Μπαλέτο βλεμμάτων

Την κοιτάει με νόημα. Τον κοιτάει με νόημα. Ο θεατής καλείται να εξαγάγει
συμπεράσματα. Να ψυχολογήσει τα βλέμματα. Να γεμίσει τη σιωπή με ανείπωτες,
πλην όμως βαρύνουσας σημασίας, λέξεις. Λέξεις που δεν λέγονται. Υποτίθεται πως
εξυπονοούνται.

Το «μπαλέτο βλεμμάτων» πρωταγωνίστησε τις πρώτες μέρες της δίκης στην,
τηλεοπτική κυρίως, σχολιογραφία. Υψηλοί τόνοι στην αφήγηση, περιγραφικές
κορόνες.

«Το μόνο βλέμμα ειρωνείας που διακρίναμε ήταν αυτό του Σάββα Ξηρού».

Πώς το διαπιστώσατε;

«Μειδιούσε…».

Ή αλλού:

«Με κοιτάζει περίπου 7-8 δευτερόλεπτα. Περίμενα να κάνει κάποιο νεύμα. Με
κοίταξε εντελώς ψυχρά. Πάγωσε το αίμα μου». «Τις λίγες φορές που έστρεψε το
βλέμμα του ήταν για να συναντήσει αυτό της συντρόφου του». «Όλοι οι
κατηγορούμενοι προσήλθαν με ψύχραιμο βλέμμα».

Τι σημαίνει ένα βλέμμα; Μπορεί πάρα πολλά. Μπορεί και τίποτα. Ένα βλέμμα έχει
το ηχόχρωμα της σιωπής. Μπορεί να ερμηνευθεί με άπειρους τρόπους. Μπορεί
κανένας από αυτούς να μην είναι αξιόπιστος. Άλλωστε, πρόκειται για βλέμματα
που ανταλλάσσονται σε δημόσιο χώρο, σε στιγμές έντασης. Με τους φωτορεπόρτερ
να φωτογραφίζουν. Με τους δημοσιογράφους να αλιεύουν εντυπώσεις. Με τους
σκιτσογράφους να ξύνουν τα μολύβια τους.

Βέβαια, η εντυπωσιολογία παράγει εύκολο λόγο. Καταπίνεται αμάσητη. Κολυμπάει
στον αφρό. Προσφέρει εύπεπτη ψυχολογία. Καταναλώνεται χωρίς πολλά πολλά.

Ο ποιητής στη Μαρία Νεφέλη κάνοντας Πρωινή γυμναστική,
σημειώνει:

«Ανοιχτό παράθυρο. Τριγύρω παρτέρια.

Ευθύ το σώμα. Τεντωμένα τα χέρια.

Ένα-δύο-τρία: ζωή μου αγία σμικρύνω την ψυχολογία».

Ίσως χρειάζεται να σμικρύνουμε την ψυχολογία και τα παρελκόμενα σχόλια. Ένα
βλέμμα, όσο και να το αποδομήσουμε, παραμένει σιωπηλό. Η σιωπή μπορεί να είναι
ένα κι αυτή είδος λόγου, αρκεί να μη βιαστούμε να την ερμηνεύσουμε. Ούτε να
την υπομνηματίσουμε με ευφάνταστες – και ιδιαιτέρως ομιλητικές – λεζάντες.

Η Σοφία Νικολαΐδου είναι πεζογράφος.