ΓΝΩΜΗ Η επανάσταση έρχεται

Κάιρο. Αν διαβάσεις τον αραβικό Τύπο θα σκεφτείς πως ολόκληρος ο αραβικός
κόσμος έχει εξοργιστεί με την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, κάτι που σε ένα
μεγάλο μέρος είναι αλήθεια. Υπάρχει όμως κάτι που δεν μπορείς να διαβάσεις:
κάτω από την οργή, υπάρχει μια σκεπτικιστική περιέργεια ­ αν τελικά οι
Αμερικανοί θα πραγματοποιήσουν τον ισχυρισμό τους ότι θα οικοδομήσουν ένα νέο,
περισσότερο φιλελεύθερο Ιράκ.

Για τους Άραβες ο αμερικανικός πολιτισμός ήταν πάντοτε επαναστατικός – από τα
μπλουτζίν ώς το Μπέιγουοτς – αλλά η αμερικανική ισχύς από την εποχή του Ψυχρού
Πολέμου έχει χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για τη διατήρηση ενός status quo που
διατηρεί στη θέση τους αυταρχικά καθεστώτα και φιλικούς Άραβες βασιλείς. Σ’
αυτή τη γειτονιά, λόγω της αμερικανικής επιθυμίας για σταθερή ροή των
πετρελαϊκών αποθεμάτων και ένα ασφαλές περιβάλλον στο Ισραήλ, οι Αμερικανοί
εξακολουθούν να συντηρούν το status quo διατηρώντας τα υπάρχοντα αραβικά
καθεστώτα.

Έτσι η αμερικανική παρέμβαση είχε γίνει για να οδηγηθεί ο Σαντάμ Χουσεΐν έξω
από το Κουβέιτ, αποκαταστάθηκε η μοναρχία στο Κουβέιτ, και η ασφαλής ροή του
πετρελαίου του. Μόλις επιτεύχθηκε ο στόχος αυτός ο Σαντάμ αφέθηκε στην τύχη
του.

Για τον λόγο αυτό ο δεύτερος πόλεμος στον Κόλπο έχει προκαλέσει σοκ στο
αραβικό σύστημα με μνήμες από τη Ναπολεόντεια εισβολή στην Αίγυπτο ή τον
Πόλεμο των Έξι Ημερών. Αρχίζουμε από το σοκ στους κύκλους των φιλελεύθερων
Αράβων, που εξακολουθούν να είναι μειονότητα αλλά που δεν μπορούν να πιστέψουν
ότι η Αμερική χρησιμοποίησε τελικά την επαναστατική της ισχύ στον αραβικό
κόσμο.

Δεύτερο είναι το σοκ των Αράβων της σιωπηλής πλειοψηφίας. Αυτοί αναγνωρίζουν
πως φάνηκε η επαναστατική πλευρά της αμερικανικής ισχύος μόνο που θεωρούν πως
η αναταραχή του status quo δεν στοχεύει στον ξεσηκωμό του αραβικού κόσμου αλλά
στην υποταγή του στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθυμίες. Αυτό είναι και το
κυρίαρχο θέμα των αραβικών Μέσων: Αυτός ο πόλεμος αποτελεί μία ακόμα εκδοχή
της αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού.

Υπάρχει όμως και μια τρίτη σχολή: οι Αιγύπτιοι αξιωματούχοι που είναι
ενστικτωδώς περισσότερο φιλοαμερικανοί αλλά νιώθουν σοκ που η ομάδα Μπους
χρησιμοποιεί την επαναστατική της δύναμη για να μεταμορφώσει το Ιράκ.

Ο καθηγητής Μοχάμεντ Καμέλ του Πανεπιστημίου του Καΐρου θυμήθηκε πως όταν το
1975 επισκέφθηκε ο Νίξον την Αίγυπτο, η κυβέρνηση είχε υποχρεώσει χιλιάδες
κόσμου να βγουν στον δρόμο και να τον υποδεχτούν. Ο Νίξον είχε τότε πει:
«Μπορεί να εξαναγκάσεις τον κόσμο να βγει να υποδεχτεί έναν ξένο ηγέτη, αλλά
δεν μπορείς να τον υποχρεώσεις να χαμογελά».