Πόσο ψηλά πετάει ο Σούπερμαν;

«Κύριε Χουλκ, σύμφωνα με τους υπολογισμούς μου, δεν νομίζω ότι μπορείτε με
ένα πήδημα να φθάσετε σε ύψος 10.000 μέτρων, όπου πετάνε τα αεροπλάνα. Για να
πετύχετε κάτι τέτοιο θα έπρεπε η ταχύτητα “εκτόξευσής” σας να ήταν τέσσερις
φορές μεγαλύτερη από την ταχύτητα του ήχου. Αυτό όμως θα έκανε… κομματάκια
οποιονδήποτε άνθρωπο, επομένως, κάτι δεν μας λέτε καλά…».

Τζέιμς Κακάλιος: Εισήγαγε στο Πανεπιστήμιο μάθημα με τίτλο: «Όλα όσα ξέρω για τις επιστήμες, τα έμαθα διαβάζοντας κόμικς»

Σίγουρα, στην πραγματικότητα, όποιος επιχειρούσε να εκτοξευτεί με τέτοια
ταχύτητα σ’ ένα τόσο μεγάλο ύψος θα πάθαινε τα ίδια και χειρότερα! Όμως, ο
Χουλκ δεν είναι ένας απλός άνθρωπος, αλλά ένας σουπερ-ήρωας των «Μάρβελ
Κόμικς». Και στον κόσμο που ζει μπορεί να κάνει ακόμα πιο θαυμαστά
κατορθώματα. Οι σουπερ-ήρωες εξακολουθούν να γοητεύουν με τις περιπέτειές τους
εκατομμύρια παιδιά σε κάθε γωνιά του πλανήτη μας. Μόνον, όμως, τα παιδιά;
Μάλλον όχι.

Σούπερ – καθηγητής. Ο Τζέιμς Κακάλιος είναι καθηγητής Φυσικής στο
Πανεπιστήμιο της Μινεσότας. Πέραν τούτου όμως, είναι και φανατικός λάτρης των
κόμικς με σουπερ-ήρωες. Από τον καιρό που ο ίδιος ήταν φοιτητής φρόντιζε πάντα
να αγοράζει κάθε εβδομάδα τις περιπέτειες του Σούπερμαν, του Κάπτεν Αμέρικα,
του Άιρον Μαν, των Χ-ΜΕΝ και τόσων άλλων. Έτσι, όταν έγινε καθηγητής σκέφθηκε
κάτι πρωτότυπο: «Αφού οι φοιτητές μου είναι φαν των κόμικς, γιατί όταν τούς
διδάσκω Φυσική να μην τους ζητώ να ερμηνεύουν τις ξεχωριστές δυνατότητες που
έχει ο κάθε σουπερ-ήρωας με βάση τις αρχές και τους νόμους της επιστήμης που
γνωρίζουμε σήμερα;».

Έτσι λοιπόν κάποια στιγμή, ο Κακάλιος εισήγαγε στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότας
ένα μάθημα με τίτλο: «Όλα όσα ξέρω για τις επιστήμες, τα έμαθα διαβάζοντας
κόμικς». Γρήγορα όμως αποδείχτηκε ότι οι φοιτητές θα έπρεπε να ξέρουν κάτι
περισσότερο από Φυσική για να εξηγήσουν το πέταγμα του Σούπερμαν, την αντοχή
του ιστού του Σπάιντερμαν ή το αστραπιαίο τρέξιμο του Φλας. Οι ασκήσεις του
καθηγητή απαιτούν γνώσεις για τους νόμους του Νεύτωνα, τις αρχές της αντοχής
υλικών, της θερμοδυναμικής, της κβαντικής μηχανικής, ακόμη και της Χημείας.

Για παράδειγμα, ένα πρόβλημα που είχε θέσει ο καθηγητής στους φοιτητές του
είχε σχέση με τον Σούπερμαν. Στα πρώτα τεύχη των εικονογραφημένων περιπετειών
του, που είχαν κυκλοφορήσει στην Αμερική, ο Σούπερμαν είχε τη δυνατότητα να
κάνει άλματα ύψους μισού μιλίου αφού η βαρύτητα στη Γη ήταν πολύ μικρότερη από
εκείνη που υπήρχε στην πατρίδα του σουπερ-ήρωα, τον πλανήτη Κρύπτον.

Ο Κρύπτον. Οι φοιτητές του Κακάλιος έλαβαν υπ’ όψιν τους τις αρχές που
διέπουν την κίνηση και τη βαρύτητα και υπολόγισαν ότι ο πλανήτης Κρύπτον, με
βάση τις δυνατότητες του Σούπερμαν, θα έπρεπε να είχε ακτίνα 8 φορές
μεγαλύτερη από εκείνη της Γης. Το συμπέρασμα αυτό, στο μεταξύ, το
πληροφορήθηκε ένας καθηγητής Αστρονομίας, συνάδελφος του Κακάλιος, ο οποίος
παρατήρησε ότι δεν θα ήταν δυνατό να υπάρχει ένας πλανήτης με τόσο μεγάλη
μάζα, «οπότε να ένας πειστικός λόγος που ο Κρύπτον εξερράγη!».

Η διδασκαλία, πάντως, της Φυσικής με τη βοήθεια δεκάδων περιοδικών κόμικς δεν
αποσκοπεί στο να κάνει μόνο πιο δελεαστικό το μάθημα, σύμφωνα με τον Τζέιμς
Κακάλιο. Πιστεύει ότι οι εικογραφημένες περιπέτειες εξασκούν την κριτική
ικανότητα των φοιτητών, καθώς πίσω από κάθε τους κατόρθωμα προσπαθούν να
διαπιστώσουν την ύπαρξη μιας τεκμηριωμένης επιστημονικής εξήγησης. «Η κριτική
ικανότητα», λέει ο ίδιος, «είναι πολύ προτιμότερη από την ξερή αποστήθιση μιας
σειράς εξισώσεων. Και αυτή, άλλωστε, ήταν μια αρχή την οποία προσπαθούσα
πάντοτε να περνάω στους φοιτητές μου».

Ο ιστός του Ανθρώπου – Αράχνη

Ο Σπάιντερμαν έχει γίνει αρκετές φορές αντικείμενο προβληματισμού για τους φοιτητές

Ένας από τους πιο γνωστούς σουπερ-ήρωες είναι ο Σπάιντερμαν, ο οποίος
χρωστάει τις «ακροβατικές» του ικανότητες στο τσίμπημα μιας αράχνης. Ένα από
τα ερωτήματα που είχε θέσει ο Κακάλιος προς τους φοιτητές του ήταν να
διαπιστώσουν αν ο ιστός που εκτοξεύει από το χέρι του μπορεί να συγκρατήσει το
βάρος του την ώρα που στριφογυρίζει γύρω από τους ουρανοξύστες. Οι φοιτητές θα
στηρίζονταν στην υπόθεση ότι ο ιστός του Σπάιντερμαν είναι τόσο γερός όσο και
το μετάξι της αράχνης. Μία άλλη άσκηση είχε να κάνει με τον σουπερ-ήρωα Φλας
και την ικανότητά του να τρέχει σαν αστραπή. Το ερώτημα εδώ ήταν αν θα
μπορούσε κανείς τρέχοντας με τη σουπερ-ταχύτητα του Φλας να πηδάει από κτίριο
σε κτίριο ή να διασχίζει τον ωκεανό. Πολύ περισσότερο, μάλιστα, οι φοιτητές θα
έπρεπε να υπολογίζουν κάθε πότε θα έπρεπε να τρώει ο Φλας και τι ποσότητες
ώστε να μπορεί να έχει τέτοια ενέργεια!

Εξαίρεσαν τον… Μπάτμαν

Ο Μπάτμαν είναι ένας από τους ελάχιστους σουπερ-ήρωες που δεν υποβλήθηκε
στο… crash-test των φοιτητών του Πανεπιστημίου της Μινεσότας. Ίσως επειδή,
πέραν των τεχνολογικά εξελιγμένων συσκευών που χρησιμοποιεί για να
αντιμετωπίζει τους κακοποιούς στο Γκόθαμ Σίτι, η… φύση δεν τον προίκισε και
με σουπερ-δυνάμεις. Ο Τζέιμς Κακάλιος, πάντως, τρέφει ιδιαίτερη συμπάθεια προς
τον αρχηγό των Χ-ΜΕΝ, τον καθηγητή Ριντ Ρίτσαρντς, που αποκαλείται και ως «Ο
κ. Φανταστικός». «Είναι ο πιο έξυπνος απ’ όλους τους χαρακτήρες των “Μάρβελ
Κόμικς” και πολύ συχνά χρησιμοποιεί τις επιστημονικές του γνώσεις για να
ανατρέψει άσχημες καταστάσεις».

Επιμέλεια: Εύη Ελευθεριάδου – Στέφανος Κρίκκης