Πυξίδα για το οικογενειακό

Τι πραγματικά ισχύει με τα οικογενειακά επιδόματα στον ιδιωτικό τομέα,
στους δημοσίους υπαλλήλους και στους συνταξιούχους. Οι ερωτήσεις και οι
αιτήσεις ενδιαφερομένων πέφτουν βροχή. Οι απαντήσεις ακολουθούν.

Στα επιδόματα… η Ελλάδα αναστενάζει. Οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι συνταξιούχοι
του Δημοσίου αλλά και οι συνταξιούχοι του ΙΚΑ ασχολούνται αυτή την περίοδο με
τα οικογενειακά επιδόματα, με δικαστικές προσφυγές για τη διεκδίκησή τους, με
αιτήσεις στις αρμόδιες υπηρεσίες για τη χορήγησή τους αλλά και με την ελπίδα
ότι θα εισπράξουν σύντομα (και αναδρομικά) ένα σεβαστό ποσό. Οι ερωτήσεις και
οι αιτήσεις για την καταβολή των επιδομάτων βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη,
ενώ οι υπηρεσίες των ασφαλιστικών ταμείων, του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους
αλλά και τα δικηγορικά γραφεία καθημερινά βομβαρδίζονται από ερωτήσεις των
ενδιαφερομένων.

Τα «ΝΕΑ» ξετυλίγουν το κουβάρι της σύγχυσης που επικρατεί μεταξύ των
εργαζομένων και των συνταξιούχων για την κατάσταση με τα οικογενειακά
επιδόματα.

Ιδιωτικός τομέας: 10% στον καθένα

Σε κάθε έγγαμο εργαζόμενο άνδρα και σε κάθε έγγαμη εργαζόμενη γυναίκα,
χορηγείται επίδομα γάμου 10% στο ακέραιο για τον καθένα, εφόσον πρόκειται για
τον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή στο πεδίο ισχύος των ΕΓΣΣΕ (Εθνικών Γενικών
Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας), που υπογράφει η ΓΣΕΕ με τις αντίστοιχες
εργοδοτικές οργανώσεις. Το επίδομα γάμου υπολογίζεται επί του κατώτατου ορίου
του βασικού μισθού ή βασικού ημερομισθίου, του οριζόμενου από την εκάστοτε
ισχύουσα οικεία συλλογική σύμβαση, απόφαση διαιτησίας ή άλλες διατάξεις και
δεν συμψηφίζεται προς τις τυχόν υπέρτερες των κατωτάτων ορίων πράγματι
καταβαλλόμενες αποδοχές. Το καθεστώς αυτό ισχύει στην τελική μορφή του ήδη από
τη δημοσίευση της ΕΓΣΣΕ του 1988. Πρόσφατα η ΓΣΕΕ ζήτησε με επιστολή της από
το υπουργείο Εργασίας να προωθηθούν κυβερνητικές πρωτοβουλίες και για τη
νομοθετική άρση των όποιων ανισοτήτων εμπεριέχονται σε διατάξεις νόμων που
αφορούν εργαζομένους και συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα, ως προς την
καταβολή του οικογενειακού επιδόματος και στους δύο συζύγους.

Εδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι στην περίπτωση που, με τη συλλογική σύμβαση
εργασίας, δεν υπάρχει υποχρέωση του εργοδότη για καταβολή επιδόματος τέκνων, ο
εργαζόμενος δικαιούται σχετικό επίδομα από τον Διανεμητικό Λογαριασμό
Οικογενειακών Επιδομάτων Μισθωτών (ΔΛΟΕΜ) του ΟΑΕΔ. Όμως το πρόβλημα με τον
ΔΛΟΕΜ είναι ότι χορηγεί επίδομα μόνο στον ένα γονέα, με τον ισχυρισμό ότι το
επίδομα αυτό δεν είναι μισθός. Η ΓΣΕΕ θεωρεί ότι κακώς δεν θεωρείται μισθός το
επίδομα του ΔΛΟΕΜ, διότι, κατά το μέτρο που τα οικογενειακά επιδόματα του
ΔΛΟΕΜ συμπληρώνουν την έλλειψη αντίστοιχης υποχρέωσης από τον εργοδότη, θα
έπρεπε να θεωρούνται ότι αποτελούν μισθό ως προς τις έννομες συνέπειες.

Δημόσιοι υπάλληλοι: Εν αναμονή αναδρομικών

Μέχρι τον Ιούλιο του 2002, το πρόβλημα υπήρχε με το Δημόσιο (ΝΠΔΔ ή
ΟΤΑ), που αρνείτο να καταβάλει οικογενειακό επίδομα, εάν ο (η) άλλος σύζυγος
εργαζόταν στον ιδιωτικό (ή δημόσιο) τομέα, οπότε (υποχρεωτικά) το έπαιρνε από
τον ιδιώτη εργοδότη, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα. Συναφές πρόβλημα είναι ότι
στην πιο πάνω περίπτωση ο νόμος δεν προέβλεψε αναδρομική καταβολή του
οικογενειακού επιδόματος (πριν από τον Ιούλιο του 2002) και έτσι οι υπάλληλοι
του Δημοσίου διεκδικούν τα αναδρομικά διετίας, που είναι το όριο παραγραφής
των σχετικών αξιώσεών τους. Έχουν κατατεθεί χιλιάδες προσφυγές και το
υπουργείο Οικονομικών εξετάζει τον τρόπο καταβολής των αναδρομικών. Το σενάριο
που συζητείται είναι να καταβληθούν τα αναδρομικά (σε όλους τους δικαιούχους
δημόσιους υπαλλήλους και πολιτικούς συνταξιούχους, ανεξάρτητα εάν κατέθεσαν
προσφυγή ή αίτηση) σε τρεις δόσεις, αρχής γενομένης από το 2004. Ενδέχεται οι
σχετικές αυξήσεις να συμψηφιστούν με το νέο μισθολόγιο. Οι προθέσεις του
υπουργείου Οικονομικών θα ξεκαθαρίσουν στη νέα συνάντηση που θα έχει εντός του
Μαρτίου με την ηγεσία της ΑΔΕΔΥ.

Συνταξιούχοι: Ανισότητα στο ΙΚΑ

Η καταβολή των αναδρομικών του οικογενειακού επιδόματος στους
συνταξιούχους του δημοσίου έχει να κάνει με την απόφαση του υπουργείου
Οικονομικών για τον τρόπο καταβολής τους και στους εν ενεργεία υπαλλήλους.

Διευκρινίζεται ότι τα αναδρομικά θα καταβληθούν ανεξάρτητα εάν ο δικαιούχος
έχει προσφύγει στη Δικαιοσύνη.

Στον ιδιωτικό τομέα η ανισότητα αφορά την καταβολή επιδόματος γάμου στη
σύνταξη λόγω γήρατος ή αναπηρίας. Ήδη δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι του ΙΚΑ με
αιτήσεις τους ζητούν την καταβολή του επιδόματος.

Τι λέει η διοίκηση

Από την πλευρά της, η διοίκηση του ΙΚΑ ανακοίνωσε ότι η στάση της στο όλο θέμα
θα εξαρτηθεί από την τελική απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας, κάτι που
αναμένεται προς τα τέλη του έτους. Ήδη η διοίκηση του ΙΚΑ έχει ασκήσει έφεση
σε πρωτόδικη απόφαση που δικαίωσε συνταξιούχο για τα αναδρομικά του
επιδόματος.

Διευκρινίζεται ότι με τα ισχύοντα (Νόμος 825/78) το ποσό της σύνταξης λόγω
αναπηρίας ή γήρατος (ΙΚΑ) προσαυξάνεται:

* Για τη σύζυγο εφόσον δεν εργάζεται ή δεν είναι συνταξιούχος
ασφαλιστικού οργανισμού ή ΝΠΔΔ ή του Δημοσίου.

* Για τον σύζυγο εφόσον είναι ανάπηρος και άπορος.

* Για τα παιδιά εφόσον είναι άγαμα, δεν εργάζονται, δεν παίρνει γι’
αυτά προσαύξηση ο άλλος σύζυγος ή δεν παίρνουν τα ίδια σύνταξη από αλλον
ασφαλιστικό οργανισμό ή ΝΠΔΔ ή το Δημόσιο.

Η αντίρρηση της ΓΣΕΕ

Επισημαίνεται ότι η ΓΣΕΕ θεωρεί απαραίτητη τη νομοθετική ρύθμιση για την άρση
της ανισότητας που υπάρχει στους συνταξιούχους. Κατά τη ΓΣΕΕ η ανισότητα αφορά
την καταβολή επιδόματος γάμου στη σύνταξη λόγω γήρατος ή αναπηρίας.

Η πρόταση νόμου της ΓΣΕΕ αποβλέπει σε ομοιόμορφη ρύθμιση ως προς αυτή την
ασφαλιστική παροχή.

Το σχετικό άρθρο – παρατηρεί η ΓΣΕΕ – αναφέρεται μόνο σε άνδρα συνταξιούχο,
αποτυπώνοντας την ελληνική πραγματικότητα στα χρόνια του ’50, αν και το ίδιο
το ΙΚΑ ερμηνεύοντας επιεικώς το άρθρο δεν κάνει διακρίνεις στην πράξη μεταξύ
άνδρα και γυναίκας συνταξιούχου. Εξάλλου – κατά τη ΓΣΕΕ – το ίδιο άρθρο
προφανώς αναφέρεται στον εν ζωή έτερο των συζύγων που έχει καταστεί σύζυγος με
νόμιμο γάμο. Επομένως υπάρχει μία ακόμη ανισότητα αδικαιολόγητη, με την
εξαίρεση του (της) συνταξιούχου, που είναι σε διάσταση ή είναι χήρος – χήρα.

Το καθεστώς αυτό του ΙΚΑ ακολουθούν και άλλα Ταμεία συντάξεως μισθωτών, ενώ
άλλα το καταβάλλουν χωρίς τους ως άνω περιορισμούς. Επίσης σύμφωνα με τους
κανονισμούς των Ταμείων άλλα προσμετρούν στον συντάξιμο μισθό τα επιδόματα
γάμου, άλλα όχι, με τρόπο που ενδέχεται να επηρεάζει το ύψος του ποσού της
βασικής σύνταξης που προκύπτει.