Ανθρωποκυνηγητό χωρίς σύνορα

Ήταν Κυριακή 3 Νοεμβρίου όταν ένα μη επανδρωμένο αμερικανικό αναγνωριστικό
Predator, προερχόμενο από βάση στο Τζιμπουτί, εκτόξευσε έναν πύραυλο Hellfire
κατά οχήματος στην Υεμένη, για το οποίο υπήρχαν πληροφορίες ότι μετέφερε έναν
ηγέτη της Αλ Κάιντα με το όνομα Καΐντ Σαλίμ Σινάν αλ-Χαρέθι. Ομάδα Αμερικανών
και Υεμενιτών των μυστικών υπηρεσιών παρακολουθούσε τον αλ-Χαρέθι και η εντολή
να πληγεί δόθηκε μόνο όταν το αυτοκίνητο απομονώθηκε, μακριά από την κίνηση
και μάρτυρες. Ο αλ-Χαρέθι βρισκόταν στο αυτοκίνητο μαζί με άλλους πέντε άνδρες
– οι οποίοι, σύμφωνα με αξιωματούχους από την Υεμένη και τις ΗΠΑ, είχαν επίσης
σχέσεις με την τρομοκρατία. Σκοτώθηκαν όλοι.

Γρήγορα έγινε σαφές ότι η δολοφονία του αλ-Χαρέθι σηματοδοτεί μια νέα τακτική
στην προσπάθεια εντοπισμού τρομοκρατών της Αλ Κάιντα που εγκατέλειψαν το
Αφγανιστάν και μετέβησαν στη Σαουδική Αραβία, την Υεμένη, τη Σομαλία και άλλες
χώρες – στόχος που απασχολούσε τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες από την
πτώση των Ταλιμπάν. Σηματοδοτεί παράλληλα μια δραματική κλιμάκωση του
αμερικανικού πολέμου κατά της τρομοκρατίας. Για διάστημα μεγαλύτερο της μιας
γενιάς, οι υποστηριζόμενες από το κράτος δολοφονίες ήταν ανάθεμα στις Ηνωμένες
Πολιτείες. Το 1975, ύστερα από τις αποκαλύψεις για τις προσπάθειες της CIA
κατά τη δεκαετία του 1960 να σκοτώσει τον Φιντέλ Κάστρο και άλλους εχθρικούς
ξένους ηγέτες, επιτροπή της Γερουσίας υπό τον Φρανκ Τσερτς κατέληξε ότι
τέτοιοι σχεδιασμοί «παραβιάζουν τις ηθικές μας αρχές». Το 1976, ο πρόεδρος
Τζέραλντ Φορντ υπέγραψε ένα διάταγμα βάσει του οποίου απαγορεύονται οι
πολιτικές δολοφονίες και αυτό το διάταγμα παραμένει ενεργό.

Οι δικηγόροι. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου όμως, η σκόπευση και τα
θανατηφόρα πλήγματα κατά μελών της Αλ Κάιντα χωρίς νομική διαδικασία έχουν
αρχίσει να θεωρούνται, εντός της κυβέρνησης Μπους, δικαιολογημένη στρατιωτική
δράση εν μέσω ενός νέου πολέμου, που εμπλέκει «διεθνείς» τρομοκρατικές
οργανώσεις και «απείθαρχα» κράτη. Οι δικηγόροι του υπουργείου Άμυνας έχουν
καταλήξει στο συμπέρασμα πως οι επιλεκτικές δολοφονίες ατόμων δεν θα ήταν
παράνομες αν οι στόχοι ήταν «μαχόμενες δυνάμεις άλλου έθνους, δύναμη ανταρτών
ή τρομοκρατική ή άλλη οργάνωση, οι δραστηριότητες της οποίας απειλούν την
ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών».

Μυστική οδηγία. Στις 22 Ιουλίου ο υπουργός Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ
εξέδωσε μια μυστική οδηγία, δίνοντας εντολή στον πτέραρχο Τσαρλς Χόλαντ
(διοικητή των Ειδικών Επιχειρήσεων), «να αναπτύξει ένα σχέδιο εντοπισμού και
αντιμετώπισης μελών τρομοκρατικών οργανώσεων». «Αντικειμενικός στόχος είναι να
συλληφθούν τρομοκράτες για ανάκριση ή, αν είναι απαραίτητο, να θανατωθούν, όχι
απλώς να συλληφθούν» προσέθετε. Όταν ζήτησα κάποιο σχόλιο από το γραφείο του
Ράμσφελντ, με παρέπεμψαν στη συνέντευξη Τύπου της 3ης Δεκεμβρίου, κατά την
οποία ο υπουργός είχε ερωτηθεί για την πολιτική του Πενταγώνου σε σχέση με τη
χρήση του Predator «να δολοφονεί ή να θανατώνει μέλος της Αλ Κάιντα». Αρχικά ο
Ράμσφελντ απάντησε αστειευόμενος: «Προσπαθώ να βρω τρόπο να μην απαντήσω σε
αυτό». Ύστερα όμως σοβάρεψε και είπε: «…Στρατολογούμε, οργανώνουμε,
εκπαιδεύουμε, εξοπλίζουμε και αναπτύσσουμε νέους άνδρες και γυναίκες,
ένστολους, προκειμένου να βγουν έξω και να υπηρετήσουν ως μέλη του στρατού
μας. Δεν είναι εκπαιδευμένοι να “κάνουν” τη λέξη που χρησιμοποιήσατε – να
δολοφονούν – που ούτε καν θα την επαναλάβω».

Ωστόσο, πολλοί αξιωματούχοι του στρατού και των μυστικών υπηρεσιών, πρώην και
νυν, έχουν εκφράσει ανησυχίες για την πολιτική του Πενταγώνου. Και οι
ανησυχίες τους δεν έχουν να κάνουν τόσο με τη νομιμότητα του προγράμματος αλλά
με τη σοφία του, την ηθική του και εν τέλει με την αποτελεσματικότητά του.
Κάποιες από τις πλέον σφοδρές επικρίσεις προέρχονται από τους κόλπους των
ειδικών δυνάμεων.

Προβληματισμός. Σύμβουλος του υπουργείου που διατηρεί στενούς δεσμούς
με τις ειδικές δυνάμεις είπε: «Υπάρχει ο προβληματισμός ότι η έμφαση στη λίστα
στόχων θα μετατρέψει τις δυνάμεις των ειδικών επιχειρήσεων σε αντιτρομοκρατική
δύναμη και θα αποδυναμώσει άλλες ιδιότητες». «Θέλουν να μετατρέψουν αυτά τα
παιδιά σε δολοφόνους» μού είπε πρώην ανώτατος αξιωματικός των μυστικών
υπηρεσιών. «Θέλουν να ενεργούν βάσει φημών, όχι γεγονότων… Ο Ράμι
(Ράμσφελντ) λέει ότι η πολιτική είναι σημαντικότερη από τον πόλεμο: “Πρέπει να
σκοτώσεις τον Γκέμπελς για να φτάσεις στον Χίτλερ”. Ο στρατός λέει: “Ποιος
είναι αυτός ο τύπος;” Σοβεί μεγάλη σύγκρουση απόψεων όσον αφορά στο μέλλον των
ειδικών δυνάμεων».

Το άρθρο του Σέιμουρ Χερς δημοσιεύθηκε στο αμερικανικό περιοδικό «Νιου
Γιόρκερ»