Οι αγορές πληρώνουν το τίμημα της αβεβαιότητας

Τι είναι αυτό που ανησυχεί τα χρηματιστήρια; Μα, φυσικά, ο πόλεμος. Οι
επενδυτές έχουν απογοητευθεί από τα (χαμηλότερα από τα αναμενόμενα) κέρδη των
επιχειρήσεων και από τη μείωση του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας, με βάση τα
τελευταία στοιχεία, αλλά και αυτά τα προβλήματα, τελικά, συνδέονται με την
επερχόμενη σύγκρουση στο Ιράκ. Όπως, άλλωστε, επεσήμανε και η Κεντρική Τράπεζα
των ΗΠΑ (FED) πριν από λίγες μόνο ημέρες, «άλλοι γεωπολιτικοί κίνδυνοι» έχουν
προκαλέσει μείωση στην κατανάλωση και την απασχόληση. Όταν οι κίνδυνοι αυτοί
θα εκλείψουν, εκτιμά η FED, θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για να βελτιωθεί
το οικονομικό κλίμα.

Μερικοί πιστεύουν ότι ο πόλεμος είναι καλός για την οικονομία. Ε, λοιπόν, δεν
είναι. Ο πόλεμος εξαντλεί όλους τους πόρους της κοινωνίας. Για παράδειγμα, τα
χρήματα πάνε στην κατασκευή βομβών (οι οποίες και καταστρέφονται) και όχι σε
επενδύσεις που έχουν διαχρονικό και μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, όπως, για
παράδειγμα, σε εργοστάσια αυτοκινήτων ή σε υπολογιστές. Δεν πρέπει, επίσης, να
ξεχνάμε ότι σε έναν πόλεμο πολλοί μένουν ανάπηροι ή σκοτώνονται.

Από την άλλη πλευρά, ένας πόλεμος μπορεί να μετατρέψει ένα απειλητικό
περιβάλλον σε ασφαλές, οδηγώντας μετά το τέλος του σε οικονομική ευημερία.
Έτσι, δεν είναι λίγοι όσοι θεωρούν ότι μακροπρόθεσμα μπορεί να υπάρξουν οφέλη,
ιδιαίτερα όσον αφορά την ελευθερία αλλά και την οικονομία.

Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι οι αγορές είναι τόσο φοβισμένες λόγω της
αβεβαιότητας που δημιουργεί ένας επερχόμενος πόλεμος, που δεν μπορούν να
λειτουργήσουν σωστά. Όπως λέει ο αναλυτής της Prudential, Ed Keon, «ο φόβος
μιας σύγκρουσης ιστορικά έχει αποδειχτεί χειρότερος από την ίδια τη σύγκρουση».

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Γ. Κανελλόπουλος