Όψεις Δικαιοσύνης (3)

Υποστηρίζοντας την άποψη ότι η Δικαιοσύνη αποτελεί μηχανισμό εξασφάλισης της
κοινωνικής συνοχής και, παράλληλα, της κοινωνικής χειραγώγησης και
επιχειρηματολογώντας ότι η Δικαιοσύνη αντανακλά ευρύτερους πολιτικούς
συσχετισμούς είναι αναγκαίο να διευκρινίσω το εξής: Η Δικαιοσύνη, όπως εξάλλου
κάθε πολιτικός θεσμός και ιδεολογικός μηχανισμός, δεν αποτελεί προσχηματικό
τέχνασμα του αστικού καθεστώτος προκειμένου να εξασφαλίζει την υπακοή και την
πειθαρχία των υπηκόων του. Ακόμα κι όταν λειτουργεί ως φύλλο συκής και
νομιμοποιητικός μηχανισμός αυταρχικών πολιτικών, ακόμα και τότε συμπυκνώνει το
σημείο ισορροπίας του συνολικού κοινωνικού και πολιτικού ανταγωνισμού, τη
δυνατότητα δηλαδή των κυρίαρχων τάξεων και της πολιτικής εξουσίας ή,
αντίστοιχα, των υποτελών τάξεων και των οργανώσεών τους να προωθούν τις
επιδιώξεις τους και να διευρύνουν τους χώρους ελευθερίας της δράσης τους. Με
αυτή την έννοια, η Δικαιοσύνη μπορεί σήμερα να λειτουργεί με τρόπο ριζικά
διαφορετικό απ’ αυτόν που ασκούνταν πριν από μία δεκαετία.

Τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι τα δικαιώματα δεν αποτελούν μόνο παραχωρήσεις
ενσωματωτικού χαρακτήρα των κυρίαρχων προς τους κυριαρχουμένους, αλλά και
δυνατότητα διεκδίκησης των αιτημάτων των δεύτερων απέναντι στους πρώτους,
εφαλτήριο χειραφέτησης και απελευθέρωσης. Γι’ αυτό η απονομή Δικαιοσύνης, όσο
κι αν αποκλίνει από τον ρόλο και τις πρακτικές της (αστικής) Δικαιοσύνης,
πρέπει να διεκδικείται και σ’ αυτό το πεδίο, όχι μόνο με την έννοια της
κατάργησης αντιδημοκρατικών νόμων αλλά και με τον στόχο έκδοσης δικαστικών
αποφάσεων, οι οποίες, ακόμα και αν απέχουν παρασάγγας από την απόδοση
κοινωνικής δικαιοσύνης, τουλάχιστον λειτουργούν ως ανάχωμα του κρατικού
αυταρχισμού.

Τούτων δοθέντων, οι τρόποι που η Δικαιοσύνη αντιμετωπίζει την υπόθεση της 17Ν
είναι πολλαπλώς ανησυχητικοί. Η πολιτική εξουσία έχει φροντίσει με τον
«αντιτρομοκρατικό» νόμο και άλλες νομοθετικές ρυθμίσεις φωτογραφικού χαρακτήρα
να συγκροτήσει το πλαίσιο αποπολιτικοποίησης και απαξίωσης της εν λόγω
υπόθεσης· το δικαστήριο όχι απλώς με τις ήδη ειλημμένες αποφάσεις του
νομιμοποίησε τα προαναφερθέντα αντιδημοκρατικά μέτρα, αλλά αποδέχεται την
εξέταση ενός κατηγορητηρίου, στη σύνταξη του οποίου ο δικαστικός παράγοντας
(οι αρμόδιοι ανακριτές) επικύρωσε απλώς τους αστυνομικούς ισχυρισμούς,
επιδιώξεις και σκοπιμότητες.

Νομίζω, λοιπόν, ότι βεβαίως είναι πολιτικά επικίνδυνη η διεξαγωγή της δίκης
της 17Ν όχι από Μεικτό Ορκωτό Κακουργιοδικείο και με επιλεγμένους δικαστές,
καθώς και η οκτάμηνη κράτηση των κατηγορουμένων σε συνθήκες απομόνωσης, αλλά
εξίσου επικίνδυνη είναι και η δίωξη ανθρώπων με παντελώς απόντα ή προκλητικώς
ανεπαρκή στοιχεία όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις των Γ. Σερίφη, Θ. Ψαραδέλλη,
Αγγ. Σωτηροπούλου, Ν. και Αν. Παπαναστασίου, Ηρ. Κωστάρη και Α. Γιωτόπουλου.

Ο Νίκος Γιαννόπουλος είναι μέλος του Δικτύου για τα Πολιτικά και
Κοινωνικά Δικαιώματα.