Διαστάσεις Το παράπονο του Σόφρι

«Βρισκόμαστε στον Τιτανικό, που βυθίζεται. Και το πρόβλημα είναι πώς θα
μπορέσουμε να μιλήσουμε με όλους, ακόμη και με τους επιβάτες της πρώτης θέσης,
εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα στις γυναίκες της τρίτης θέσης χώρο στις σωσίβιες
λέμβους». Αντριάνο Σόφρι

Αντριάνο Σόφρι. Ένα από τα φωτεινότερα μυαλά της Ιταλίας σαπίζει στη φυλακή

Τον Αντριάνο Σόφρι δεν τον κακομεταχειρίζονται. Άλλο είναι το παράπονό του:
ότι του έχουν στερήσει εντελώς τη μοναξιά. Άλλοτε, λέει σε συνέντευξή του στη
Ρεπούμπλικα, οι συνθήκες κράτησης μπορεί να ήταν πολύ χειρότερες, αλλά
ο κρατούμενος διέθετε τουλάχιστον έναν πραγματικό νεκρό χρόνο. Σήμερα, ο
χρόνος της φυλακής διακόπτεται συνεχώς από διάφορους θορύβους, από την
τηλεόραση, από το κλείδωμα και το ξεκλείδωμα του κελιού. Η σιωπή είναι
ανύπαρκτη. Κι αυτό δεν σ’ αφήνει να συγκεντρωθείς, να γράψεις, μα πάνω απ’ όλα
δεν σ’ αφήνει να κοιμηθείς. «Έχω χρόνια να κάνω έναν καλό ύπνο, κοιμάμαι
πενήντα φορές την ημέρα από πέντε λεπτά, και είναι ευτύχημα ότι μπορώ ακόμη να
ονειρεύομαι. Σε όποιον με ρωτά τι είναι το πρώτο πράγμα που θα κάνω όταν βγω,
απαντώ: να κοιμηθώ».

Ο Σόφρι συνελήφθη το 1997 και καταδικάστηκε σε 25 χρόνια φυλακή για έναν φόνο
που επιμένει ότι δεν έκανε. Από το κελί του, εκτός από τους πολυάριθμους
συγγενείς και φίλους, περνούν πρώην πρωθυπουργοί, συνδικαλιστές, διευθυντές
εφημερίδων. Κι εκείνος, παρ’ όλο που του έχουν κλέψει τον χρόνο, καταφέρνει
και γράφει ­ πριν από λίγο καιρό μάλιστα κυκλοφόρησε το καινούργιο του βιβλίο
με τίτλο Altri Hotel (εκδ. Mondadori). Γράφει για τον εαυτό του, γράφει και
για λογαριασμό των συγκρατουμένων του στην Πίζα που στην πλειονότητά τους
είναι τοξικομανείς και ξένοι. «Όταν στέλνουν ένα γράμμα στο σπίτι, δεν λένε
“Έφτασα στην Ιταλία και μ’ έχουν κλείσει στη φυλακή επειδή πούλησα μαριχουάνα
που κάποιος μου είχε δώσει”, λένε απλώς “Μένω στην Πίζα”, καμιά φορά στέλνουν
και μια καρτ-ποστάλ με τον κεκλιμένο πύργο».

Ο Τόνι Νέγκρι, που θεωρεί ότι είναι ακόμη στη φυλακή, λέει στον Θανάση Λάλα
ότι το κομμουνιστικό κίνημα θα πρέπει να επανιδρυθεί. Ο Αντριάνο Σόφρι, που
βρίσκεται πραγματικά στη φυλακή, τάσσεται αντίθετα υπέρ μιας «συνομοσπονδίας
των ανθρώπων». Και για να μπορέσει να λειτουργήσει αυτή η συνομοσπονδία, για
να νικήσει το πνεύμα συνεργασίας την τάση προς τη σύγκρουση, πρέπει να
αντιστραφούν οι σχέσεις ανάμεσα στη σκηνή και στα παρασκήνια. Μέχρι κάποιου
σημείου, είχαμε στραμμένη όλη την προσοχή μας στις τιτάνιες και προμηθεϊκές
κινήσεις των ανθρώπων. Ήμασταν βυθισμένοι στο θέατρο σκιών της ύπαρξής μας,
θεωρώντας ότι στα παρασκήνια – δηλαδή στη φύση – δεν υπήρχαν παρά βουνά,
θάλασσες και ωκεανοί. Κάποια στιγμή καταλάβαμε ότι αυτή η στάση πριόνιζε το
κλαδί στο οποίο καθόμαστε. Η μόλυνση της Γης δεν γίνεται μόνο μέσα από βία και
πολέμους, αλλά απλώς και μόνο με το να την κατοικούμε. Πρέπει να ξεκινήσουμε
έτσι μια καινούργια μάχη, χρησιμοποιώντας και τα δυο μας χέρια: το ένα για να
κτυπούμε όποιον προβαίνει σε βαρβαρότητες, το άλλο για να ξαναστήσουμε το
οικοδόμημα που καταρρέει.