Χέρι – χέρι ΗΠΑ και Τουρκία

Με έναν αμερικανοτουρκικό συμβιβασμό, που απέτρεψε το διαζύγιο στις σχέσεις
Ουάσιγκτον – Άγκυρας, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ έφθασε
στις Βρυξέλλες, όπου φιλοδοξεί να γεφυρώσει, έστω και εν μέρει, το χάσμα
μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης που έχει προκαλέσει ο πόλεμος.

Κόλιν Πάουελ και Αμπντουλάχ Γκιουλ συμφώνησαν να επιτρέπεται στα αμερικανικά αεροπλάνα που βρίσκονται σε κίνδυνο, καθώς και σε Αμερικανούς που έχουν τραυματισθεί, να προσγειωθούν στην Τουρκία

Η τουρκική ηγεσία συμφώνησε να ενισχύσει την υποστήριξή της στις αμερικανικές
στρατιωτικές επιχειρήσεις στον πόλεμο κατά του Ιράκ, επιτρέποντας τη χρήση των
τουρκικών εδαφών για τον ανεφοδιασμό του αμερικανικού στρατού που δρα στο
Βόρειο Ιράκ σε τρόφιμα, καύσιμα και άλλες απαραίτητες προμήθειες.

Η Τουρκία συμφώνησε επίσης για πρώτη φορά να επιτρέψει στα αμερικανικά
αεροπλάνα που βρίσκονται σε κίνδυνο καθώς και σε Αμερικανούς που έχουν
τραυματισθεί να προσγειωθούν στην Τουρκία, μολονότι οι πληροφορίες αναφέρουν
πως αυτό ήδη γίνεται ατύπως.

Η συμφωνία επήλθε έπειτα από ολοήμερες διαπραγματεύσεις και σύμφωνα με τον
Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ, δεν απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη του
Κοινοβουλίου της χώρας του. Πάντως, ασάφειες όσον αφορά την τουρκική βοήθεια
εξακολουθούν να υπάρχουν ­ αν ο ανεφοδιασμός, για παράδειγμα, θα περιλαμβάνει
και όπλα ή όχι.

Τα ανταλλάγματα

Το πιο ενδιαφέρον, ωστόσο, στοιχείο του χθεσινού συμβιβασμού είναι τα
ανταλλάγματα που πήρε η Τουρκία. Έτσι, όπως είπε ο κ. Πάουελ, ΗΠΑ και Τουρκία
θα συγκροτήσουν μια επιτροπή παρακολούθησης που θα επιβλέπει την κατάσταση στα
σύνορα με το Ιράκ, ώστε να διασφαλίζεται πως δεν θα συντρέχει λόγος να
περάσουν μαζικά τα τουρκικά στρατεύματα στο Βόρειο Ιράκ.

Η Άγκυρα έχει δηλώσει πως θα περάσει τα σύνορα εάν διαπιστωθεί μαζική εισροή
προσφύγων, εάν υπάρξει τρομοκρατική ενέργεια εις βάρος της Τουρκίας
προερχόμενη από το Βόρειο Ιράκ, εάν υπάρξει εξέγερση του κουρδικού πληθυσμού
στην περιοχή ή εάν δεχθούν επιθέσεις οι τουρκόφωνοι του Βόρειου Ιράκ.

Η νέα αυτή ομάδα παρακολούθησης θα συμβάλει στο να κρίνει εάν κάποιος από τους
φόβους της Τουρκίας είναι δικαιολογημένος και άρα η Αγκυρα μπορεί να εισέλθει
στο Ιράκ. Όμως, κατά τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, θα χρειασθεί κάπου μια
εβδομάδα ακόμη για να αποφασισθεί ποια θα είναι η σύνθεση της επιτροπής
παρακολούθησης.

Ο Πάουελ ζητάει σήμερα τη συνδρομή της Ευρώπης

Στις Βρυξέλλες, σήμερα, ο κ. Πάουελ θα συναντηθεί με την κοινοτική
τρόικα – δηλαδή, τον Γιώργο Παπανδρέου, τον Χαβιέ Σολάνα και τον Κρις Πάτεν.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν περιέλθει στην ελληνική προεδρία, ο κ.
Πάουελ θα ζητήσει τη συνδρομή της Ένωσης στην ανθρωπιστική βοήθεια και στην
ανοικοδόμηση στο Ιράκ, κάτι στο οποίο οι Βρυξέλλες δεν έχουν αντίρρηση, εφόσον
είναι υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Αντιστοίχως, από τους Συμμάχους θα ζητήσει τη συμβολή του ΝΑΤΟ στις
μεταπολεμικές επιχειρήσεις. Η ελληνική πλευρά πιστεύει ότι τόσο η Συμμαχία όσο
και η Ελλάδα θα πρέπει να μετάσχουν σε αυτό το μεταπολεμικό εγχείρημα, υπό την
προϋπόθεση πάντα ότι θα είναι υπό την «ομπρέλα» του ΟΗΕ.

Ο προεδρεύων του Συμβουλίου υπουργών, Γιώργος Παπανδρέου, συναντήθηκε χθες το
βράδυ στο Παρίσι με τον Γάλλο ομόλογό του κ. ντε Βιλπέν προκειμένου να γίνει
προεργασία της συζήτησης με τον Αμερικανό υπουργό. Ακόμη, οι δύο υπουργοί
συζήτησαν και τη λεγόμενη «τετραμερή» Σύνοδο Κορυφής της 28ης Απριλίου, όπου
Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία και Λουξεμβούργο θα συζητήσουν την ευρωπαϊκή άμυνα.
Όμως, Ιταλοί και Ισπανοί – αμφότεροι φιλοαμερικανοί – έχουν ζητήσει τη
διεύρυνση της συνάντησης με άλλες χώρες. Έτσι, το…. μπαλάκι πέφτει και πάλι
στην ελληνική προεδρία, που θα πρέπει να αποφύγει άλλη μια διαμάχη στους
κόλπους των «15».

Ο κ. Παπανδρέου συνομίλησε για τα ίδια θέματα και με τον Γερμανό υπουργό
Εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ, ενώ το θέμα της εμπλοκής του ΟΗΕ στην «επόμενη μέρα»
αποτέλεσε και το αντικείμενο τηλεφωνικής συζήτησης του κ. Παπανδρέου με τον
γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν.

Μας «έστησε» ο Γκορ

Γιατί δεν ήλθε ο κ. Αλ. Γκορ στην Αθήνα; Ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ
επρόκειτο χθες να μιλήσει στο ετήσιο συνέδριο του «Εκόνομιστ», που γίνεται
φέτος στον Αστέρα της Βουλιαγμένης. Τελικά όμως η επικοινωνία του με τους
συνέδρους περιορίστηκε σε μία τηλεδιάσκεψη. Επίσημη εξήγηση δεν δόθηκε – οι
σύνεδροι έμαθαν απλώς ότι επρόκειτο για μία απουσία της τελευταίας στιγμής.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες συνέστησαν στον
πρώην αντιπρόεδρο να αποφύγει το ταξίδι, λόγω του αντιαμερικανικού κλίματος
στην ελληνική κοινή γνώμη. Μάλιστα, του διεμήνυσαν ότι η παρουσία του θα
μπορούσε να τροφοδοτήσει διαδηλώσεις διαμαρτυρίας. Παρών ήταν ο πρώην
εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, κ. Τζ. Ρούμπιν – που δήλωσε προκλητικά ότι
«αν ακούγαμε την ελληνική κοινή γνώμη ο Μιλόσεβιτς θα ήταν ακόμα πρόεδρος της
Σερβίας και στη Βοσνία θα σφάζονταν»!

Στην τηλεπαρέμβασή του, ο κ. Αλ Γκορ είπε ότι αν είχε κερδίσει ο ίδιος στις
προεδρικές εκλογές θα ανέτρεπε τον Σαντάμ Χουσεΐν με «άλλο τρόπο». Ταυτόχρονα
όμως δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ έχουν το δικαίωμα της αυτοάμυνας».