Αφιέρωμα Τα σενάρια του πολέμου

Από τα σχέδια που έχει στο συρτάρι του ο πρόεδρος Μπους, προκύπτουν τέσσερα
πιθανά σενάρια για επίθεση στο Ιράκ. Τα αποκαλύπτει ο στρατηγός Μισέλ Ροκζόφρ,
ο οποίος είχε ηγηθεί των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων στον πρώτο πόλεμο στον
Περσικό, το 1991.

Οι καταστροφικές συνέπειες για την οικονομία σε όλο τον κόσμο

Όσο περισσότερο διαρκέσει ο πόλεμος τόσο περισσότερο θα βαρύνει στην
οικονομία, με συνέπειες που θα μπορούσαν να αποδειχθούν καταστροφικές, αν
ξεπεράσει τους 6 μήνες. Δύο είναι οι άγνωστοι παράγοντες: η ενδεχόμενη
στρατιωτική κλιμάκωση με αναπόφευκτη συνέπεια ένα κύμα τρομοκρατικών επιθέσεων
σε όλη τη Δύση και η τιμή του πετρελαίου.

Ο πρόεδρος της αμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας Άλαν Γκρίνσπαν λέει ότι «οι
πλάτες της αμερικανικής οικονομίας είναι αρκετά γερές για να αντέξουν μια
σύγκρουση», που το κόστος της υπολογίζεται στα 6-13 δισ. δολάρια τον μήνα.
Εκείνο που δεν λέει και δεν μπορεί να υπολογίσει ο Γκρίνσπαν, είναι πώς θα
αντιδράσουν οι αγορές του πετρελαίου και πόσο θα κλονιστεί η εμπιστοσύνη των
καταναλωτών. Το Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Μελετών, που εδρεύει στην
Ουάσιγκτον, εξέτασε τις συνέπειες από τις πιο πρόσφατες συγκρούσεις που
σημάδεψαν τη μεσανατολική σκακιέρα: τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973, τον
πόλεμο Ιράν – Ιράκ το 1979 και τον πόλεμο στον Περσικό το 1990. Και διαπίστωσε
ότι στους δύο από τους τρεις πολέμους, η διεθνής ύφεση ήταν ακριβής στο
ραντεβού της. Ο Άντονι Κόρντσμαν, που ήταν επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας
του κέντρου, φαντάστηκε τρία διαφορετικά σενάρια.

ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (4-6 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ)

* ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ: Τιμές σταθερές 30-32 δολάρια το βαρέλι

* ΑΕΠ ΗΠΑ: +2% το πρώτο τρίμηνο του 2003, +4% το δεύτερο τρίμηνο.

Στο λιγότερο «επώδυνο» σενάριο, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα κατακτήσουν
εύκολα τη νίκη. Ο κύριος όγκος του στρατού τού Σαντάμ θα αρνηθεί να πολεμήσει
ή θα παραδοθεί και αυτό θα περιορίσει τις συμμαχικές απώλειες. Μετά τη νίκη,
τα αμερικανικά στρατεύματα δεν θα χρειαστεί να μείνουν στο ιρακινό έδαφος
παραπάνω από 10 εβδομάδες. Επιχειρήσεις και καταναλωτές θα ξαναβρούν την
εμπιστοσύνη τους, ενώ το προσωρινό «πάγωμα» του ιρακινού πετρελαίου θα
αντισταθμιστεί από την αύξηση της παραγωγής της Σ. Αραβίας και άλλων χωρών.

ΠΟΛΕΜΟΣ ΜΕΣΑΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (6-12 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ)

* ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ: 40 δολάρια το βαρέλι

* ΑΕΠ ΗΠΑ: Μηδενική αύξηση

Σε περίπτωση παράτασης του πολέμου μέχρι 6 έως 12 εβδομάδες, οι ανθρώπινες και
υλικές απώλειες των ΗΠΑ και των συμμαχικών χωρών θα αυξηθούν σημαντικά. Η
κριτική στάση της κοινής γνώμης απέναντι στον πόλεμο θα γίνει ακόμη πιο
έντονη. Τα πιστά στο ιρακινό καθεστώς στρατεύματα θα αντισταθούν και οι φθορές
στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις θα είναι μεγάλες. Ίσως τότε η Σαουδική Αραβία
να μη φανεί πρόθυμη να αυξήσει την παραγωγή της. Κατά συνέπεια, η αύξηση της
αμερικανικής οικονομίας και κατ’ επέκταση της ευρωπαϊκής θα είναι μηδενική.

ΠΟΛΕΜΟΣ ΜΑΚΡΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (6 ΜΗΝΕΣ)

* ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ: 80 δολάρια το βαρέλι

* ΑΕΠ ΗΠΑ: Ύφεση που θα επεκταθεί σε όλες τις δυτικές χώρες. Μεγάλη
αύξηση του πληθωρισμού και της ανεργίας. Το Ιράκ θα μπορούσε να επιτεθεί στα
αμερικανικά στρατεύματα και στο Ισραήλ και η βίαιη σύγκρουση θα προκαλούσε
ισχυρή αντίδραση της κοινής γνώμης στον πόλεμο. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στη
Δύση θα πολλαπλασιάζονταν. Το μακροπρόθεσμο κόστος του πολέμου θα ήταν πολύ
υψηλό: αν συνυπολογίσει κανείς το κόστος ανασυγκρότησης και την αύξηση της
τιμής του πετρελαίου, θα μπορούσε να ανέλθει στο απίστευτο ποσό των 1,9 τρισ.
δολαρίων.

Μετά τον Σαντάμ, τι;

Πριν από τέσσερα χρόνια, η Ουάσιγκτον κατέληξε πως ο Σαντάμ Χουσεΐν πρέπει να
απομακρυνθεί από την εξουσία. Ποιος όμως θα τον διαδεχθεί;

Οι εξόριστοι ηγέτες της ιρακινής αντιπολίτευσης, σε μια αναζήτησή τους για ένα
κοινό μέλλον, κατέληξαν πριν από λίγους μήνες σε μια καταρχήν συμφωνία για το
τι μέλλει γενέσθαι όταν επιτέλους αναγκαστεί – με τον έναν ή με τον άλλον
τρόπο – ο Σαντάμ Χουσεΐν να εγκαταλείψει την εξουσία. Γεγονός παραμένει, όμως,
πως πολλοί εκφράζουν φόβους ότι θα είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί μία βιώσιμη
λύση για το μέλλον του Ιράκ, καθότι οι εξόριστοι ηγέτες της αντιπολίτευσης του
Ιράκ έχουν πολύ λίγα κοινά σημεία μεταξύ τους και μπορεί να οραματίζονται ένα
κοινό μέλλον, αλλά διχάζονται από… ένα κοινό παρελθόν.

Με τον πόλεμο κατά της Βαγδάτης επί θύρας, οι ΗΠΑ και ο ΟΗΕ θα πρέπει
επειγόντως να λάβουν μέτρα για να προετοιμάσουν τη μετά Σαντάμ εποχή, όπως
αποφαίνεται σε έκθεσή του το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

Η έκθεση

Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τη δημιουργία μίας μεταβατικής δύναμης ασφαλείας,
τον διορισμό προσωρινού διοικητή και την εκπόνηση ενός λεπτομερούς σχεδίου για
την ασφάλιση και καταστροφή των όπλων μαζικής καταστροφής του Ιράκ. Η έκθεση
του Κέντρου επιμένει πρωτίστως ότι θα πρέπει να γίνουν πολλά περισσότερα
προτού ξεκινήσει ο πόλεμος, προκειμένου να εξασφαλισθεί η επιτυχία στη
στρατιωτική επιχείρηση, η οποία αναμένεται να έχει ευρείες επιπτώσεις στο
Ιράκ, στη Μέση Ανατολή, στα πετρελαϊκά αποθέματα στην περιοχή και στον τρόπο
που ο μουσουλμανικός κόσμος αντιλαμβάνεται τις ΗΠΑ. Μεταξύ των άλλων προτάσεών
της, η έκθεση αναφέρει πως οι ΗΠΑ και ο ΟΗΕ θα πρέπει να ορίσουν και να
εκπαιδεύσουν αξιωματικούς μίας διεθνούς δύναμης αστυνομίας, να στρατολογήσουν
μία ομάδα διεθνών νομομαθών δικαστών, συνηγόρων υπεράσπισης και ειδικών
σωφρονισμού, να προετοιμάσουν την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράκ, να
οργανώσουν συνδιασκέψεις για την ανακατανομή του χρέους του Ιράκ και να
συγκεντρώσουν δωρητές που θα βοηθήσουν στην ανοικοδόμηση της χώρας.