκατομμύρια, Γαλλία
600.000, Βρετανία 380.000 και από μισό εκατομμύριο η Ελλάδα, η Αυστρία και η
Ιταλία. Η μεγέθυνση του αμερικανικού ρόλου δημιουργεί μια ψευδή ιστορική
συνείδηση την οποία η αμερικανική ηγεσία χειραγωγεί σε περιόδους κρίσεων, όπως
στο Ιράκ. Έτσι, για τον πρόεδρο Μπους, κάθε μέρα μπορεί να είναι η 7η
Δεκεμβρίου 1941 του Περλ Χάρμπορ: «Μας επιτέθηκαν. Θα αντιδράσουμε. Και θα
προχωρήσουμε παραπέρα, να απελευθερώσουμε τους καταπιεσμένους από την
τυραννία, γιατί αυτό είναι στη φύση μας».

Οι Αμερικανοί…

… είναι ευάλωτοι στις παραφουσκωμένες ηρωικές ρητορείες, επειδή ελάχιστοι
από αυτούς είχαν προσωπική πολεμική εμπειρία. Κάτι λέει το ότι οι Αμερικανοί
που ζουν και θυμούνται τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο είναι εκείνοι που
αντιτίθενται περισσότερο στον πόλεμο στο Ιράκ. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της
εφημερίδας «Τάιμς του Λος Άντζελες», όταν το 58% των Αμερικανών υποστήριζε την
αποστολή στρατευμάτων στο Ιράκ, μόνο το 35% των Αμερικανών που ήταν άνω των 77
ετών συμφωνούσε μαζί τους. Στα πολεμικά σαλπίσματα του Αμερικανού προέδρου, τα
μέλη της «μεγάλης γενιάς» είναι εκείνα που δείχνουν περισσότερο απρόθυμα να
συστρατευθούν μαζί του.