Δρόμοι

Ο Ασόκα…

… ήταν ένας από τους πιο ξακουστούς ηγεμόνες της Ινδίας. Ήταν ωμός, ήταν
άγριος, σκότωσε τον ίδιο του τον αδερφό για να αρπάξει τον θρόνο, μα κάποτε
μετάνιωσε και έγινε ο τύραννος που μπόρεσε να φωτίσει τα ίδια του τα σκοτάδια.
Παιδί ακόμη, ζούσε στην Παταλιπούτρα, την πρωτεύουσα της δυναστείας των
Μαούρια. Εκεί κοντά, ανάμεσα στις φοινικιές, ήταν οι εκβολές του Γάγγη. Η πόλη
είχε τάφρο και τείχη, με 570 πύργους και 64 πύλες. Τους ανθρώπους που
μπαινόβγαιναν από αυτές τις πύλες και πλημμύριζαν τους δρόμους της πόλης
εκείνα τα χρόνια, τον τρίτο αιώνα προ Χριστού, μπορούμε σήμερα να τους
φανταστούμε μονάχα χάρη στις διηγήσεις Ελλήνων περιηγητών και πρεσβευτών, που
μετά την εκστρατεία του Αλεξάνδρου έφταναν στην καρδιά της Ινδίας. Μονάχα χάρη
στην περίεργη ματιά τους γνωρίζουμε σήμερα τι συνέβαινε τότε στην
Παταλιπούτρα. Γιατί οι Ινδοί τότε δεν σημείωναν τις εντυπώσεις τους, δεν
κρατούσαν ημερολόγιο, δεν έγραφαν βιβλία, άφηναν το παρόν με τα χρώματά του
και τις οδύνες του να χάνεται μέσα στη νεφελώδη άβυσσο του χρόνου.

Η γιαγιά…

… του Ασόκα λένε πως ήταν Ελληνίδα πριγκίπισσα, κόρη του Σελεύκου του
Νικάτορος, ενός από τους στρατηγούς του Αλεξάνδρου, που βασίλευσε στη Συρία
και τη Βαβυλωνία. Οι γιαγιάδες πάντα διηγούνται ιστορίες στα εγγόνια τους. Μια
τέτοια ιστορία μάς λέει πως το όνομα Ασόκα σήμαινε «χωρίς οδύνη» ­ παράξενο
όνομα για εκείνον που βυθίστηκε μέσα στην οδύνη και που με αυτήν μεγάλωσε το
βασίλειό του.

Ένας σκοτεινός…

… θρύλος έχει διασωθεί για τη νεότητά του. Δεν ήταν νόμιμος γιος του πατέρα
του, του βασιλιά Βιντουσάρα. Δεν τον αγαπούσε ούτε αυτός, ούτε οι παλλακίδες
του. Για να ανεβεί στον θρόνο, έσφαξε τον πρωτότοκο αδελφό του και τα άλλα 99
αδέλφια του, εκατοντάδες γυναίκες του χαρεμιού, και έχτισε μια φυλακή κοντά
στην πρωτεύουσα για να θυμίζει στους ανθρώπους τη φωτιά της κόλασης. Ένα είναι
βέβαιο, γιατί το βρήκαμε γραμμένο πάνω σε βράχο, όπου μονάχα αυτός έγραφε
(φωτ.). Τον όγδοο χρόνο της βασιλείας του κατέλαβε τη χώρα της Καλίνγκα, στον
Κόλπο της Βεγγάλης. «Από εκεί», γράφει ο Ασόκα, «πήγαν στην εξορία 150.000
άνθρωποι, 100.000 σκοτώθηκαν και εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι χάθηκαν». Όσο και
αν είχε αντέξει τα εγκλήματα που τον έφεραν στον θρόνο, δεν μπόρεσε να αντέξει
τόσο θάνατο και τόσο μακελλειό. Αυτός ήταν που είπε πως μονάχα οι νεκροί έχουν
δει το τέλος του πολέμου.

Κανείς άλλος…

… ηγεμόνας δεν διηγήθηκε ποτέ με τόση ειλικρίνεια τις τύψεις του για τα
εγκλήματά του, όσο ο Ασόκα πάνω στον βράχο του, όταν πια ζήτησε τη γαλήνη στη
συντροφιά βουδιστών μοναχών. Έτσι έγραψε σε έναν φίλο για τις σκιές της ψυχής
του. «Η γέννηση είναι οδύνη, η φθορά είναι οδύνη, η αρρώστια είναι πόνος, ο
θάνατος είναι πόνος. Πόνος είναι να σμίγεις με ό,τι δεν αγαπάς, να χωρίζεις με
ό,τι αγαπάς». (Συνεχίζεται).