Ένοπλα κινήματα και οργανώσεις (4)

Σήμερα θα ασχοληθώ με τις ένοπλες ισλαμικές φονταμενταλιστικές οργανώσεις και
τα αντίστοιχα κινήματα, που την τελευταία δεκαετία αναπτύσσονται ραγδαία στην
Αφρική και την Ασία, με κέντρο τη Μέση Ανατολή.

Είναι προφανές ότι αυτού του είδους οι οργανώσεις και τα κινήματα έχουν
τεράστιες διαφορές από όσα εξετάσαμε τις προηγούμενες ημέρες – συνήθως μάλιστα
είναι ευθέως εχθρικά σε οιαδήποτε εκδοχή αριστερού, κοσμικού και διεθνιστικού
κινήματος (με εξαίρεση, κατά κάποιον τρόπο, την περίπτωση της Παλαιστίνης) –
ισχύει όμως ότι και μεταξύ των ισλαμιστικών φονταμενταλιστικών οργανώσεων και
κινημάτων υπάρχουν μεγάλες διαφορές και ως προς το κοινωνικοπολιτικό πρόταγμά
τους και ως προς το πλαίσιο συμμαχιών τους με ομόδοξα κράτη και, βεβαίως, ως
προς τον τύπο και την ένταση της ασκούμενης βίας για να προωθήσουν τους
σκοπούς τους.

Ισχυρίζομαι ότι η ανάπτυξη του ένοπλου φονταμενταλισμού οφείλεται κυρίως στους
εξής παράγοντες: στην απογείωση της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας, πρωτίστως
της βορειοαμερικανικής, στο πλαίσιο της μεταψυχροπολεμικής Νέας Τάξης
Πραγμάτων· στην κατάρρευση της ΕΣΣΔ, με αποτέλεσμα αφενός τη διάλυση του
πλαισίου διακρατικών συμμαχιών και γεωπολιτικών ισορροπιών ιδίως στη Μέση
Ανατολή και την ΚΑ Ασία και, αφετέρου, τη δημιουργία ενός ολόκληρου γαλαξία
αλληλοσπαρασσόμενων εθνικισμών· στην αποτυχία των εθνικών αστικών τάξεων των
προαναφερθεισών περιοχών και των ριζοσπαστικών εθνικιστικών κομμάτων που
διοίκησαν πολλές χώρες να προωθήσουν τον «εκκαπιταλισμό» τους, δίνοντας κάποιο
κοινωνικό περιεχόμενο στο πρόταγμα της εθνικής ανεξαρτησίας αυτών των χωρών.

Όλα αυτά – σε συνδυασμό με αρκετούς άλλους παράγοντες – δημιουργούν το
κατάλληλο μείγμα μαζικής ένδειας, παλλαϊκού αισθήματος ταπείνωσης και
αδιέξοδης αγανάκτησης που επιτρέπει την ευρεία αποδοχή αντιδυτικών κηρυγμάτων
τιμωρητικού εσχατολογικού χαρακτήρα και, βεβαίως, την πλαισίωση των φορέων
αυτών των κηρυγμάτων από στρατιές απελπισμένων. Έτσι, χωρίς να παραβλέπουμε
την τεράστια απόσταση που χωρίζει π.χ. την παλαιστινιακή Χαμάς από την Αλ
Κάιντα, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι ο ένοπλος ισλαμιστικός
φονταμενταλισμός, ως μαζικό πολιτικό κίνημα αποτελεί γνήσιο τέκνο της
ιμπεριαλιστικής παγκοσμιοποίησης.

Ο Νίκος Γιαννόπουλος είναι μέλος του Δικτύου για τα Πολιτικά και
Κοινωνικά Δικαιώματα.