Όψεις δικαιοσύνης (2)

Ισχυρίστηκα στις χθεσινές «Αρθρώσεις και… εξαρθρώσεις» ότι η Δικαιοσύνη –
και ειδικότερα ο τιμωρητικού χαρακτήρα σωφρονισμός – λειτουργεί ως μηχανισμός
εξασφάλισης της κοινωνικής συνοχής και, παράλληλα, εμπέδωσης της κοινωνικής
χειραγώγησης.

Τα τελευταία χρόνια – όχι μόνο στην Ελλάδα – έχει αναπτυχθεί μια ολόκληρη
ρητορική περί την αυθεντία της Δικαιοσύνης, τον ρόλο της ως «υπερπολιτικού»
θεσμού, που μοναδικό σκοπό έχει την απονομή Δικαιοσύνης ανεξάρτητα – ή, για
την ακρίβεια, σε αντίθεση – με πολιτικές σκοπιμότητες και ταξικά συμφέροντα.
Συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Την περίοδο που η Δικαιοσύνη εμφανίζεται να
αυτονομείται από την πολιτική και η φιλολογία περί τον αυτοτελή ρόλο της ως
της μόνης «αδιάφθορης» και «δίκαιης» εξουσίας απογειώνεται, η δικαστική
εξουσία γίνεται απροκάλυπτα ταξική, τείνει να ταυτιστεί με τις επιδιώξεις των
πολιτικών και οικονομικών ελίτ, αυταρχοποιείται και συντηρητικοποιείται σε
σημεία πρωτοφανή για τη μεταπολεμική πραγματικότητα ενώ, ιδιαίτερα στους
τομείς της κοινωνικής και πολιτικής παραβατικότητας, λειτουργεί απολύτως
παραπληρωματικά με την Αστυνομία.

Έτσι οι κυρίαρχες πολιτικές της «ασφάλειας» και της «μηδενικής ανοχής»
καθορίζουν τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, η οποία πρωταγωνιστεί στην αυταρχική
και ρατσιστική αντιμετώπιση των μεταναστών/τριών (αλλοδαποί οδηγούνται στις
φυλακές για λόγους που σε περιπτώσεις ημεδαπών δεν δικαιολογούν καν δίωξη), η
νεοφιλελεύθερη αντικοινωνική πολιτική των κυβερνήσεων νομιμοποιείται
απροκάλυπτα από τη δικαστική εξουσία, που αποφαίνεται ότι όλες οι απεργιακές
κινητοποιήσεις είναι παράνομες και καταχρηστικές, ενώ η αντιτρομοκρατική
στρατηγική υπηρετείται ολοσχερώς όχι μόνον από το ζοφερό πλέγμα
«αντιτρομοκρατικών» νόμων, διακρατικών συμβάσεων έκδοσης «υπόπτων» και
αντιδημοκρατικών δικαστικών πρακτικών, αλλά και από ένα συνολικό
νομικοπολιτικό κλίμα απαξίωσης της κοινωνικής αντίστασης και
«εγκληματοποίησης» ριζοσπαστικών πολτικών πρακτικών.

Υποστηρίζω, λοιπόν, ότι η Δικαιοσύνη επηρεάζεται από την αυταρχική οπτική
αντιμετώπισης των κοινωνικών προβλημάτων που προκαλεί η νεοφιλελεύθερη
πολιτική και πρωταγωνιστεί, ως κρατικός θεσμός και ιδεολογικός μηχανισμός,
στην επιχείρηση συρρίκνωσης των κοινωνικών δικαιωμάτων και των χώρων
ελευθερίας των υποτελών τάξεων.

Ο Νίκος Γιαννόπουλος είναι μέλος του Δικτύου για τα Πολιτικά και
Κοινωνικά Δικαιώματα.